Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі

Hyacinthoides hispanica (син. Endymion hispanicus немесе Scilla hispanica), испандық көк шаңы немесе орман гиацинты, Иберия түбегіне тән көктемде гүлдейтін көп жылдық жусанды өсімдік. Бұл Hyacinthoides туысының шамамен ондай түрінің бірі, соның ішінде солтүстік-батыс Еуропадағы жалпы көк қоңырау (Hyacinthoides non scripta) және Жерорта теңізі аймағындағы шығысқа қарай итальяндық көк қоңырау (Hyacinthoides italica) бар.

Сипаттама

Ол қарапайым көк шаңырақтан ашық түсті, ірі көк гүлдерімен ерекшеленеді, олар соншалықты салбырамайды және қарапайым көк шаңырақ сияқты бір жаққа төмен қарамайды; сонымен қатар, тік гүл сабағы (рацема), кең жапырақтары, көк антерлер (қарапайым көк шаңырақта кремді ақ түсті болса), ал солтүстік түрлерінің күшті хош иісімен салыстырғанда иісі шамалы немесе жоқ дерлік. Hyacinthoides non scripta сияқты, қызғылт және ақ гүлді түрлері де кездеседі.

Тарату

Hyacinthoides hispanica – Португалия мен Испанияның батысын қамтитын Иберия түбегінің батыс бөлігіне (солтүстік-батыс шегінен басқа) тән, бірақ көптеген басқа Еуропа елдерінде, Солтүстік Америкада және Австралияда табиғи түрде таралып, өсіріледі. Испандық көк қоңырау Ұлыбританияға әкелінді. Одан бері ол жергілікті қараңғы көк қоңыраумен жиі будандасып, нәтижесінде пайда болған будандар жаулап алуға қабілетті деп есептеледі. Нәтижесінде пайда болған гибрид Hyacinthoides × massartiana және испандық көк қоңырау екеуі де өте құнарлы тұқымдар береді, бірақ көбінесе гибрид жергілікті қараңғы көк қоңыраудың өсетін аймақтарын басып алады. Бұл қараңғы көк қоңыраудың қорғауға алыну қажетті түр ретінде қаралуына себеп болды. Испандық көк қоңырау сонымен қатар бау-бақшада өсіріледі және әр түрлі ақ, қызғылт және көк түстерде гүлдейтін бірнеше сорттары бар.