Колумбия мен Панамада таралған Чоко тілдері туралы мақала. Бұл шағын тілдер тобының шығу тегі, байланыстары мен лексикалық ерекшеліктері қарастырылады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колумбия мен Панаманың тілдер отбасы
Language family of Colombia and Panama
Шоко тілдері (сондай-ақ шокоан, шоко, чоко) – Колумбия мен Панамада тараған үнді тілдерінің шағын отбасы.
The Choco languages (also Chocoan, Chocó, Chokó) are a small family of Native American languages spread across Colombia and Panama.
Тілдік байланыс
Жолкески (2016) Гуахибо, Камса, Паэз, Тукано, Витото Окаяна, Яруро, Чибчан және Бора Муинане тілдері отбасыларымен байланыс нәтижесінде лексикалық ұқсастықтар бар екенін айтады. Дегенмен, ұқсастықтар аз, олардың кейбіреулері көршілерден жүгері өндірісін қабылдаумен байланысты болуы мүмкін.
Jolkesky (2016) notes that there are lexical similarities with the Guahibo, Kamsa, Paez, Tukano, Witoto Okaina, Yaruro, Chibchan, and Bora Muinane language families due to contact. However, similarities are few, some of which may be related to the adoption of maize cultivation from neighbors.
Сөздік
Лукотка (1968) Чоко тілдері үшін келесі негізгі сөздік элементтерін тізімдейді. глосс Sambú Chocó Pr. Citara Baudo Waunana Tadó Saixa Chamí Ándagueda Catio Tukurá N'Gvera бір хаба аба аба аба хаба аба абба абба аба екі оме уме даономи уме хоме уме омай теа умэ үш омпеа умпиа даонатуп кимарис хомпе умпеа омпая умбеа умпиа бас поро поро ачипоро пуро боро тачи пуро боро боро буру пору көз тау тау табу тау дага тау тау дау тоу дабу табу тапу тіс кида кида кида кида хида кида чида чида адам амоксина мукира умакира эмокоида мукира мукина мугира мохуна мукира су пания паниа пания пания до пания пания бания пунеа панеа пания от тибуа тибуа хемкаваи тупук тупу тубечуа тюбю күн писия писия умантаго весеа эдау весеа аксонихино умата емвайтон хумандайо ахумауту ай даэхо эдаэхо хидэхо хэдэко хэдэго эдэкоː атони эдаэхо хейдахо хэдэко хэдэко хэдэко жүгері пе пе пага педеу пе пе бе пе ягуар имама ибама ибама имама кума пимама имама имама имама жебе энатрума халома халома сиа чокиера уматрума сиа укида энентиера
Loukotka (1968) lists the following basic vocabulary items for the Chocó languages. gloss Sambú Chocó Pr. Citara Baudo Waunana Tadó Saixa Chamí Ándagueda Catio Tukurá N'Gvera one haba abá aba aba haba aba abbá abba abá two ome ume dáonomi umé homé umé ómay tea unmé three ompea umpia dáonatup kimaris hompé umpea ompayá umbea unpia head poro poro achiporo púro boró tachi púro boró bóro buru porú eye tau tau tabú tau dága tau tau dáu tow dabu tabú tapü tooth kida kida kida kidá xidá kidá chida chida man amoxina mukira umakira emokoida mukira mukína mugira mohuná mukira water pañia paniá pania pania dó pania panía banía puneá panea pánia fire tibua tibuá xemkavai tupuk tupu tubechuá tübü sun pisia pisiá umantago vesea edau vesea áxonihino umata emwaiton humandayo ahumautu moon edexo édexo hidexo xedeko xedego edekoː átoní edexo heydaho xedeko xedéko hedeko maize pe pe paga pedeu pe pe bé pe jaguar imama ibamá ibamá imama kumá pimamá imama imamá imamá arrow enatruma halomá halomá sia chókiera umatruma sía ukida enentiera
Прототіл
Констенла мен Маржеридің (1991) жасаған Прото-Чоко және Прото-Эмбера тілдерінің реконструкциялары туралы ақпаратты сәйкес испан тіліндегі мақаладан қараңыз.
For reconstructions of Proto Chocó and Proto Emberá by Constenla and Margery (1991), see the corresponding Spanish article.