Кіріспе

Голдберг пен Келли, 397 U.S. 254 (1970) – АҚШ Жоғарғы Сотының АҚШ Конституциясының он төртінші түзетуіне енгізілген Әділетті сот процесі туралы баптың, мемлекеттік әлеуметтік жәрдемақы алушыны осы жәрдемақыдан айыру алдында дәлелдерді тыңдауды міндетті ететінін шешкен іс. Жәрдемақысын жоғалтқан адам бейтарап шешім қабылдаушының алдында ауызша тыңдауға, сондай-ақ куәларды сұраққа тартып, тексеруге және шешімнің негізі болған дәлелдер мен құқықтық негіздемелерді көрсететін жазбаша хабарлама алуға құқылы. Формалды сот отырысына құқық жоқ. Іс 5-ке 3 дауыспен шешілді. (Абе Фортастың отставкаға кетуіне байланысты Сотта бос орын болған еді.) Голдберг пен Келли, Шапиро мен Томпсон және Кинг пен Смит – әлеуметтік жәрдемақыға қатысты Жоғарғы Соттың табысты істерінің бір жиынтығы, бұл істер «Әлеуметтік жәрдемақы істері» деп белгілі.

Шаруашылықтар

1. Әлеуметтік жәрдемақы алуға құқығы бар тұлғаларға заң бойынша беріледі, сондықтан оларды тоқтату рәсімінде заңмен қорғалу құқығы сақталуы тиіс. 2. Көмек алушының қажетті азық-түлік, киім, баспана және медициналық көмекпен қамтамасыз етілуін қамтамасыз етуге бағытталған мемлекеттік жәрдемақыны үздірілмей алу мүддесі, сондай-ақ мемлекеттің төлемдердің қате тоқтатылуына жол бермеу мүддесі, мемлекеттің қаржылық және әкімшілік жүктемелерді арттыру қаупінен әлдеқайда маңызды. 3. Әлеуметтік жәрдемақы алушыға заңмен қорғалу құқығын қамтамасыз ету үшін тоқтату алдындағы сот мәжілісі қажет. (а) Мұндай мәжіліс сот немесе сотқа ұқсас іс жүргізу рәсімі түрінде өткізілуі міндетті емес, бірақ алушыға тоқтату себептерін толық көрсететін уақтылы және жеткілікті хабарлама, сондай-ақ қарсы куәгерлермен бетпе-бет кездесу және шешім қабылдаушы алдында өз пікірлерін және дәлелдерін ауызша ұсыну арқылы қорғануға мүмкіндік беру керек. (b) Тоқтату алдындағы мәжілісте адвокат міндетті түрде ұсынылуы керек емес, бірақ алушыға адвокатты жалдауға рұқсат етілуі керек. (c) Шешім "тек мәжілісте ұсынылған заң ережелері мен дәлелдерге" негізделуі тиіс. (d) Шешім қабылдаушы толық пікір жазуға немесе фактілер мен құқық туралы қорытындыларды ресми түрде жасауға міндетті емес, бірақ оның шешімінің себептерін және негізге алған дәлелдерін түсіндіруі керек. (e) Шешім қабылдаушы бейтарап болуы керек, және егер ол істің кейбір аспектілеріне бұрын қатысқан болса, бұл әлеуметтік қызметкердің шешім қабылдаушы ретінде әрекет етуіне міндетті түрде кедергі келтірмейді, бірақ ол қаралып отырған шешімді қабылдауға қатыспауы керек.

Талқылау

Голдберг шешімі мемлекеттік жәрдемақыдан немесе құқықтан айыру жағдайындағы процедуралық келісімділіктің параметрлерін белгіледі. Сот шешімі бойынша, адамның белгілі бір мемлекеттік жәрдемақыларға қатысты мүлік құқығы бар, оларды мемлекеттік орган (мемлекеттік немесе федералды) алып тастамас бұрын хабарлау және тыңдау өткізу қажет. 20-шы ғасырда АҚШ-та қазіргі заманғы әлеуметтік мемлекеттен берілетін мемлекеттік жәрдемақылар едәуір артты. Голдберг соты мұндай жәрдемақыларды (әлеуметтік төлемдер, мемлекеттік зейнетақылар, кәсіби лицензиялар сияқты) «жаңа мүлік» түрі деп қарастырды, оларға мүліктік құқықтарды алу алдында процедуралық қорғау қажет, соның салдарынан құқықтар мен жеңілдіктер арасындағы дәстүрлі айырмашылық жойылды. Көпшілік әлеуметтік жәрдемақылар мүлік екенін мәлімдеді және әлеуметтік жәрдемақылардың басқа мүліктермен бірдей құқықтық қорғауға ие екенін білдіретін жалпы қағиданы жариялады. Бреннан судьясы әлеуметтік жәрдемақылардың «оларды алуға құқығы бар адамдар үшін заңмен белгіленген құқық екенін» атап өтті және «қазіргі уақытта әлеуметтік жәрдемақыларды «мүлік» ретінде қарастыруға болады, емес «құрмет» ретінде» деп қосты. Бұл жерде Бреннан Чарльз А. Райхтың «Жаңа мүлік» атты мақаласына сілтеме жасады. Бұл шешім, бұрынғы Жоғарғы Соттың Rudder v. United States және Thorpe v. Housing Authority of Durham істерінде шешілмеген мәселелерге жауап берді. Бұл істер мемлекеттік тұрғын үй жобаларында жалға алудан бас тарту немесе шығарып тастау мәселелеріне қатысты. Шешімге қарамастан, кедейліктегі адамдардың нашар қаржылық жағдайы кең ауқымды сот процесін жүргізуге мүмкіндік бермеуі мүмкін екені айтылды. Өздігінен бас тарту доктринасы конституциялық құқықтарды қорғау үшін мемлекеттік процедураның жеткіліктілігін болжайды. Кедей адамдар сот отырысын өткізу үшін қаражат таппауы мүмкін. Мұның бір шешімі – сот ісі жүргізіліп жатқанда қолданыстағы жағдайды сақтайтын алдын ала тыйым салу шарасын қолдану.