Кристер Стендаль: өмір және еңбектері

Кіріспе

Швед теологы және Жаңа Өсиет ғалымы (1921-2008)
19 ғасырдың авторы

Кристер Олофсон Стендаль (21 сәуір 1921 – 15 сәуір 2008) – швед теологы, Жаңа Өсиет ғалымы және Швеция шіркеуінің Стокгольм епископы. Ол сонымен қатар Гарвард діни мектебінде декан, профессор және зейнеткер профессор қызметтерін атқарды.

Өмір

Стендал Уппсала университетінде «Иерусалимдегі Матай мектебі және Ол Келісімді пайдалануы» (1954) диссертациясы бойынша Жаңа Келісімді зерттеу саласында докторлық дәрежесін алды. Кейін Гарвард университетінің дінтану мектебінде профессор және деканы болды, ал 1984 жылы Стокгольм епискобы болып сайланды. Стендал Иерусалимдегі Шалом Хартман институтының діни плюрализм орталығының екінші директоры қызметін атқарды. 1989 жылы зейнетке шыққаннан кейін АҚШ-қа оралды және Гарвард дінтану мектебінде құдайтану профессоры болды. Ол сондай-ақ Брандейс университетінде оқытты. Епископ Стендал – «Граждандық теология» қорының құрметті мүшесі. 1971 жылы Уиттер колледжінен дінтану докторы (D.D.) дәрежесін алды. Стендал ең белгілісі «Апостол Пауыл және Батыстың ішкі сезімі» атты мақаласын жариялағандығымен танымал. Бұл мақала, сондай-ақ кейіннен жарық көрген «Пауыл яһудилер мен жұртшылық арасында» кітабы Пауыл туралы зерттеулерде жаңа идеяны жеткізеді, Августинге дейінгі ғалымдар Пауылдың контексі мен негізгі ойын түсінбеуі мүмкін екенін көрсетеді. Оның басты ойы яһуди христиандары мен жұртшылық арасындағы ерте кезеңдегі шиеленіске байланысты. Стендалдың пікірінше, Пауылдың Исаның рөлі және сенім арқылы құтқарылу туралы жазбаларының негізгі мәселесі – гректердің (жұртшылықтың) Тораны сақтаушыларын Құдайдың келісіміне қабылдау мәселесі. Стивен Вестерхолм: «Пауыл үшін «сенім арқылы ақталу» деген сұраққа жауап беру қажет еді: «Жұртшылық Құдай халқына қандай шарттармен кіре алады?» Жұртшылықтың яһуди болуы және яһуди заңын сақтауы керек деген кез келген ұсынысты жоққа шығаруға бекінген ол: «Сенім арқылы – яһуди заңының істері арқылы емес» деп жауап берді». Стендал 1967 және 1974 жылдар аралығында институт пен оның басылымдарын басқарған профессор Джозеф Папин құрған Вилланова теология институтының жұмысына белсенді қатысты. Жаңа Келісімнің еврей контексіне қызығушылығы арқасында Стендал еврей зерттеулеріне қызығушылық танытты және еврей-христиан диалогында белсенділік танытты. Стендал үш ережені жасағанмен танымал, ол 1985 жылы Стокгольмде өткен баспасөз конференциясында ұсынды. Оның ережелері мынадай:

Stendahl received his doctorate in New Testament studies from Uppsala University with his dissertation The school of St. Matthew and its use of the Old Testament (1954). He was later Professor at the Divinity School at Harvard University, where he also served as dean, before being elected Bishop of Stockholm in 1984. Stendahl was the second director of the Center for Religious Pluralism at the Shalom Hartman Institute in Jerusalem. After retiring in 1989, he returned to the United States, and was Mellon Professor of Divinity Emeritus at the Harvard Divinity School. He also taught at Brandeis University. Bishop Stendahl was an honorary fellow of the Graduate Theological Foundation. In 1971, Stendahl was awarded an honorary Doctor of Divinity (D. D.) degree from Whittier College. Stendahl is perhaps most famous for his publication of the article "The Apostle Paul and the Introspective Conscience of the West". This article, along with the later publication of the book Paul Among Jews and Gentiles, conveys a new idea in Pauline studies suggesting that scholarship dating all the way back to Augustine may miss the context and thesis of Paul. His main point revolves around the early tension in Christianity between Jewish Christians and Gentile converts. According to Stendahl, the main concern of Paul's writings on Jesus' role, and salvation by faith, is the problem of the inclusion of gentile (Greek) Torah observers into God's covenant. refn|group=note|Dunn quotes Stendahl: "Cf Stendahl, Paul among Jews and Gentiles, passim e. g " a doctrine of faith was hammered out by Paul for the very specific and limited pupose of defending the rights of Gentile converts to be full and genuine heirs to the promise of God to Israel"(p.2)"Stephen Westerholm: "For Paul, the question that "justification by faith" was intended to answer was, "On what terms can Gentiles gain entrance to the people of God?” Bent on denying any suggestion that Gentiles must become Jews and keep the Jewish law, he answered, "By faith—and not by works of the (Jewish) law.”"

Stendahl actively participated in The Villanova University Theology Institute founded by Professor Joseph Papin who directed the Institute and edited its publications between 1967 and 1974. Through his interest in the Jewish context of the New Testament, Stendahl developed an interest in Jewish Studies and was active in Jewish–Christian dialogue. Stendahl is credited with creating Stendahl's three rules of religious understanding, which he presented in a 1985 press conference in Stockholm, Sweden, in response to vocal opposition to the building of a temple there by the Church of Jesus Christ of Latter day Saints. His rules are as follows:

When you are trying to understand another religion, you should ask the adherents of that religion and not its enemies. Don't compare your best to their worst. Leave room for "holy envy." (By this Stendahl meant that you should be willing to recognize elements in the other religious tradition or faith that you admire and wish could, in some way, be reflected in your own religious tradition or faith.) He died six days before his 87th birthday.

Егер сіз басқа дінді түсінуге тырыссаңыз, оның жақтастарынан, жауынан емес, сұраңыз. Өзіңіздің ең жақсы нәрсеңізді олардың ең нашар нәрсесімен салыстырмаңыз. «Құдайға қызғанышпен қарауға» орын қалдырыңыз. (Бұл арқылы Стендал сіздің өзіңіздің діни дәстүріңізде немесе сеніміңізде көрініс тапқан нәрселерді мойындауға дайын болуыңыз керек екенін білдірді). Ол 87 жасқа толуына алты күн қалғанда қайтыс болды.

Таңдалған библиография

Стендал, Кристер. Матай мектебі және оның Ескі Келісімді пайдалануы. Уппсала: C. W. K. Gleerup, Лунд, 1954; 2-ші басылым. 1968 ж. Стендал, Кристер. Қаңқалар мен Жаңа Келісім. Нью-Йорк: Harper, 1967; SCM Press, 1958 ж. Стендал, Кристер. Киелі кітап және әйелдердің рөлі. Филадельфия: Fortress Press, 1966 ж. Руньон, Теодор және Кристер Стендал. Киелі Рух шіркеулерге айтқандары: Мақалалар. Hawthorn Books, 1975 ж. Стендал, Кристер. Пауыл яһудилер мен жұртшылық арасында және басқа мақалалар. Филадельфия: Fortress Press, 1976 ж. Стендал, Кристер. Мағыналар: Киелі кітап – құжат және нұсқаулық. Fortress Press, 1984 ж. Стендал, Кристер. Қасиетті апта уағыздары. Филадельфия: Fortress Press, 1985 ж. Стендал, Кристер. Соңғы есеп: Пауылдың римдіктерге жолдаған хаты. Augsburg Fortress, 1995 ж. Стендал, Кристер. Өмір энергиясы: «Киелі Рух кел, бүкіл жаратылысты жаңарт!» тақырыбы бойынша ойлар. Paraclete Press, 1999 ж. Никселсбург, Джордж және Джордж Макрей, ред. Яһудилер мен жұртшылық арасындағы христиандар: Кристер Стендалдың 65 жылдығына арналған мақалалар. Fortress Press, 1986 ж. Хорсли, Ричард А., ред. «Пауыл және саясат: Ekklesia, Израиль, Империя, Түсіндіру». Trinity Press, 2000 ж. Стендал, Кристер. «Болашақ теологиясында Киелі кітаптың рөлі», Христиандық ойдың динамикасы, Вилланова теологиялық симпозиумы, 1-том, ред. Жозеф Папин (Вилланова университетінің баспасы, 1970), 44–51-беттер. Стендал, Кристер. «Жерде де, көкте де: Христиандық эсхатологиядағы динамика», Эскатон: Махаббат қауымдастығы, Вилланова теологиялық симпозиумы, 5-том, ред. Жозеф Папин (Вилланова университетінің баспасы, 1971), 57–68-беттер. Стендал, Кристер. «Доктор Папинге арналған хат», Трансценденция және имманенция, Процестік ойлау жарығында қайта құру, Жозеф Папинге арналған Festschrift, ред. Жозеф Арменти (Abbey Press: St. Meinrad, 1972), 5-бет.