Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Таза ұлттық өнім (НҰӨ) – жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ), яғни белгілі бір кезең ішінде елдің немесе басқа да саяси бірлестіктің өндіріс факторларымен өндірілген барлық соңғы тауарлар мен қызметтердің жалпы нарықтық құны, амортизацияны ескергенде кемітілген мәні. Сол сияқты, таза ішкі өнім (НІӨ) – жалпы ішкі өнім (ЖІӨ) минус амортизация. Амортизация – өндірістік қызметте пайдаланылуына байланысты негізгі капиталдың тозуы мен жыртылуы арқылы құнсыздануын көрсетеді. ЖҰӨ түсінігімен тығыз байланысты тағы бір түсінік бар, ол – елдің НҰӨ. НҰӨ – елдегі тауарлар мен қызметтердің жалпы құнының дәлірек өлшемі. Ол ЖҰӨ деректерінен шығарылады. Жалпы ұлттық өнім – елдің жалпы өнімінің шамамен бағалау үшін өте пайдалы көрсеткіш. Бірақ егер біз елдің не өндіріп жатқанын және қолда бар қандай ресурстарды нақты білуге ниеттенсек, ЖҰӨ-де маңызды кемшілік бар. Ұлттық есепте таза ұлттық өнім (НҰӨ) және таза ішкі өнім (НІӨ) келесі екі формула арқылы анықталады:
Net national product (NNP) is gross national product (GNP), i. e. the total market value of all final goods and services produced by the factors of production of a country or other polity during a given time period, minus depreciation. Similarly, net domestic product (NDP) is gross domestic product (GDP) minus depreciation. Depreciation describes the devaluation of fixed capital through wear and tear associated with its use in productive activities. Closely related to the concept of GNP is another concept called NNP of a country. NNP is a more accurate measure of total value of goods and services by a country. It is derived from GNP figures. As a rough estimate, GNP is very useful indicator of total production of a country. But if we are interested to have an accurate and true measure of what a country is producing and what is available for uses, then GNP has a serious defect. In national accounting, net national product (NNP) and net domestic product (NDP) are given by the two following formulas:
Экономикада қолдану
Ұлттық есептемедегі маңызды ұғым болғанымен, ұлттық таза өнімді экономикалық зерттеулерде ұлттық табысты өлшеу үшін жалпы ішкі өнім немесе ұлттық өнім пайдаланумен көбінесе алмастырады, бұл тарихи тұрғыдан даулы мәселе болып келген (мысалы, Боулдинг (1948) және Бёрк (1948) қараңыз). Дегенмен, ұлттық таза өнім динамикалық әлеуметтік әл-ауқаттың көрсеткіші ретінде, сондай-ақ капиталға қатысты алға және кері бағытталған көзқарастарды келістіру құралы ретінде зерттелді, онда NNP(t) жинақталған капиталға төленетін пайызға сәйкес келеді. Бұдан өзге, ұлттық таза өнім экологиялық экономикада, мысалы, табиғи және қоршаған орта ресурстарының азаюын есепке алатын модельдерде немесе тұрақтылықтың индикаторы ретінде маңызды рөл атқарады.
Although the net national product is a key identity in national accounting, its use in economics research is generally superseded by the use of the gross domestic or national product as a measure of national income, a preference which has been historically a contentious topic (see e. g. Boulding (1948) and Burk (1948)). Nonetheless, the net national product has been the subject of research on its role as a dynamic welfare indicator as well as a means of reconciling forward and backward views on capital wherein NNP(t) corresponds to the interest on accumulated capital. Furthermore, the net national product has featured prominently as a measure in environmental economics such as within models accounting for the depletion of natural and environmental resources or as an indicator of sustainability.