Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тунистегі мемлекеттік лауазымдарға саяси сайлаулар
Political elections for public offices in Tunisia
2011 жылғы Тунистік революциядан кейін, Тунисте президенттікке және Халық өкілдерінің бірпалаталық Ассамблеясына сайлаулар әр бес жылда бір рет өткізілуге жоспарланған. Ассамблея толық мерзімі біткенге дейін таратылуы мүмкін. Революцияға дейін сайлаулар бес-алты жылда бір рет өткізіліп, президентті және екі заң шығарушы органның мүшелерін сайлап отырды. Революциядан кейін Тунис үшін жаңа конституцияны қабылдау мақсатында Конституциялық жиналысқа сайлаулар өтті. 1956 жылдан 2011 жылға дейін үкімет пен Конституциялық демократиялық жиналыс (бастапқыда Нео-Дестур (1934–1964) және Социалистік Дестуриан партиясы (1964–1988) деп аталған) іс жүзінде біртұтас болды. Тунис 1963 жылдан 1981 жылға дейін формалды түрде бір партиялық мемлекет болғанымен, оппозиция көбінесе төзімсіздікпен қабылданды. Революциядан кейін бірнеше партия пайда болды. Екі ірі партия – Нида Тунес және "Еннахда" қозғалысы болғанымен, ешбір партияның жеке өзі үкімет құруға нақты мүмкіндігі жоқ.
Following the 2011 Tunisian revolution, elections in Tunisia for the president and the unicameral Assembly of the Representatives of the People are scheduled to be held every five years. The assembly can be dissolved before finishing a full term. Prior to the revolution, elections were held every five to six years, and elected both the president and members of both legislative branches. Following the revolution, elections were held for a Constituent Assembly to decide on a new constitution for Tunisia. From 1956 to 2011, the government and the Constitutional Democratic Rally—originally known as the Neo Destour (1934–1964) and the Socialist Destourian Party (1964–1988)—were effectively one. Although Tunisia was only formally a one party state from 1963 to 1981, the opposition was usually barely tolerated. With the revolution, several parties have emerged. While there are two numerically major parties—Nidaa Tounes and the Ennahda Movement—no one party has a realistic chance of governing alone.
Президент сайлауы
Тунистің президенті 5 жыл мерзімге жалпы сайлау арқылы тікелей сайланады. Президент сайлау көпшілік дауыспен өтеді, егер бірінші турда ешбір кандидат 50%-дан астам дауыс жинамаса, онда ең көп дауыс жинаған екі кандидат екінші турға қатысады. Революциядан кейін өткен алғашқы тікелей президенттік сайлау 2014 жылы болды. Бір адам президенттік қызметті екі мерзімнен артық атқара алмайды, олар қатарынан болсын, болмасын. 1999 жылға дейін үміткерлер кем дегенде 30 саяси тұлғаның қолдауын алуға міндетті болды. 1956 жылдан 1975 жылға дейін президент кез келген санымен қайта сайлануға құқылы болды. 1975 жылы төртінші мерзіміне сайланғаннан кейін бір жыл өткен соң Бургиба өмір бойына президент деп жарияланды. 1987 жылы Бургиба биліктен қуылғаннан кейін, оның орнына келген Зин әл-Абидин Бен Али президентті бес жылдық үш мерзімге, қатарынан екі мерзімнен аспайтын етіп шектеу туралы түзетулерді қабылдады. Президенттікке кандидаттардың ең жоғары жасы 70 жас деп белгіленді. Бірақ 2002 жылы өткен референдумда президенттік мерзімге шектеу алынып тасталды және ең жоғары жас 75 жасқа дейін көтерілді.
The president of Tunisia is directly elected by universal suffrage for a 5 year term. The president is elected by majority, with a second round with the top two finishers if no candidate gets more than 50% of the vote in the first round. The first direct presidential election after the revolution was held in 2014. A person can not serve more than two terms as president, whether consecutive or not. Until 1999, prospective candidates were required to get the endorsements of at least 30 political figures. From 1956 to 1975, the president could run for reelection any number of times. In 1975—a year after winning his fourth term—Bourguiba was declared president for life. With Bourguiba's ouster in 1987, his successor, Zine El Abidine Ben Ali, pushed through amendments limiting a president to three five year terms, with no more than two in a row. The maximum age for presidential candidates was set at 70. However, in 2002, a referendum abolished term limits for the presidency, and raised the maximum age to 75.
Парламент сайлауы
Тунис заң шығару билігі Халық өкілдері жиналысынан құралады, ол 217 орыннан тұрады. Халық өкілдері жиналысына алғашқы сайлау 2014 жылдың 26 қазанында болды.
Tunisia's legislative branch consists of the Assembly of the Representatives of the People, which consists of 217 seats. The first elections for the Assembly of the Representative of the People occurred on 26 October 2014.
Сайлау жүйесі
Ассамблея халық тарапынан партиялық тізімдер арқылы пропорционалды өкілдік принципі бойынша тікелей сайланады, ал жеке орындар ең үлкен қалдық әдісімен сайлау округіндегі тізімдер арасында үлестіріледі. Тізімдер жабық, сайлаушы жеке кандидаттарды емес, тек тізімдерді таңдай алады. Тізімдерде ерлер мен әйелдер кезекпен болуы міндетті. Ассамблея 5 жылға сайланады, бірақ президент үкімет құруға сәтсіздікке ұшыраған жағдайда немесе сенімсіздік дауысы өтпеген жағдайда мерзімінен бұрын таратуға құқылы.
The assembly is directly elected by the people using party list proportional representation, with the individual seats distributed between lists in a constituency using largest remainder method. The lists are closed, a voter can only choose between lists, and not individual candidates. The lists are required to alternate between men and women. The assembly is elected for a 5 year term, but can be dissolved earlier by the president following a failure to form a government, or a failed confidence vote.