Кіріспе

1934 жылы Агата Кристи жазған қысқа әңгімелер жинағы. «Листердейл құпиясы» – Агата Кристидің 1934 жылғы маусымда Ұлыбританияда «Уильям Коллинз және Ұлдар» баспасынан алғаш жарық көрген қысқа әңгімелер жинағы. Кітаптың бағасы жеті шиллинг және алты пенс (7/6) болған. 1934 жылдың 14 маусымындағы «The Scotsman» газеті берген шолуды былай деп қорытындылады: «Бәрі де ойға қонымды идеяларымен жақсы орындалған жақсы әңгімелер. Бос уақытты өткізуге арналған тамаша кітап». Роберт Барнард: «Бұл жинақтағы әңгімелердің көпшілігі детективтік емес, көңіл көтеруге арналған. Соңғы әңгіме «Тоска» операсына негізделген, өте болжамды. Детективтік қызығушылық тудыратын екі әңгіме – жиі қайта басылатын «Филомель Коттедж» (жақсы, бірақ повесть стилінде) және тапқыр «Авария»».

Басқа шығармаларға сілтеме

Мистер Иствудтың оқиғасында Энтони Иствуд Омар Хайямның "Рубайят" өлеңдерінен дұрыс емес цитата келтіріп, "Ертең мен өткен күннің он мың жылымен бірге өзім боламын" дейді. Ал цитата жеті мың жылдық болуы керек. "Раджаның зүбері" романында Джеймс Бонд "Аспанға шүкір, жақсы адамның махаббаты үшін ораза ұстағандығымызға" деген сөзді Шекспирдің "Сізді қалай жақсы көремін" пьесасының үшінші актісінің бесінші көрінісінен келтіреді. Джеймс Бонд есімі атақты әдеби тыңшымен зардапты түрде сәйкес келеді, себебі "Раджаның зүбері" алғаш рет "Казино Рояль" атты алғашқы Бонд кітабынан жиырма жеті жыл бұрын жарық көрген. Лорд Эдвард Кампион – Форд Мадокс Фордтың "Парадтың соңы" романдарының кейіпкері. "Аққу әнінде" Паула Назоркоффтың соңғы сөздері "La commedia è finita!" операсынан, атақты "Пальяччи" операсынан алынған. Бұл опера 1930 жылы жинақталған "Сырлы мистер Квин" әңгімелер жинағындағы "Хеленнің сыртқы келбеті" атты әңгімеде де еске алынады.

Филомель коттеджі

Филомель коттеджі Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Агата Кристи жазған, көптеген бейімделулерге ие болған ең сәтті әңгіме болды. Автордың өзі жазған сахналық қойылым оның өмірінде жарияланбады және көбінесе қойылмайды.

Сахналық қойылымдар мен одан әрі бейімделулер

Ол 1936 жылы Франк Воспердің "Жат адамнан келген махаббат" атты өте табысты Вест-Энд сахналық қойылымына бейімделді. Сахналық қойылым екі рет фильмге түсірілді, біріншісі 1937 жылы, екіншісі 1947 жылы. Сахналық қойылымнан әрі екі телеспектакль жасалды – біреуі 1938 жылы, екіншісі 1947 жылы. Сонымен қатар, ол кейіннен Эмриз Джонстың басты рөлде ойнаған телефильмге бейімделді, ол BBC телеарнасында 1958 жылғы 26 желтоқсанда көрсетілді.

Батыс Германияда жасалған бейімделулер

Батыс Германияда алғаш рет "Ein Fremder kam ins Haus" деп аталып, 1957 жылдың 26 маусымында көрсетілді. Оны Вильм тен Хааф [de] режиссерлік етті, ал басты рөлдерде Эльфриде Кузмани мен Фриц Тильманн ойнады. 1967 жылдың 5 желтоқсанында Батыс Германия телеарнасы арқылы "Ein Fremder klopft an" атты тағы бір бейімдемесі көрсетілді, онда Гертруд Кюкельманн мен Хайнц Беннент түсті.

Өрт жағасындағы театр

"Алтын доп" әңгімесі 1950 жылғы 17 қаңтарда NBC антологиялық сериясы "От жанындағы театрдың" ("Fireside Theatre") бөлігі ретінде көрсетілген "Алтын доп / Тек үш сөз" атты эпизодтың бірінші жартысы ретінде бейімделді.

Кітап жинағын шығару

Паркер Пайн Тергеулері сияқты, бұл жинақ та Коллинз Қылмыс Клубының әдеттегі таңбасымен шықпады, оның орнына Коллинз Мистерия сериясының бір бөлігі ретінде жарық көрді. "Өлімнің иті" (The Hound of Death) романымен бірге, "Листердейл құпиясы" Кристидің қылмыстық туындыларының 1930 және 1979 жылдар аралығында Ұлыбританияда Кылмыс Клубы таңбасымен жарық көрмеген үш маңызды кітабының бірі саналады.