Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нёнокса (Нёнокса) – Ресейдің Архангельск облысы Северодвинск қаласының әкімшілік бағынысындағы ауыл. Ол Ақ теңіздің Двина шығанағының жағалауында (Жазғы жағалау) Северодвинск қаласынан солтүстік-батысқа қарай 19 миль (31 км) қашықтықта орналасқан. Нёнокса теміржол станциясы Северодвинсктен Солтүстік теміржол желісі бойымен орналасқан, көбінесе әскери мақсаттағы Сопка ауылынан 2 км қашықтықта жатыр. Нёноксаға құрлық көлігімен тек қыс айларында, жақын маңдағы батпақтар қатып қалғанда ғана жетуге болады.
Nyonoksa, also Nenoksa, (Нёнокса ) is a rural locality (a selo) under the administrative jurisdiction of Severodvinsk Town of Oblast Significance, Arkhangelsk Oblast, Russia. It is located at the coast of the Dvina Bay of the White Sea (the Summer Coast) 19 mile (31 km) northwest of the city of Severodvinsk. The Nyonoksa railway station is 1.2 mile (2 km) from Nyonoksa at the mostly military village of Sopka along the Northern Railway line from Severodvinsk. Nyonoksa is accessible by land vehicles only during the winter months when the nearby swampland freezes.
Зымыран сынақ полигоны
1954 жылы Нёнокса маңында құрылған "Мемлекеттік орталық теңіз полигоны" (Государственный центральный морской полигон) – Кеңес теңіз флотының, кейіннен Ресей теңіз флотының негізгі зымырандарды ұшыру алаңы. 1965 жылдан бері Нёноксадан R-27, R-29, R-39 Rif және R-39M типтес көптеген зымырандар ұшырылды. Бұл зымырандар зымырандық суасты кемелерінде пайдалану үшін жасалған прототиптер болды. Ұшыру алаңы негізінен әскери қалашық Сопкада (Сопка) орналасқан, онда теміржол станциясы, 09703 әскери бөлімі бар, шамамен 500 адам тұрады, бұл Нёнокса халқына шамалас, және Нёнокса селосының солтүстігінде жатыр. 2015 жылдың 15 желтоқсанында сағат 11:00-де зымыранды сынау кезінде болған апат салдарынан Нёнокса құрамына кіретін Сопка әскери қалашығындағы тұрғын үйлердің біріне зымыранның бөлігі тиді. Өрт шықты, бірақ барлық тұрғындар уақтылы эвакуацияланды.
Established in 1954 near Nyonoksa is “The State Central Navy Testing Range” («Государственный центральный морской полигон») which is the main rocket launching site of the Soviet Navy and later the Russian Navy and is also called Nyonoksa. Since 1965 numerous rockets of the types R 27, R 29, R 39 Rif and R 39M were launched from Nyonoksa. These rockets were prototypes for the employment on missile submarines. The launching site is located in the mostly military settlement of Sopka (Сопка), which has a railroad station, hosts the military unit 09703, has a population similar to Nyonoksa of about 500, and is north of the selo of Nyonoksa. On 15 December 2015 at 11am, an accident during a missile launch test resulted in a block of flats in the mostly military village of Sopka, which is part of Nyonoksa, being hit by part of a rocket. A fire broke out, but all residents were evacuated in time.
2019 жылғы жарылыс
2019 жылдың 8 тамызында сынақ алаңында немесе оның жанында жарылыс болды, салдарынан бес адам қаза болып, алты (немесе үш) адам жарақаттанды. Жарылыстан кейін радиация деңгейі қысқа мерзімге өсті.
On 8 August 2019 an explosion occurred at or near the test site killing five and injuring six (or three) people. The explosion was followed by a brief spike in radiation levels.
Мәдениет және демалыс
Ньёноксада федералдық деңгейде мәдени мұра ескерткіштері ретінде қорғалатын 7 нысан бар. Олар екі топқа бөлінген. Ненокоцкий погосты – екі шіркеуден (жазда қолданылатын үлкен, жылытылмаған шіркеу, қыста қолданылатын кішкентай, жылытылатын шіркеу) және қоңырау мұнарасынан тұратын, сақталған ағаштан жасалған үш шіркеу ансамблінің бірі. Ньёноксадағы шіркеулер – Әйгілі Николай шіркеуі (1763) және Трица шіркеуі (1727). 1553 жылы Хью Уиллоуби экспедициясындағы Ричард Канцлер және Клемент Адамс басқарған «Эдвард Бонавенчур» ағылшын кемесі Англияның Қытай мен Үндістанға Солтүстік теңіз жолын іздеу кезінде келді, соның арқасында патша Иван IV тұсындағы Ресей ағылшын саудагерлеріне ашылды. Кеменің капитаны мен экипажы кеме жөнделген кезде патша Иван IV-ге жеткізілді. Осыдан Англия мен Ресей арасындағы ресми дипломатиялық қарым-қатынастар басталды. Ньёнокса – Ресейдің алғашқы «Англияға терезесі» («окном в Англию»).
Nyonoksa hosts 7 objects which are protected as cultural heritage monuments at the federal level. They are grouped in two ensembles. The Nyonokotsky Pogost is one of the few surviving triple wooden church ensembles, consisting of two churches (a bigger, unheated, church used in the summer, a smaller, heated church used in the winter) and a bell tower. The Nyonoksa churches are the St. Nicholas Church (1763) and the Trinity Church (1727). In 1553, an English ship the Edward Bonaventure in the Hugh Willoughby expedition and captained by Richard Chancellor and Clement Adams arrived during England's search for the Northern Sea Route to China and India and thus opened Russia under Czar Ivan IV to English merchants. The ship's captain and crew were taken to Czar Ivan IV while the ship was repaired. This began the formal diplomatic relations between England and Russia. Nyonoksa was Russia's original "window to England" («окном в Англию»).