Кіріспе

Ирландияда негізінен ойналатын дәстүрлі спорт түрі.

Гейлдік гандбол (Ирландияда жай ғана гандбол деп аталады; liathróid láimhe) – ойыншылардың допты қолдарымен немесе жұдырықтарымен қабырғаға соғып, қарсыластың қайтара алмайтын соққы жасауға тырысатын спорт. Бұл спорт екі (жекелей) немесе төрт ойыншымен (жұпты) ойналуы мүмкін. Ирландияда кең таралған бұл спорт американдық гандболға, уэльстік гандболға, «бестенің» ойынына, баск пелотасына, валенсиялық фронтонға және шалғайрақ болғанымен, ракетболға немесе сквошқа ұқсас. Ол Гейлдік атлетикалық қауымдастығы (GAA) ұйымдастырған төрт Гейл ойынының бірі. GAA Handball, GAA-ның еншілес ұйымы, осы спортты басқарады және дамытуға көмектеседі.

Ережелер

Гандбол алаңда немесе "аллеяда" ойналады. Бастапқыда 30 фут (9 метр) биіктігіндегі алдыңғы қабырғасы бар аллея қолданылды, доп осы қабырғадан соғылуы тиіс еді. Сонымен қатар, 20 фут (6 метр) биіктігіндегі алдыңғы қабырғасы бар кішірек аллея да пайда болды. Мұндай өлшемдегі алғашқы аллея 1969 жылы Ирландияда салынған. Бұл кішірек өлшем қазір ойынның халықаралық нұсқасында стандарт болып табылады, бірақ екі аллея да әлі де Гейл ойынында қолданылады, ГАА екі түрлі чемпионатты өткізеді. Ойынның мақсаты – белгілі бір ұпай санына бірінші болып жете алу. Ұпайларды тек допты бастап берген ойыншы ғана алады. Яғни, егер ойыншы раллиді жеңсе, бірақ бұл раллидің басында допты бермесе, ол тек допты беру құқығын және келесі раллиден кейін ұпай жинау мүмкіндігін иеленеді. Допты бастап беруші ойыншының "сервис аймағынан" (екі параллель сызық арасында), "алдыңғы қабырғадан" және "қысқа сызықтан" (алдыңғы қабырғадан алаңның ортасына дейін) допты соғуға екі мүмкіндігі бар. Ойыншылар қарсыласының соққысынан кейін доп алаң еденіне екі рет тигенше "алдыңғы қабырғадан" допты соғады. Гандбол ойындарының көпшілігі төрт қабырғалы алаңда өтеді, бірақ үш қабырғалы және бір қабырғалы нұсқалары да бар.