Тағам және тұтыну тауарларына арналған экологиялық таңбалау жүйелері

Тағам және тұтыну тауарларына арналған экологиялық белгілер – тұрақтылықты өлшеу құралы. Энергия үнемдеу, қоршаған ортаны қорғауға көмектеседі.

13 мин оқу

100%

Дереккөз: Ecolabel — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Тамақ пен тұтыну тауарларын таңбалау жүйелері

Экомаркировкалар (сондай-ақ "Экомаркировкалар") және жасыл стикерлер – тамақ пен тұтыну тауарларын таңбалау жүйелері. Экомаркировкаларды қолдану ерікті, ал жасыл стикерлер заңмен міндетті; мысалы, Солтүстік Америкада негізгі тұрмыстық техникалар мен автомобильдер Energy Star қолданады. Олар – тұтынушыларға бағытталған тұрақтылықты өлшеудің бір түрі, сауда жасағанда экологиялық мәселелерді ескеруді жеңілдетуге арналған. Кейбір таңбалар ластануды немесе энергия тұтынуды индекстік көрсеткіштер немесе өлшем бірліктері арқылы сандық түрде көрсетеді, ал басқалары тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін қабылданған тәжірибелер жиынтығына немесе қоршаған ортаға зиянды азайтудың ең төменгі талаптарына сәйкестікті растайды. Көптеген экомаркировкалар белгілі бір саланың немесе тауардың бастапқы өндірісінің немесе ресурстарды игерудің экологиялық зиянын азайтуға бағытталған, бұл тұрақтылық стандартында қамтылған жақсы тәжірибелер жиынтығы арқылы жүзеге асырылады. Растау процесі арқылы, әдетте "сертификаттау" деп аталады, ферма, орман, балық шаруашылығы немесе кен орыны стандартқа сәйкес келетінін көрсете алады және өнімдерін жеткізу тізбегі арқылы сертификатталған ретінде сатуға құқық алады, нәтижесінде тұтынушы экомаркировканы көреді. Соңғы жылдары экомаркировкалар саласында екі маңызды тенденция байқалды. Біріншіден, әлемдегі және бизнес салаларындағы экомаркировка беру бағдарламаларының саны күрт өсті. Екіншіден, қолдау белгілері беру бағдарламаларының көбеюі. Қазіргі уақытта ITC Standards Map мәліметтері бойынша 194 елде және 15 секторда 264 тұрақтылық стандарты, ал Ecolabel Index мәліметтері бойынша 199 елде және 25 өнеркәсіп саласында 457 экомаркировка бар. Стандарттық профильде ITC стандарттың халықаралық стандарт екенін немесе жеке стандарт екенін түсіндіретін типологияны ұсынады, мысалы, жауапты тұлға жеке қауымдастық немесе компания. Экомаркировка жүйелері тамақ пен тұтыну тауарлары үшін де қолданылады. Екі жүйені де үкіметтік емес ұйымдар (ҮЕҰ) бастаған. Содан бері Еуропалық Одақ экомаркировка жүргізу үшін заңнаманы әзірледі және сонымен қатар тамақ пен тұтыну тауарларына арналған өз экомаркировкаларын жасады. Тамақ өнімдері үшін кемінде, экомаркировка ҮЕҰ-лардың экомаркировка ережелерін анықтауымен толық сәйкес келеді. Кейбір өндірушілер мен өндірістік бірлестіктер өнімдерін жалған экомаркировкалармен жасылдандыру үшін "қағаз таңба" таңбаларын орнатқандықтан, тұтынушылар үшін таңбаларға сенім мәселесі туындайды. Экомаркировкалар ресми сертификаттау белгілері ретінде мемлекеттік тануға өтініш бергенде (логотиптермен немесе 'CTM', CM немесе 'CertTM' деген атаулармен танылғанда) жоғары деңгейде сенімділік тудыруға болады. Әдетте, бұл сертификаттау белгісі ретінде бекітілген схемаларға жауапты мемлекеттік ведомствоның схема стандарты бар екенін және олардың "сертификаттауға құзыретті" екенін растайтынын білдіреді. Сенімнің ең жоғары деңгейі – ISO 14024 негізгі стандарттарына сәйкес келетін, сондай-ақ бағалаудың бір бөлігі ретінде ISO 14040 талаптарына сәйкес өмірлік циклді талдауды жүргізетін ISO 14024 I типті экомаркировкалар. I типтегі экомаркировкалар – бұл білікті ұйым тексерген, ашық стандарттарға негізделген, бірнеше экологиялық критерийлерді қарастыратын өнімнің немесе қызметтің жалпы экологиялық артықшылығын көрсететін ерікті таңбалар.

Ecolabels (also "Eco Labels") and Green Stickers are labeling systems for food and consumer products. The use of ecolabels is voluntary, whereas green stickers are mandated by law; for example, in North America major appliances and automobiles use Energy Star. They are a form of sustainability measurement directed at consumers, intended to make it easy to take environmental concerns into account when shopping. Some labels quantify pollution or energy consumption by way of index scores or units of measurement, while others assert compliance with a set of practices or minimum requirements for sustainability or reduction of harm to the environment. Many ecolabels are focused on minimising the negative ecological impacts of primary production or resource extraction in a given sector or commodity through a set of good practices that are captured in a sustainability standard. Through a verification process, usually referred to as "certification", a farm, forest, fishery, or mine can show that it complies with a standard and earn the right to sell its products as certified through the supply chain, often resulting in a consumer facing ecolabel. The last few years have seen two key trends in the ecolabels space. There is an explosion in the numbers of different ecolabelling programs across the world and across business sectors and secondly the proliferation of umbrella labeling programs. Currently, there are around 264 active sustainability standards (according to ITC Standards Map) in 194 countries and 15 sectors, and about 457 ecolabels (according to Ecolabel Index) in 199 countries, and 25 industry sectors. Within the standard profile, ITC provide the typology which explains if it is an international standard or a private standard e. g. the entity in charge is a private association or company. Ecolabelling systems exist for both food and consumer products. Both systems were started by non governmental organizations (NGOs). Since then the European Union has developed legislation for conduct of ecolabelling and also have created their own ecolabels, one for food and one for consumer products. At least for food, the ecolabel is nearly identical with the common NGO definition of the rules for ecolabelling. Label trust is an issue for consumers because some manufacturers and manufacturing associations have set up "rubber stamp" labels to greenwash their products with fake ecolabels. High trust levels can be created when ecolabels apply for governmental recognition as formal Certification Marks (recognized by logos or names with 'CTM', CM or 'CertTM'). Typically this means schemes approved as a Certification Mark have had the government department responsible declare that the scheme has a standard and certifies that they are 'Competent to Certify'. The highest trust levels would be a government recognized certification mark that was also compliant with key ISO standards, especially ISO 14024 Type I Ecolabels that undertake ISO 14040 compliant life cycle analysis as part of their assessment. Type I ecolabels are voluntary labels that signify overall environmental preference of a product or services based on life cycle considerations that address multiple environmental criteria, which are based on transparent standards for environmental preferability, verified by a qualified organization.

ISO қатысуы

Соңғы жылдары экологиялық таңбалау жүйелерінде екі маңызды үрдіс байқалды. Біріншіден, әлем бойынша және түрлі бизнес салаларында экологиялық таңбалау бағдарламаларының саны күрт өсті, екіншіден, шатырша таңбалау бағдарламалары көбейді. Халықаралық стандарттау ұйымы (ISO) ISO 14000 жүйесі шеңберінде таңбалау практикасы үшін стандарттар жасады. ISO 14020-дан 14025-ке дейінгі сериялар қоршаған ортаға қатысты таңбалар мен мәлімдемелерге арналған. ISO қоршаған ортаны қорғау таңбаларының үш түрін ұсынды: ISO 14024 бойынша I тип; ISO 14021 бойынша II тип; және ISO 14025 бойынша III тип. I тип (ISO 14024) – тәуелсіз үшінші тараппен бағаланатын, өнімнің өмірлік циклінің қырынан әсерін қарастыратын, ерікті көп критерийлі экологиялық таңбалау бағдарламасы. Берілген сертификат өнімдерге экологиялық таңбаларды қолдануға рұқсат береді және өнім санатындағы өнімнің жалпы экологиялық артықшылығын көрсетеді. Таңбаны беруші орган мемлекеттік ұйым немесе коммерциялық емес жеке ұйым болуы мүмкін. (мысалы, EU Ecolabel, Nordic Swan және German Blue Angel).

II тип (ISO 14021) – өндірушілер немесе саудагерлер үшінші тараптан тексерусіз жасайтын өздігінен жарияланған мәлімдеме. Компаниялар ішкі түрде әзірлеген талаптар декларация, логотип немесе жарнама түрінде болуы мүмкін. III тип (ISO/TR 14025) – өнімнің өмірлік циклінің әсері туралы сандық ақпараттан тұратын экологиялық өнім туралы мәлімдеме. Бұл типтегі таңба өнімнің экологиялық тиімділігін бағалаудың немесе салмақтаудың орнына тек объективті деректерді көрсетеді, сатып алушыларға өнімдерді салыстыруға көмектеседі. Әдебиетте "I типке ұқсас" деп аталатын тағы бір категория бар, ол тек бір экологиялық немесе әлеуметтік мәселеге назар аударатын экологиялық таңбаларды білдіреді; мұндай таңбаларды тәуелсіз ұйымдар енгізеді. I типке ұқсас немесе бір мәселелік таңбалар "қабылдау/қабылдамау" принципіне негізделуі мүмкін, мысалы, электр құралдары үшін энергия тұтынудың максималды деңгейін белгілеу (мысалы, Energy Star таңбасы) немесе әлемдік ормандарды жауапты басқаруды қамтамасыз ету (мысалы, Forest Stewardship Council); ал кейбір бір мәселелік таңбалар өнімнің тиімділігін диапазон бойынша бағалайды, мысалы, оның энергия немесе су тиімділігін бағалау.

Экологиялық белгілендіру инновациялық циклі

Экологиялық белгілеу процесі мен экологиялық инновация тығыз байланыста, себебі ол жаңа жасыл өнімдердің пайда болуына көмектеседі және ұйымның қоршаған ортаны басқару стратегиясын жақсартады. Сонымен қатар, экологиялық белгілеу процесі – тұтынушылардың, кәсіпорындардың, үкіметтердің және институттардың өзара әрекеттесетін «айналмалы экологиялық инновация процесі». Оның басты мақсаты – өндіріс пен тұтынудың тұрақты және экологиялық жолдарын дамытуға үлес қосу. Осы процесте тұтынушылардың қоршаған ортаға қатысты үміттері орындалады, кәсіпорындар құндылығын арттырып, тұрақтылығын жақсартады, ал үкіметтер мен институттар таза өндіріс пен тұтынуды қолдайды. Ақырында, бұл процесс өнімдерге экологиялық белгілер беру арқылы көрініс табады, олар тауарлар мен қызметтерде анық байқалады.

Қоршаған ортаны басқару

Тұтынушылардың тұрақты тұтынуға деген құштарлығы жаһандық нарықты өнім өндірісін реттеуге бағытталған күшке итермелейді. Экономиканың жаһандануы тұрақтылықты басқаруды үкіметтер жүзеге асырған дәстүрлі басқару және бақылау шараларынан нарықтық басқаруға, яғни өзін-өзі реттеуші жаңа экологиялық саясат құралы – экологиялық таңбалауға қарай лездеуде. Экологиялық таңбалауды стандарттау – бұл ерікті сипаттағы, бірақ ірі компанияларға нарықтық күштер арқылы тауарлар мен қызметтерді экологиялық талаптарға сәйкес өндіруді үйлестіруге мүмкіндік беретін жаңа реттеу нысаны. Соңғы кезде ол ұлттық және халықаралық деңгейде мемлекеттік емес биліктің жаңа түріне айналды. Бұл идея кәсіпкерлік демократияға негізделген, халықаралық стандарттардың табысы мен қабылдануымен байланысты, соның ішінде қоршаған ортаны басқару жөніндегі ISO 14000 және өндірістің сапасын бақылау жөніндегі ISO 9000 стандарттарын қамтиды. Кез келген өндіріс саласы осы сертификатты алуды шешсе, талаптарға сәйкес екенін растайтын құжаттық дәлелдерді ұсынуға міндетті. ISO 14042 стандартына сәйкес, барлық үміткерлер экологиялық және оған қатысты заңнаманы міндетті түрде сақтауы керек; заңдарды бұзу лицензияны тоқтатуға әкелуі мүмкін.

Халықаралық сауда

Экомаркалардың үкіметтер, өнеркәсіп және үкіметтік емес ұйымдар тарапынан қолданылуының артуы халықаралық сауда мәселелеріне, экомаркалардың тариф емес сауда кедергілері ретінде әрекет етуіне алып келді. Атап айтқанда, дамыған елдер мен өнеркәсіптер ұлттық немесе аймақтық талаптардың алуан түрлілігіне қатысты алаңдаушылық білдірді. Экомарка алу үшін экспорттаушылар шетелдегі әртүрлі нарықтардың өндіріс стандарттарына бейімделуі керек, бұл айтарлықтай шығындарға, ақпаратқа және техникалық біліктілікке қабылдануы мүмкін. Сондай-ақ, маркалау бағдарламалары көбінесе импорттаушы елдің ішкі экологиялық басымдықтары мен технологияларына негізделеді, экспорттаушы елдің қоршаған ортасы мен жергілікті жағдайларына тиісті келмейді. 1995 жылы Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ) құрылғаннан кейін, ерікті өнім стандарттары мен маркалау схемаларының ықтимал әсерлері ДСҰ келісімдерінде қарастырылды. ДСҰ-ның бірнеше келісімдері экомаркаларға қатысты ережелерді қамтиды, оның ішінде 1994 жылғы Тарифтер мен сауда жөніндегі жалпы келісім (ГАТТ 1994 немесе ГАТТ), Қызметтер саудасы жөніндегі жалпы келісім (ГАТС), Саудадағы техникалық кедергілер жөніндегі келісім (ТКК) және Санитарлық және фитосанитарлық шараларды қолдану жөніндегі келісім (СФШ).

Тұрақты бастамалар

1992 жылы БҰҰ Жер саммиті конференциясында өндіріс процедураларына экологиялық мәселелерді енгізу бойынша халықаралық консенсус қалыптасты. Бұл идея тұтыну үлгілерін өзгерту арқылы тұрақты дамуға қол жеткізуге бағытталған. Нәтижесі мынадай: дамыған елдерде экологиялық таңбалар мен жасыл стикерлер маңызды рөл атқарады. Олар өнімдер мен хабардар тұтынушылардың қалаулары арасындағы расталған байланысты қамтамасыз етеді. Бұл тәсіл өнеркәсіпке қоршаған ортаға тигізетін әсерін азайту үшін нарықтық қысымды қолданады, бұл туралы хабардар тұтынушылардың санының өсуі куәлік етеді. Маркетинг стратегиялары жасыл сертификацияға және оның теріс пайдаланылуына, яғни жасыл бояуға (greenwashing) жауап беріп жатыр. дамушы елдерде алдымен тұтынушылар азық-түліктің сапасы, қауіпсіздігі және экологиялық тұрақтылығы туралы алаңдады, содан кейін жасыл тағамдарға сұранысты қолдады. Одан әрі ауыл шаруашылығының экологиялық әсеріне және азық-түлік өндірісінің жаһандануына назар аударды, бұл жаһандық деңгейде бақыланатын азық-түлік жүйелерінің ашылуына әкелді. Тұтынушылардың мүдделерін қорғайтын ұйымдар [Балама азық-түлік желілерін] құруға шақырды. Бұл тұтынушылардың сұранысына және корпоративтік бәсекеге қабілеттілігіне жаңа көзқарас береді. Австралиялық тұтынушылар қауымдастығы CHOICE корпоративтік мүдделермен көгалдандырылған тұтыну, азық-түлік өндірісі, пестицидтерді қолдану, органикалық өндіріс және генетикалық модификация саласындағы артып келе жатқан қызығушылықтар туралы алаңдаушылықтарын талқылады.

Тарих

Тұтыну тауарларына жасыл желімшелер 1970 жылдардың соңынан бері дамып келеді, 1978 жылы Германияның «Көк періште» (Der Blaue Engel) сертификаты әлемдегі алғашқы экологиялық белгі ретінде танылды. Басты себеп – энергия және отын тұтыну. Бұл желімшелер алғаш рет АҚШ және Канада үкіметтік органдары талаптарын заңмен бекіткеннен кейін ірі тұрмыстық техникаларда пайда бола бастады. Өндірушілер де энергияны пайдаланудың ең төменгі стандарттарын сақтауға міндетті. Солтүстік Америкадағы автомобиль өнеркәсібі де ең төменгі шығарынды стандарттарын орындауы тиіс. Осының нәтижесінде жаңа автомобильдерге жанармай тиімділігі туралы жапсырмалар қойыла бастады. Ірі тұрмыстық техника өндірушілері стандартты сынақтан өту әдістерін қолдануға және өнімдерге анық белгілер қоюға міндетті. Халықаралық Стандарттау Ұйымы (ISO) 1992 жылы Рио-де-Жанейрода өткен Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) Қоршаған ортаны қорғау және даму жөніндегі конференциясында талқыланған тұрақты даму мақсатын қолдау үшін ISO 14000 отбасымен экологиялық таңбалауға қатысты халықаралық стандарттарды әзірледі. Бүкіл әлемдегі жасыл таңбалау дәстүрлі елдік шекаралардан асып түсуде. Бұл бастамалардың көпшілігі – ерікті экологиялық белгілер, бірақ Солтүстік Америкада жасыл желімшелерді басқа тұтыну тауарларына да қолдану бойынша жұмыс жүргізілуде. Тұтынушылар экологиялық белгісі бар өнімдерді бағалайды, алайда соңғы зерттеулер тұтынушылардың экологиялық белгілерді толыққанды түсінбейтінін және оларға толық сенім артпайтынын көрсетіп отыр, әсіресе өндірістің қоршаған ортаға тигізетін зиянды салдары туралы білген кезде.

Дүниежүзілік экологиялық белгі беру желісі

1994 жылы құрылған Глобалды экологиялық белгілеу желісі (GEN) – үшінші тараптан бекітілген I типті экологиялық белгілеу ұйымдарының халықаралық коммерциялық емес желісі болып табылады. Оның негізгі мақсаты – әлем бойынша I типті экологиялық белгілеуді дамытуға және қолдауға бағытталған жұмыстарды жүргізу. GEN-нің 50-ден астам ел мен аймақтан өкілдері бар, олардың назары Еуропа мен Азияға ерекше аударған. GEN-нің миссиясы – үкімет, индустрия және тұтынушыларды I типті экологиялық белгілеудің бірегей және маңызды құндылығын түсінуге және қолдауға шақыру. Атап айтқанда, GEN мүшелері мен экологиялық белгілеу бағдарламалары арасындағы ынтымақтастық пен ақпарат алмасуды қамтамасыз етеді, экологиялық белгілеу стандарттары туралы ақпаратқа қол жеткізуді жеңілдетеді, экологиялық белгілеуді насихаттау үшін халықаралық ұйымдармен өзара әрекеттеседі және тұрақты мемлекеттік сатып алу арқылы экологиялық таңбаланған өнімдерге сұранысты арттыруға көмектеседі. GEN өз мүшелеріне экологиялық көшбасшылық стандарттары мен критерийлерін әзірлеуде қолдау көрсетеді.

Халықаралық әлеуметтік және экологиялық аккредиттеу және таңбалау альянсы

2002 жылы құрылған Халықаралық әлеуметтік және экологиялық аккредиттеу және таңбалау альянсы (ISEAL) – бүкіл әлемде өнімдерге қатысты тұрақтылық стандарттарын дамыту және жетілдіру мақсатымен құрылған, тұрақтылық стандарттарын белгілейтін ұйымдарды (SSO) үйлестіретін жеке ұйым. Оның құрамына ISEAL-дың жақсы тәжірибе кодекстері мен қосымша талаптарына сәйкес келе алатын барлық көп мүдделі тараптармен тұрақтылық стандарттары мен аккредиттеу органдары қатыса алады. Оның мүшелері көбінесе бір белгілі бір қасиетке назар аударатын экологиялық таңбалау ұйымдары болып табылады, соның ішінде Орман шаруашылығы альянсы, Теңізді басқару кеңесі, Халықаралық әділ сауда, Жаңбырлы ормандар альянсы және Суды басқару альянсы сияқты көптеген ұйымдар бар. ISEAL альянсының мақсаттары – жеке стандарттардың нәтижесін жақсарту, тұрақтылық стандарттарының сенімділігін анықтау, сенімді тұрақтылық стандарттарын пайдалануды ұлғайту және стандарттардағы жаңаруларды қамти отырып, жеке стандарттардың тиімділігін арттыру. ISEAL көп мүдделі бастамалардың адалдығы институтынан сынға ұшырады, олар жеке сектордың көп мүдделі бастамалары (MSI) корпоративтік мүдделерге пайдасы тиетін, құқық иелерінің мүдделерінен гөрі әлсіз немесе тар стандарттарды қабылдайды деген қорытындыға келді.

Өңірлер бойынша бағдарламалар

Көптеген елдердің үкіметтерінде қоршаған ортаны қорғау агенттіктері бар. Бұл агенттіктер өнеркәсіпті қадағалау және қоршаған ортаға химиялық ластанудың таралуын реттеуге міндетті. Олардың кейбіреулері таңбалау стандарттарын енгізеді, ал басқалары өндірушілерге ең төменгі талаптарды белгілейді.

Канада

Канаданың Табиғи ресурстар департаменті басқаратын Энергия тиімділігі жөніндегі кеңсе (OEE) автомобиль және тұтыну тауарларын өндірушілерді реттейді. Көлік құралдарына арналған EnerGuide белгісі 3855 кг (8500 фунт) жалпы салмақтан аспайтын барлық жаңа жолаушылар автомобильдерінде, жеңіл жүк көліктерінде, пикаптарда және арнайы мақсаттағы көлік құралдарында болады. Белгіде қала және тас жолдағы жанармай шығынының көрсеткіштері және сол көлік құралының шамамен жылдық жанармай құны көрсетілген. Канаданың энергетикалық тиімділік ережелеріне сәйкес, Канаданың федералды заңы бойынша Канадада өндірілген немесе импортталған барлық жаңа электр құралдарына EnerGuide белгісі қойылуы тиіс және белгіде осы құралдың қолданатын электр энергиясының мөлшері көрсетілуі керек. Бұл ақпарат стандартталған сынақ процедуралары арқылы анықталады. Үшінші тарап агенттігі құралдың Канаданың ең төменгі энергия тиімділігі деңгейлеріне сәйкес келетінін растайды.

Америка Құрама Штаттары

Барлық негізгі үй техникасы АҚШ Энергетика министрлігінің (DOE) және АҚШ Федералды сауда комиссиясының бірлескен Құралдар стандарты бағдарламасына сәйкес келуі керек. Өндірушілер өз өнімдерінің энергия тұтынуын және тиімділігін растау үшін DOE әзірлеген стандартты сынақ процедураларын қолдануға міндетті. Сынақ нәтижелері сары EnergyGuide белгісінде көрсетіледі, оны өндірушілер көптеген құрылғыларда орналастыруы тиіс. Бұл белгі құрылғының қанша энергия жұмсайтынын, ұқсас өнімдермен салыстырғандағы тұтынуын және шамамен жылдық пайдалану шығындарын көрсетеді. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі белгілеген қатаң энергия тиімділігі критерийлеріне сай келетін құрылғылар көк Energy Star белгісімен таңбаланады. Energy Star белгісі энергияны тиімді пайдаланатын теледидарларға, компьютерлерге, аудиовизуалды жабдықтарға, электроникаға, кеңсе техникасына, жылыту және салқындату жабдықтарына, сондай-ақ көптеген басқа өнімдерге де қолданылады. Energy Star АҚШ-тағы энергияны тиімді пайдаланатын үйлер мен ғимараттар үшін де қолжетімді. Американдық автомобиль өндірушілері АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің сертификатталған отын экономиясы сынақтарының нәтижелерін ғана пайдалануы керек, көлік құралының отын тиімділігін жарнамалау үшін басқа отынның жүріс көрсеткіштерін қолдануға рұқсат жоқ. Калифорния штаты 2009 жылдан бастап барлық жаңа автомобильдерге жасыл желімшелер енгізуде.

Еуропалық Одақ

Еуропалық комиссия 1992 жылы Еуроодақтың экологиялық таңбасын құрды. Ол өнімдер мен қызметтердің өмірлік циклы бойындағы қоршаған ортаға тигізетін зиянының азайтылуын анықтауға көмектеседі. Еуропа бойынша танылған бұл ерікті таңба, экологиялық жақтан жоғары сапаны ілгерілетеді және оған сенуге болады. Бұл жалпы еуропалық I типті жалғыз ресми экологиялық таңба. Еуроодақтың экологиялық таңбасы сарапшылар, өнеркәсіп, тұтынушылар ұйымдары мен ҮЕҰ келісіммен бекітілген және тәуелсіз үшінші тараптармен расталған экологиялық критерийлерге сәйкес беріледі. Еуроодақтың экологиялық таңбасын іске асыру Еуропалық парламент пен Кеңестің (ЕО) № 66/2010 регламентімен белгіленген. Еуропалық комиссия 2023 жылдың наурыз айында экологиялық талаптарды негіздеу және хабарлау туралы (Жасыл талаптар директивасы) директива жобасын жариялады. Аталған директива жобасында растаушыларды міндетті түрде аккредиттеу талап етіледі.

Солтүстік Еуропа

Солтүстік аққуы – Солтүстік елдерінің ресми экологиялық таңбасы. Ол стандарттар жүйесін, лицензия алуға өтінімдерді және тәуелсіз растауды пайдаланады. Нидерландыда EKO жеке таңбасы кем дегенде 95% органикалық шаруашылық өнімдеріне беріледі.

АСЕАН

Азияда АСЕАН ISO-ның ТС 207 экологиялық басқару жүйесін қабылдауға қадам басып жатыр. Мүше елдердің оны қабылдауын және іске асыруын куәландыратын дереккөздерді кез келген адам ұсына алады, себебі бұл ақпаратты табу оңай емес.

Теңіз өнімдері

Теңіз өнімдерінің экологиялық таңбалары өте көп. Көптеген табиғатты қорғаушылар теңіз өнімдерін таңбалаудың көбейіп бара жатқаны тұтынушыларды қандай теңіз өнімдерінің тұрақты екендігі туралы шатастырып жатыр деп санайды. 2010 жылдан бастап теңіз өнімдерінде кездесетін экологиялық таңбаларға Теңіз шаруашылығын басқару кеңесі, Теңіз досы, KRAV (Швеция), Naturland (Германия), Тай сапалы креветкасы, Global Aquaculture Alliance’s Best Aquaculture Practices стандарты, Label Rouge (Франция) және Аквакультураны басқару кеңесі (ASC) кіреді. Теңіз өнімдері сондай-ақ «органикалық» деп таңбаланады, бірақ USDA органикалық теңіз өнімдері стандарттары әлі әзірленуде. Дельфиндерге зиян келтірмейтін балық аулауды куәландыратын әртүрлі таңбалар бар. 2019 жылдың мамыр айында тұтынушылар Bumble Bee Foods, Chicken of the Sea және StarKist компанияларына қарсы, олардың тунец консервілерін «дельфин қауіпсіз» деп жалған таңбалағандығы үшін топтық сотқа шағым түсірді. Сотқа ұсынылған талап бойынша компаниялар 1990 жылғы Дельфиндерді қорғау және тұтынушыларға ақпарат беру туралы заңды бұзып, балық аулау практикаларын «дельфин қауіпсіз» деп насибаттаған, тіпті олар дельфиндерге және басқа теңіз жануарларына зиян келтіріп, өлтіретін дрейфтік немесе әмиян торларын қолданған. Сондай-ақ, компаниялар дельфинге зиян келтірмейтін және келтіретін тунецті тиісінше ажырата алмағаны айтылды.

Энергия

Көптеген тұтынушы техникасының ұқсас өнімдермен салыстырғанда энергия тиімділігін көрсететін белгілері бар. Көбінесе кездесетін белгілерге Солтүстік Америкадағы Energy Star бағдарламасының аясында таралған сары EnergyGuide белгілері, Еуропалық Одақтың энергия белгілері және Ұлыбританияда Energy Saving Trust ұйымы басқаратын Energy Saving Trust Recommended логотипі жатады. Бұл белгілер құралды пайдалану кезінде тұтынылатын энергия мөлшерін көрсетеді; ал энергияны енгізу белгілері өнімді өндіру үшін жұмсалған энергия мөлшерін көрсетеді, бұл өнімнің толық өмірлік циклындағы энергия қолданысын ескерудің қосымша факторы болып табылады. Көміртегі шығарылымдарының белгілері – сертификаттаудың басқа бір әдісі, ол тікелей энергия қолданысын емес, парниктік газдарға тигізетін әсерін бағалайды.