Электрондық отаршылдық: Цифрлық тәуелділік және деректерді игеру
Electronic colonialism
Электрондық колониализм: АҚШ, Жапония, Германия сияқты елдердің технология арқылы дамып келе жатқан елдерді қалай бағындыруы. Деректер мен технологиялық тәуелділік.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Электрондық колониализмді кейде eColonialism деп қысқартып, Герберт Шиллер 1976 жылы жариялаған «Коммуникация және мәдени үстемдік» атты еңбегінде осы тұжырымды ұсынған. Бұл жұмысында Шиллер үшінші әлем елдерін және кедей халықтарды АҚШ, Жапония және Германия сияқты әлемдік державалардың ықпалына бағындыратын, технологиялық колониализмнің пайда болуын болжады, мұның себебі қажетті «коммуникациялық жабдықтар мен шетелде жасалған бағдарламалық қамтамасыз етуді импорттау» болды. Осы құбылысты зерттеу барысында, адамдардың деректер мен басқа да технологиялар арқылы пайдалануы қалыпты жағдайға айналды. «Коммунизмнің күйреуі», нарықтардың жаһандануы және коммуникациялық технологиялар саласындағы қарқынды инновациялардың ықпалымен туған Электрондық колониализм теориясы, неоимпериализмнің қазіргі заманғы түрін ұсынады. Бұл әскери кеңею мен сатып алуларға емес, мақсатты аудиторияның санасын баурап алуға және тұтыну әдеттерін қалыптастыруға негізделген – психологиялық империя. 1945 жылға дейін «халықаралық коммуникация теориясы болған жоқ». Рейган кезеңі мен одан кейінгі жылдары халықаралық медиа ағынының күшеюі бірігулер мен сатып алулардың қарқынды дамуына әкелді. Бұл корпоративтік консолидацияға бағытталған қозғалысқа ұласты, ол кейіннен 21-шы ғасырда медиа индустриясының басым өсу стратегиясын анықтады (мысалы, WarnerMedia).
Electronic colonialism sometimes abbreviated to eColonialism, was conceived by Herbert Schiller as documented in his 1976 text Communication and Cultural Domination. In this work, Schiller postulated the advent of a kind of technological colonialism, a system that subjugates Third World and impoverished nations to the will of world powers such as the United States, Japan, and Germany, given the necessary "importation of communication equipment and foreign produced software". As scholarship on this phenomenon has evolved, it has come to describe a scenario in which it has become normal for people to be exploited through data and other forms of technology. Spurred into existence by the "demise of Communism," market globalization and rapid innovation within the communication technology sector, Electronic Colonialist Theory posits a contemporary form of neo imperial reign. This is based not on expansive military acquisition and procurement, but rather on capturing the mind share and consumer habits of the target demographic — a psychological empire. Prior to 1945, "there was no international communication theory." The increased cross border media flow during and after the Reagan era spurred a flurry of merger and acquisition activity. This led to a movement toward corporate consolidation that would later define the media industry's predominant growth tactic well into the 21st century (e. g. WarnerMedia).
Цифрлық колониализм және әлемнің оңтүстігі
Бұл тұжырымның қалыптасуы алғашқы отарлаушылардың Африка жағалауларына пайда табу және империялық мақсаттарды орындау үшін жергілікті еңбек күшін құлдыққа салу және пайдалану арқылы табиғи ресурстар мен шикізаттың мүмкіндігінше көп мөлшерін иеленуіне байланысты. Бұл мақсатқа қол жеткізу үшін қажетті инфрақұрылымды салу, сондай-ақ импорт пен экспортты жеңілдету арқылы қол жеткізілді. Электрондық дәуірдегі отаршылдық, керісінше, цифрлық құрылғылар, орталықтар мен жүйелерді пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Осы тұжырым бойынша, әлеуметтік желілер сияқты коммуникациялық жүйелер мен желілік байланысты қамтамасыз ететін инфрақұрылымдар деректерді жинау, пайда табу, сақтау және талдау үшін ғана қолданылады. Бұл платформалар кездейсоқ оқиғаларды ұстап алатын, кейін сатуға болатын торлар сияқты жұмыс істейді. Сонымен қатар, цифрлық отаршылдық – бұл «Батыс технологиялық компанияларымен жасалған және меншікке алынған коммуникациялық желілер арқылы» адамдардың нақты келісімінсіз деректерді алу және бақылау. Мұндай жағдайларда, адамдар өз қызметтерін бақылап, деректерді өндіруге өздері қатысады. Кейде бұл өз еркімен жасалады, ал кейде жұмыс немесе келісімшарт талабы болып табылады. Кейбіреулері оны жаңа түріндегі қанаушылық деп қарастырады. Бұл деректерді адам өмірінің қосалқы өнімі деп есептейді, оны иеленуге болмайды, адам дем алатын ауа сияқты. Google, Amazon, Apple, Facebook, Baidu, Alibaba және Tencent сияқты корпорациялар осындай деректерді өңдеуге тек өздері ғана қабілетті екенін және осы арқылы қоғамды жақсартуға болатынын мәлімдейді, бұл тарихи отаршылдықты жүзеге асырғандардың оны «цивилизациялық жоба» деп атауына ұқсас. Бұл цифрлық революция нысанаға алынатын және әсер ететін адамдардың ерекшелігіне емес, «деректердің көшірмесіне» қатысты жаңа жағдайды жасады. Аталған аймақтардағы шектеулі инфрақұрылым мен деректерді қорғау заңдарының әсерінен бұл позицияның күші күшейеді, соның салдарынан зерттеушілер бұл «бизнес-модель цифрлық отаршылдыққа айналады» деген тұжырымға келеді. ProjectAires, Project CSquared және бұрынғы Project Loon жобалары пайда табуға ұмтылыстың одан әрі кеңеюін көрсетеді. Цифрлық отаршылдық тұжырымы – бұл бүгінгі күні алғашқы отарлаушылардың инфрақұрылымдық жобаларын цифрлық/желілік байланыс инфрақұрылымы түрінде қайталау. Мұндай жағдайда Facebook және Alphabet сияқты компаниялар аймақтағы бағдарламалық қамтамасыз етуі мен онлайн қызметтерінен пайда табады, Global South-тағы тұрақты экономикалық өсуді қамтамасыз ету үшін ұзақ мерзімді жергілікті инфрақұрылымды дамытуға емес. Бұл цифрлық неоколониализм тұжырымының қажеттілігін тудырды. Тарихи тұрғыдан алғанда, неоколониализм тұжырымы Батыс державаларының формалды тәуелсіздікке қарамастан, бұрынғы отарларына қалай үстемдік ететінін сипаттау үшін пайда болды. Цифрлық неоколониализм, өз кезегінде, «жаңа қалыпты» тұжырымдамасын ілгерілету арқылы жұмыс істейтін, үстемдіктің одан да нәзік, жанама формаларын көрсетеді және мемлекеттік және жеке қатысушылардың күрделі желісін қамтиды. Бұл цифрлық отаршылдықтан басты айырмашылығы, ол корпорациялар/үкіметтер/мемлекеттік құрылымдардың цифрлық кеңістіктегі жеке тұлғаларды тікелей бақылауын білдіреді. Алайда, цифрлық неоколониализм цифрлық отаршылдықты алмастырмағанын атап өту қажет. Керісінше, цифрлық империализмнің екі түрі де бір уақытта кеңінен таралған. Цифрлық неоколониализмнің маңызды ерекшелігі – кейбір платформалардың өз әрекеттерін, әсіресе «қызмет көрсету шарттары» келісімдері арқылы растауында. Мұнда платформалар өздерін адамдар өз еркімен бас тарта алатын қызмет ретінде ұсынады, бұл жағдайға бақылаудың иллюзиясын тудырады. Интернет корпорациясы (ICANN) осыған мысал болады. ICANN – IP-адрестер мен домендік атаулар жүйелерін қоса алғанда, бірқатар деректер базаларын сақтау және пайдалану арқылы интернеттің қауіпсіздігі мен тұрақтылығын қамтамасыз етуге арналған көптеген мүдделі тараптардан тұратын коммерциялық емес ұйым. Бастапқыда АҚШ-тың басшылығымен, жылдар өте ICANN Global South-ты шеттетуге ұмтылғаны анық болды. Тіпті АҚШ 2016 жылы коммерциялық емес ұйымды тікелей басқару құқығын бірнеше мүдделі тараптарға бергеніне қарамастан, елдің еркін нарық принциптері мен корпоративтік мәдениеті ұйымның құрылымына толыққанды енгізілді. Осылайша, ICANN-ның көптеген шешімдері АҚШ-тың ұйымды тікелей бақылауға алмауына қарамастан, Global South-ты шеттетуді жалғастырды.
The origination of the concept draws on early colonialists' arrival on African shores to make profit and fulfill imperial objectives through enslavement and exploitation of local labor to obtain the maximum amount of natural resources and raw materials present. This also was achieved through the building of crucial infrastructure to attain these goals and facilitate imports and exports. Colonialism in the electronic age, on the other hand, takes place through the use of digital devices, mediums and systems. According to this version, communication systems such as social media platforms and infrastructures that enable network connectivity in the Global South are present exclusively for data harvesting, profit generation, storage and analysis. These platforms act as nets that capture ordinary occurrences so that they can be marketed. Furthermore, digital colonialism can be defined as the retrieval and control of data from individuals without obtaining clear consent from them, "through communication networks developed and owned by Western tech companies." In these scenarios, individuals often develop the data that is ultimately extracted by monitoring their own activities. Sometimes this is done on their own accord, but in other instance it can be a job or contract requirement. others have looked at it as a totally new form of oppression. This views data as a byproduct of people's lives that cannot be owned, much like the air people exhale. Corporations such as Google, Amazon, Apple, Facebook, Baidu, Alibaba and Tencent claim they are the only ones capable of processing such data and thus can make society a better place through this process — much like how those who perpetrated colonialism in the historical sense claimed it was a “civilization” project. This digital revolution has created a scenario in which it is not always unique people who are being targeted and influenced, but rather “data doubles.” When the force of this position is exerted on regions with limited infrastructure and data protection laws, the researchers in the area submit that the "business model transitions into a form of digital colonialism." ProjectAires, Project CSquared, and the now defunct Project Loon demonstrate a further expansion of profit seeking. The idea of digital colonialism is the replication of early colonialists' infrastructure projects today in the form of digital/network connectivity infrastructure, In this scenario, companies such as Facebook and Alphabet generate profit from their software and online services in the region, rather than actually engaging in the development in long term, local infrastructure to provide steady economic growth in the Global South. This has helped bring about a need for the concept of digital neo colonialism. Historically, the concept of neo colonialism came about as a way to describe how Western powers exerted dominance over their former colonies despite formal independence. In turn, digital neo colonialism illuminates more subtle, indirect forms of domination that function by pushing a “new normal” concept and involves a complicated network of public and private participants. This is the main difference from digital colonialism, which describes direct control of individuals in the digital realm by corporations/governments/state actors. It is important to note, however, that digital neo colonialism did not replace digital colonialism. Rather, both forms of digital imperialism are very much present at the same time. A key tenet of digital neo colonialism is in how some platforms validate their actions, particularly with “terms of service” agreements. Here, platforms present themselves as services people can voluntarily opt out of, giving the illusion of control in the scenario. The case of the Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN) provides an example of this. ICANN is a nonprofit made up of multiple stakeholders dedicated to ensuring the safety and stability of the internet by maintaining and operating a number of databases, including IP address and domain name systems. Originally under the auspices of the United States, over the years it became clear that ICANN was marginalizing the Global South. Even after the U. S. gave up direct control of the nonprofit to multiple stakeholders in 2016, the country's free market principles and corporate culture remained largely baked into the structure of the organization. Thus, many of ICANN's decisions continued to marginalize the Global South despite the United States not having direct control of the organization.
Қарсылық әдістері
Бірқатар ғалымдар цифрлық империализмге қарсы тұрудың мүмкін болатын жолдарын ұсынды, олардың көпшілігі осы салада тағы зерттеулер қажет екенін айтады. Ең көп айтылатын нәрсе – хабардар болу қажеттігі. Цифрлық колониализмнің бар екенін және оның қалай жұмыс істейтінін түсіну – қарсылықтың маңызды алғашқы қадамы. АҚШ және Қытай сияқты орталықтардан интернетті орталықсыздандыру да цифрлық отаршылдыққа қарсы тұрудың бір жолы деп саналады. Кейбір авторлар қарсылықтың белсенді жолдарын зерттеді, оның ішінде алгоритмдерді шатастыруға арналған деректерді көптеп жіберу бағдарламалық құралдарын, сондай-ақ бет-әлпетті тану жүйелерін жаңылыстыруға арналған киілетін маскалар мен татуировкаларды қарастырды. Мысалы, жүргізушілер көлік нөмірлеріне дерекқорларды өзгертуге арналған код жазып, жол қозғалысын бақылайтын камераларды алдауға тырысты. Осы код бағдарламалық құралға көлік нөмірін жазудың орнына дерекқорын жоюды бұйырады. Ірі технологиялық компаниялардың пайдаланушы деректерін пайдалануына тыйым салатын заңдар – тұрақты нәтиже беруге қабілетті, шынайы жол ретінде қарастырылады.
A number of scholars have offered possible options for resisting digital imperialism, with most noting that more research needs to be conducted in the field. The most common refrain is a need for awareness. Understanding that digital colonialism exists and how it functions is a critical first step toward resistance. Decentralization of the internet away from hubs like the United States and China also is seen as a possible avenue for resisting digital colonialism. Some authors have explored more active solutions to resistance, including data flooding software designed to confuse algorithms and wearable masks or tattoos that can befuddle facial recognition. In another example, coding designed to alter databases have been placed over license plates by drivers to trick traffic enforcement cameras. Rather than record the license plate, the coding instructs the traffic software to delete its database. Legislation that prevents large technology corporations from capitalizing on user data is viewed as a more realistic avenue for making a lasting impact.
Ескертпелер мен сілтемелер
Маклюхан, М. (1964) Медианы түсіну: Адамның мүмкіндіктерін кеңейту. Нью-Йорк: МакГроу Хилл кітап компаниясы. Макфайл, Т. (1981) Электрондық колониализм: Халықаралық хабар тарату және коммуникацияның болашағы. Ньюбери Парк: Сейдж. Макфайл, Т. & Макфайл, Б. (1990) Коммуникация: Канадалық тәжірибе. Торонто: Копп Кларк Питман. Макфайл, Т. (2002) Жаһандық коммуникация: Теориялар, қатысушылар және трендтер. Бостон: Аллин және Бейкон. Макфайл, Т. (2014) Жаһандық коммуникация: Теориялар, қатысушылар және трендтер. (4-ші басылым) Лондон: Блэкуэлл. Рали, Р. (2004) eEmpires. Мәдениеттік сын, 57, 111–150.
McLuhan, M. (1964) Understanding Media: The Extensions of Man. New York: McGraw Hill Book Company. McPhail, T. (1981) Electronic Colonialism: The Future of International Broadcasting and Communication. Newbury Park: Sage. McPhail, T. & McPhail, B. (1990) Communication: The Canadian Experience. Toronto: Copp Clark Pitman. McPhail, T. (2002) Global Communication: Theories, Stakeholders, and Trends. Boston: Allyn & Bacon. McPhail, T. (2014) Global Communication: Theories, Stakeholders, and Trends. (4th ed.) London: Blackwell. Raley, R. (2004) eEmpires. Cultural Critique, 57, 111–150.