Кіріспе
Бразилиялық жарыс жүргізушісі және команда иесі (1967–2023)
Гил де Ферран (11 қараша 1967 – 29 желтоқсан 2023) – Францияда туған бразилиялық кәсіби жарыс жүргізушісі және команда иесі. Де Ферран 2000 және 2001 жылдары «Team Penske» командасы үшін «Чемп Кар» чемпионы атанды, ал 2003 жылы «Индианаполис 500» жарысын жеңіп алды. 2009 жылы ол өзінің «de Ferran Motorsports» командасымен American Le Mans Series LMP1 класында күміс жүлдегер атанды.
Ерте мансап
Бразилиялық Эмерсон Фиттипальдидің жетістігінен шабыттанған де Ферран 1980 жылдары картингпен айналыса бастады. 1987 жылы Бразилияда Формула Форд чемпионатында жеңіске жетті, ал 1991 жылы Формула 3 класында жарыса бастады. Edenbridge Racing командасы үшін 1991 жылғы британдық Формула 3 маусымын Рубенс Барричелло мен Дэвид Колтардтан кейін үшінші орында аяқтады. 1992 жылғы маусымда де Ферран Пол Стюарт Рейсингке көшті және жеті жеңіс тіркеді. 1993 жылы де Ферран голландиялық жарыскер Жос Верстаппенмен бірге Footwork Arrows Formula One командасында сынақтан өтті. Оның көрсеткен уақыты Верстаппеннен нашар болды. Команданың демеушісі Pennzoil де Ферранның жеткілікті танымал есім емес деп алаңдаса да, команда де Ферранды 1995 жылға қарай жүргізуге ұсынды. Кливленд CART PPG Indy Car World Series жарысында үстемдік танытқаннан кейін, Скотт Пруэтті айналып өтуге тырысқанда жарыстан шығарылды. Жыл соңында Laguna Seca Raceway трассасында өткен жарыста алғашқы жеңісін тойлады. Жеңіске жеткеннен кейін де Ферран 1995 жылғы PPG Indy Car World Series-те 14-орынды иеленді және PPG Indy Car World Series Rookie Of The Year сыйлығын жеңіп алды. Бұл жеңіс сонымен қатар 1996 жылдың соңында спорттан зейнеткерлікке шыққан тәжірибелі команда иесі және жүргізуші Джим Холл үшін соңғы жетістік болды. Холлдың зейнеткерлігі Pennzoil/VDS IndyCar командасының да тарауына себеп болды. Homestead Miami Speedway трассасындағы маусымның ашылу жарысында жеңіске жетуге жақын болды, бірақ де Ферраннан бір айналым артта қалған Деннис Витоло көшбасшылықтан шығарып тастады. Портленд Гран-присінде PacWest Racing командасының Марк Бланделлінен CART тарихындағы ең шамалы айырмамен жеңіліске ұшырады. 1998 жылы күткен чемпионаттық күрес орындалмады. Сенімсіздік, жүргізушілердің қателіктері және Goodyear шиналарының Firestone шиналарынан нашар өнімділігі де Ферранды турнир кестесінде 12-орынға түсірді, және ол жыл бойы жеңіске жете алмады. 1999 жылы көптен күткен үзіліс болды – де Ферран Портленд халықаралық жарыс трассасында Хуан Пабло Монтойяны жеңіп, 1996 жылдан бергі алғашқы жеңісін және Walker Racing командасының 1995 жылдың басынан бергі алғашқы жеңісін тойлады. Алайда, осы жеңістен кейін Goodyear және Valvoline CART-ты негізгі демеушілер мен жеткізушілер ретінде тастап кетті. Маусым соңында де Ферран мен Грег Мур Ал Унсердің орнына Marlboro Team Penske командасына қосылды. Алайда, Мур маусымның соңғы жарысында Калифорния спидвейінде апатқа ұшырап қаза тапты, ал де Ферранның отандасы Хелио Кастроневс Мурдың орнына тағайындалды. 2000 жылдың 28 қазанында Калифорния спидвейінде (Фонтана) CART квалификациясы кезінде де Ферран трек рекордын және жабық трасса рекордын жаңартты. 2022 жылдың желтоқсанына дейін бұл ресми жарыста тіркелген ең жылдам квалификациялық айналым жылдамдығы болып табылады. Ол рекордтық жылдамдықтан кейін 30 қазанда (маусымның финалы 29 қазанда басталды, бірақ жаңбыр салдарынан 30 қазанда аяқталуға мәжбүр болды) Фонтанада серия чемпионатында жеңіске жетті. Team Penske командасымен де Ферран екі CART титулын және Инди 500 жеңісін жеңді. Жарақатқа қарамастан, де Ферран командаласы Кастроневсті 31 айналым қалғанда 2003 жылғы Индианаполис 500 жарысында жеңіп озды. Бұл Penske Racing командасының Индианаполис 500 жарысындағы екінші 1-2 көрсеткіші болды. Индианаполистегі жеңісінен кейін де Ферран 2003 жылдың соңында зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдады. Ол Техас моторлы жылдамдық трассасында соңғы жарысын жеңіп алды, бірақ жарыс кезінде болған апатта Инди 500 жеңімпазы және Rahal Letterman Racing командасының жүргізушісі Кенни Брекк ауыр жарақат алғандықтан, жеңіс қуанышы тоңды. Де Ферран чемпионат кестесінде екінші орынды иеленді, Скотт Диксоннан кейін екінші орынға табан тіреп тұрды.
Басқарушылық мансап
2005 жылы ол BAR Honda Formula One командасына спорт директоры болып келді. 2007 жылдың шілдесінде командада "барған сайын қолайсыздық сезіне" бастағаннан кейін ол осы лауазымынан кетті. 2018 жылдың шілдесінде Эрик Булье отставкаға кеткеннен кейін де Ферран Маклареннің спорт директоры болып тағайындалды. Ол 2021 жылдың басында командадан кетті. 2023 жылдың мамырында Макларен де Ферранды қайта құру процесінің бір бөлігі ретінде кеңесші рөлге қайта шақырды. 2008 жылдың 29 қаңтарында де Ферран жарысқа оралып, Америка Ле-Ман сериясында LMP2 класындағы Acura ARX 01b прототипімен, de Ferran Motorsports командасы атынан өнер көрсететінін хабарлады. Команда 2008 жылғы маусымның ортасында жарысқа қатыса бастады, де Ферран команданы басқарды және жүргізушілік міндетін Саймон Паженудпен бөлісті. Алғашқы маусымда de Ferran Motorsports төрт алдыңғы қатардағы орынды иеленді, алты жарыста көш бастады және сегіз стартта үш мәрте тұғырға көтерілді. 2009 жылы Honda компаниясы de Ferran Motorsports командасын American Le Mans Series LMP1 дивизионында жарыс үшін Acura ARX 02a машинасының әзірлеушісі етіп таңдады. Команда бес рет жеңіске жетті, жеті рет "поул" позициясын иеленді және ALMS LMP1 классында екінші орынды алды. 2009 жылдың тамызында де Ферран жарыс маусымы аяқталғаннан кейін карьерасын аяқтайтынын жариялады, командасын кеңейтуге барлық күшін жұмсау ниетін білдірді және IndyCar жарысына жетекші команда иесі ретінде оралуға ниеттенгенін мәлімдеді. 2010 жылғы IZOD IndyCar маусымы басталар алдында де Ферран өзінің командасын Джей Пенске, де Ферранның бұрынғы басшысы Роджер Пенске ұлы, және Стив Люццо, табысты технологиялық лидер және жарысқа құмар адам құрған Luczo Dragon Racing командасымен біріктірді. Жаңа команда de Ferran Dragon Racing деп аталды және де Ферранның IndyCar-ға оралу арманының іске асуы болды. Де Ферран Драгон Ресинг, жүргізуші Рафаэль Матоспен бірге, дебюттік маусымында төрт мәрте топ-10-ға енді және Homestead Miami Speedway трассасында өткен маусымның финалында он жетінші орынды иеленді. 2010 жылы IndyCar 2012 жылғы маусымда тұсаукесері болады деп жоспарланған жаңа автомобиль тұжырымдамасын әзірлеуді бастады. Де Ферран болашақ IndyCar-ді әзірлеуде ICONIC комитетінің құрамында болды. 2011 жылы де Ферран Драгон жарыс командасы демеушілік таппағандықтан және жаңа маусымға жұмыс істеуге тырысқаннан кейін жабылды.
Жеке өмір және өлім
Де Ферран 1967 жылдың 11 қарашасында Парижде дүниеге келген. Ол Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласында ағылшын әйелі Анжеламен (Пол Стюарт Racing жәрмеңкесінде жұмыс істеген) және екі баласымен бірге тұрды.
Индикар сериясы
Жыл Командасы Шасси № Қозғалтқыш 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 Орын Сан Сілтеме 2001 Team Penske Dallara IR 01 66 Oldsmobile Aurora V8PHXHMSATLINDYTXSPPIRRIRKANNSHKTYSTLCHITX228-ші 46 2002 Marlboro Team Penske Dallara IR 02 6 Chevrolet Indy V8HMSPHXFONNZRINDYTXSPPIRRIRKANNSHMISKTYSTLCHITX2INJ 3-ші 443 2003 Penske Racing Dallara IR 03 Toyota Indy V8HMSPHXMOTINJPPIRRIRKANNSHMISSTLKTYNZRCHITX2 2-ші 489 G Force GF09INDYTXSFON
CART мансабының нәтижелері
Жыл Команда Жеңіс Ұпайлар Чемпионаттың қорытындысы 1995 Hall/VDS Racing 1 56 14-орын 1996 Hall/VDS Racing 1 104 6-орын 1997 Walker Racing 0 162 2-орын 1998 Walker Racing 0 67 12-орын 1999 Walker Racing 1 108 8-орын 2000 Penske Racing 2 168 1-орын 2001 Penske Racing 2 199 1-орын дереккөз: 2009 de Ferran Motorsports LMP1 Acura ARX 02a Acura 4.0L V8 SEBRet STPRet LNB1 UTA1 LIM1 MID1 AME2 MOS2 PET24/7 MON1 2 162