Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тамақ дайындауда көбінесе қолданылатын құрал. Ағаш қасық – тамақ дайындауда жиі қолданылатын құрал. Ол әдетте ағаштан жасалған үлкен қасық болады. Тамақ жасаудан басқа, ағаш қасықтар халық өнері мен мәдениетінде де қолданылады.
Utensil commonly used in food preparation
A wooden spoon is a utensil commonly used in food preparation. It is typically a large spoon made from wood. In addition to its culinary uses, wooden spoons also features in folk art and culture.
Тарих
Қасық сөзі үлкен бір бөліктен ойылып жасалған ағаш немесе мүйіздің кішкене бөлігін білдіретін ежелгі сөзден шыққан. Ағаш қасықтарды ойып жасау оңай болғандықтан, арзанға түскен, сондықтан олар тарих бойында кеңінен қолданылып келген. Британиядағы Темір ғасырындағы кельттер (б.з.д. 250 ж.) оларды пайдаланған. Бұл туралы Гластонбери көлінің қалашығындағы археологиялық қазбалар кезінде табылған кішкентай қалақ мысалы куәлік етеді. Лондон қаласындағы қазбалардан Рим дәуіріне жататын қасықтар табылған. Англосакстар да, викингтер де ағашпен жақсы жұмыс істеген, және Британ аралдарына қоныс аударған осы екі топ та күнделікті тұрмыста қолданылатын ағаш қасықтар жасаған.
The word spoon derives from an ancient word meaning a chip of wood or horn carved from a larger piece. Wooden spoons were easy to carve and thus inexpensive, making them common throughout history. The Iron Age Celts (c. 250 BC) of Britain used them. This is evidenced by an example of a small ladle discovered during archaeological excavations at the Glastonbury Lake Village. Roman period spoons have been recovered from excavations in the City of London. The Anglo Saxons were great workers of wood, as were the Vikings, and both these groups of settlers to the British Isles produced wooden spoons for domestic uses.
Дастархан дайындау
Қазіргі батыс мәдениеттерінде ағаш қасықтар көбінесе тамақ пісіру немесе нан жасау үшін ингредиенттерді араластыруға қолданылатын орташа және үлкен мөлшердегі қасықтар болып табылады. Олар тегіс немесе ортасында шағын ойыс болуы мүмкін. Электр араластырғыштар кең таралғанға дейін ағаш қасықтарды май мен қантты араластырып, крем тәрізді етуге, мысалы, шортбред немесе Виктория губка торттары сияқты рецепттерде жиі пайдаланар еді. Олар әлі де көптеген түрлі тағамдар мен сусындарды, әсіресе дайындау кезінде сорпалар мен тұшпараларды араластыру үшін қолданылады, бірақ олар пияз бен сарымсақ сияқты күшті иістерді сіңіруге бейім. Ағаш қасықтардың әмбебаптығы сондықтан оларды тамақ пісіруге көбінесе артық көреді. Кейбір аспаздар ризотто дайындағанда ағаш қасықтарды пайдалануды ұсынады, себебі олар металл қасықтарға қарағанда аз жылу өткізеді. Металл қасықтардан өзгеше, оларды жабысқа қарсы қазанды сызып қалдырмай қауіпсіз пайдалануға болады. Бұл, мысалы, жұмыртқа қуыру сияқты тағамдарды дайындағанда тиімді. Ағаш қасықтарды суық сұйықтықтың сіңуінен қорғау үшін кокос немесе минералды маймен емдеуге болады. Жеміс тұқымы майы, жаңғақ майы және зығыр майы сияқты жеуге жарамды кептіру майлары, одан да берік жабын жасау үшін қолданылады. Ең жақсы нәтиже алу үшін кептіру майын жаққаннан кейін полимерлену үшін жеткілікті уақыт беру қажет. Басқа өсімдік майларын болдырмау керек, себебі олар бұзылып, пайдаланғанда тамаққа сіңіп кетуі мүмкін. Егер ағаш талшықтары қайнатқаннан немесе жуғаннан кейін көтерілсе, жеңіл-желпі сылып, кокос майын жағу қасықтың жұмсақ болуына және бактериялардың өсуіне жол бермейді.
Today, wooden spoons in western cultures are generally medium to large spoons used for mixing ingredients for cooking or baking. They may be flat or have a small dip in the middle. Before electric mixers became common, wooden spoons were often used to cream together butter and sugar in recipes such as shortbread or Victoria sponge cake. They are still used for stirring many different kinds of food and beverages, especially soups and casseroles during preparation, although they tend to absorb strong smells such as onion and garlic. Wooden spoons are generally preferred for cooking because of their versatility. Some cooks prefer to use wooden spoons when preparing risotto because they do not transfer heat as much as metal spoons. Unlike metal spoons, they can also be safely used without scratching non stick pans. This is useful when making dishes such as scrambled eggs. Wooden spoons can be treated to protect from cold liquid absorption with coconut or mineral oil. Edible drying oils such as hempseed oil, walnut oil, and flax oil are used to create a more durable finish. For best results, drying oils should be given adequate time to polymerize after application before the spoon is used. Other vegetable oils should be avoided because they will undergo rancidification and leach into food during use. If the wood grain rises up after boiling or washing, a light sanding and application of coconut oil will prevent the spoon from becoming fuzzy and harboring bacteria.
Халықтық өнер
Ағаш қасықтар дерлік барлық елде жасалған және (күміс, қалайы немесе алтын қасықтармен салыстырғанда) қарапайым шеберлерді көрсетеді және қарапайым халықтың өмірін бейнелейді: осы – олардың "халық өнері". Әр аймақ, кейде әрбір ауыл, өзінің ерекше стилі мен қасық түрін шығарады. Африкадағы көптеген үлгілер жабайы жануарлармен өрнектелген және туристік нарыққа бағытталған; ал кейбіреулері салтанатты және көптеген символизмді қамтиды. Ресейдің Хохлома аймағында 200 жылға жуық уақыттан бері ерекше боялған қасықтар жасалып келеді, бастапқыда тұрмыстық қолдану үшін, ал соңғы кезде туристік заттар ретінде. Дәстүр бойынша, Уэльсте күрделі өрнектелген ағаш сүйіспеншілік қасығы – махаббаттың белгісі ретінде қолданылады. Әр қасық түрлі символдар арқылы әртүрлі мағынаны білдіре алады, мысалы: тізбек – мәңгі бірге болу тілегін білдіреді; алмаз – байлықты немесе сәттілікті білдіреді; крест – сенімді білдіреді; гүл – сүйіспеншілікті білдіреді; ал айдаһар – қорғаныш үшін. Теңізшілер көптеген сапарларда теңізде бос уақыттарын өткізгендіктен, қасықтарды өрнектеумен жасаған, олар қасыққа якорь немесе кеме сияқты символдарды салған. Уэльстің сүйіспеншілік қасығының ерекшеліктері болғанымен, Скандинавия және Шығыс Еуропа, әсіресе Румынияда сүйіспеншілік қасықтарының басқа стильдері де жасалған. Ботсванада ағаш қасық – міндеттерді, жауапкершілікті және білімді бөлісудің белгісі ретінде қолданылады, оны ұстаған адам жұмысқа өзінің үлесін қосады, тіпті ең кішкентай болса да, бұл топтың бір тағамға бір-бірлеп ингредиенттер қосуына ұқсайды, олар қасықпен араластырылады. Филиппинде күріш қасықтары, құдайларды немесе ата-бабалардың рухтарын (анито) бейнелейтін қасиетті өрнектермен, Ифугао халқы арасында дәстүрлі болып саналады. Анимаистік өрнектерге қарамастан, олар күріш немесе сорпа жеуге немесе шарап құюға қолданылатын күнделікті ыдыстар. Бүгінде олар көбінесе туристерге сувенир ретінде сатылады. Румынияда, Кампулунг Молдованеск қаласында Ағаш қасықтар мұражайы бар, онда Румыниядан және әлемнен келген ағаш қасықтардың жинағы және қазір қайтыс болған румындық тарих профессорының қоры көрсетілген.
Wooden spoons have been made in virtually every nation on earth and (compared to silver or pewter or gold spoons) represent the ordinary artisan and reflect the life of ordinary folk: this is their "folk art". Each region, sometimes each village, will produce its own very distinct style and type of spoon. Many African examples are carved with wild animals and are aimed at the tourist market; there are others that are ceremonial and contain much symbolism. Distinctive painted spoons have been made in the Khokhloma region of Russia for nearly 200 years, originally for domestic use and in more recent times as tourist objects. Traditionally, the intricately carved wooden lovespoon has been used as a token of affection in Wales. Each spoon could contain different meaning as shown by the use of various symbols, for instance: a chain would mean a wish to be together forever; a diamond would mean wealth or good fortune; a cross would mean faith; a flower would mean affection; or a dragon for protection. Many sailors carved spoons as they had much free time at sea on their long voyages, they would carve such symbols as anchors or ships into the spoon. Although the Welsh lovespoon has its unique qualities, other styles of lovespoons have been made in Scandinavia and Eastern Europe, notably Romania. In Botswana, the wooden spoon is used as a token to share duties, responsibilities and knowledge, the holder contributes to the work a hand, in whatever small way, like a group contributing to a dish by adding ingredients, mixed by with the spoon. In the Philippines, wooden rice spoons with sacred carved images of bulul representing deities or ancestral spirits (anito) are traditional among the Ifugao peoples. Despite the animistic carvings, they are everyday utensils used for eating rice or soups or serving wine. Today, they are commonly sold as souvenirs to tourists. In Romania, in the city of Câmpulung Moldovenesc, there is the Wooden Spoons Museum, a museum displaying the collection of wooden spoons from Romania and the world of a now deceased Romanian history professor.
Декорация
Филиппинде дәстүр бойынша үлкен ағаш қасықтар мен шанышқылар асханада ілініп тұрады, суреттерге қойылады немесе шкафтың ішіне орналастырылады. Бұл екеуі Филиппиндегі ең көп таралған дәстүрлі аспаптар жұбы болып табылады (батыс елдеріндегі пышақ пен шанышқыдан өзгеше). Соңғы тоқсанға дейін кешкі ас бейнесімен бірге, филиппиндік үйлерде кең таралған әшекейлердің бірі болып саналады. Олар жақсы денсаулықтың белгісі деп есептеледі.
In the Philippines, giant wooden spoons and forks are traditionally hung in the dining room, framed, or placed inside a cabinet. Both are the most common traditional utensil pairing in the Philippines (as opposed to the knife and fork in western countries). Along with a painting or tapestry of the Last Supper, they some of the more ubiquitous decorations in Filipino houses. They are regarded as symbols of good health.
Спорттық мәдениет
Кейбір аймақтарда, әсіресе Ұлттар Достастығының және АҚШ-тың британдық ықпалға түскен бөліктерінде, "ағаш қасық" – бұл жарысты соңғы орында аяқтаған командаға немесе жеке тұлғаға берілетін көңіл көтеру сыйлығы.
In some regions, particularly British influenced ones of the Commonwealth and the United States, the "wooden spoon" is a booby prize for the team or individual finishing a competition in last position.
Дене жазасы
Ағаш қасық кейбір мәдениеттерде ата-аналар, көбінесе аналар, дене жазалау құралы ретінде қолданылған. Соңғы кезде оның қолданысы мәдени тұрғыдан жарамсыз саналғандықтан, ол ностальгияның символына айналды.
The wooden spoon has been used by parents, predominantly mothers, in some cultures as an implement used for corporal punishment. Lately it has become a symbol of nostalgia as its actual use has become culturally unacceptable.