Кіріспе
Аралас үкімет (немесе аралас конституция) – демократия, аристократия және монархия элементтерін біріктіретін үкімет нысаны. Бұл нысан Аристотельдің «Саясат» еңбегінде анархия, олигархия және тирандық деп қарастырылған олардың бұзылуын болдырмауға бағытталған. Бұл идея классикалық дәуірде Рим конституциясы негізінде дамыған республиканың тұрақтылығын, жаңашылдығын және сәттілігін сипаттау үшін кеңінен таралды. Классикалық демократиядан, аристократиядан немесе монархиядан өзгеше, аралас үкіметте билеушілерді азаматтар сайлайды, олар лауазымға мұрагерлік немесе бұрынғы грек-римдік дәуірдегідей жеребе салу арқылы ие болмайды. Аралас үкімет тұжырымы Ренессанс және Ақыл-ойы дәуірінде Томас Фернандес де Медрано, Никколо Макиавелли, Джанбатиста Вико, Иммануил Кант, Томас Гоббс және тағы басқалар тарапынан зерттелді. Бұл республикалық идеологияны қолдаушылар үшін маңызды теория болып табылады және қазір де маңыздылығын жойған жоқ. Әртүрлі мектептер Еуропалық Одақ және АҚШ сияқты қазіргі заманғы мемлекеттерді аралас конституцияға ие деп сипаттайды.
Mixed government (or a mixed constitution) is a form of government that combines elements of democracy, aristocracy and monarchy, ostensibly making impossible their respective degenerations which are conceived in Aristotle's Politics as anarchy, oligarchy and tyranny. The idea was popularized during classical antiquity in order to describe the stability, the innovation and the success of the republic as a form of government developed under the Roman constitution. Unlike classical democracy, aristocracy or monarchy, under a mixed government rulers are elected by citizens rather than acquiring their positions by inheritance or sortition (at the Greco Roman time, sortition was conventionally regarded as the principal characteristic of classical democracy). The concept of a mixed government was studied during the Renaissance and the Age of Reason by Tomás Fernández de Medrano, Niccolò Machiavelli, Giambattista Vico, Immanuel Kant, Thomas Hobbes and others. It was and still is a very important theory among supporters of republicanism. Various schools have described modern polities, such as the European Union and the United States, as possessing mixed constitutions.
Рим дәуірі
Полибиус аралас үкімет идеалын танымал етті, ол Рим республикасын Аристотельдің теориясының көрінісі ретінде қарастырды (Миллар, 2002). Монархия консулдарда, аристократия Сенатта, ал демократия сайлауларда және халық жиналыстарында бейнеленді. Әрбір институт бір-бірін толықтырып, сонымен қатар тексеріп отырады, бұл тұрақтылық пен гүлденуге кепілдік береді деп есептелінеді. Полибиус өте ықпалды болды және оның идеяларын Цицерон қолдады (Миллар, 2002).
Орта ғасырлар
Сент-Томас Аквинский өзінің "Монархия туралы" хатында, аристократия мен демократиялық элементтермен шектелген монархияның ең жақсы және әділ үкімет түрі екенін айтты. Ол сондай-ақ монархтың құдайлық және табиғи заңды сақтау, сондай-ақ дәстүр мен қолданыстағы заңдармен монархқа қойылған шектеулерді мойындау міндетін қадағалап, баса көрсетті.
Қайта өрлеу дәуірі, реформация және ағартушылық дәуірі
Цицерон Ренессанс дәуірінде өте жоғары бағаланды және оның көптеген идеялары қабылданып, қолдау тапты. Полибий де қайта жаңғыртылды және аралас үкіметтерге жасалған оң көзқарас, Ренессанс саяси ғылымының орталық аспектісіне айналып, республикашылдық тұжырымдамасымен біріктірілді. Саяси биліктің теріс пайдаланылуын азайту мақсатында Джон Кальвин аристократия мен демократияның араласуын ең жақсы үкімет нысаны деп жақтады. Ол демократияның артықшылықтарын жоғары бағалап былай деді: "Егер Құдай бір халыққа өз билеушілерін және шенеуніктерін сайлау мүмкіндігін берсе, ол құнды сый". Кальвин қарапайым халықтың құқықтары мен бостандықтарын одан да қорғау үшін билікті бірнеше саяси институттарға бөлуді (биліктерді бөлу) ұсынды. Аралас үкімет теориясы Ағарту дәуірінде кең таралды және Томас Гоббс, Джон Локк, Джанбаттиста Вико, Монтескье, Жан Жак Руссо және Иммануил Кант сияқты ғалымдар тарапынан егжей-тегжейлі талқыланды. Өз замандастарынан өзге, Монтескье ғана биліктерді бөлу тұжырымдамасының авторы ретінде мойындалды (бірақ ол олардың "үлестірілуі" туралы жазды). Кейбір ғалымдардың пікірінше, мысалы, Генрих Август Винклер, бұл тұжырым американдық Конституцияның авторларына да әсер еткен, олар тепе-теңдік пен қадағалау идеясын, ішінара, ежелгі теорияға негіздеген. Виктория дәуіріндегі Ұлыбританияның конституциясы, құрамында егеменді (монархия), Лордтар палатасы (аристократия) және Халық палатасы (демократия) бар Парламент, 19 ғасырдағы аралас конституцияның көрнекті мысалы болып табылады. Бұл саяси жүйе 17 ғасырдағы Англиядағы екі бір-бірімен тығыз байланысты оқиғаға негізделген: біріншіден, Азамат соғысы (Пуритан революциясы), 1679-1681 жылдардағы мәселелер және 1688 жылғы Даңқты революция. Екіншіден, ең жақсы, ең либералды және ең тұрақты үкімет нысаны туралы қарқынды қоғамдық пікірталас. Осы пікірталастың негізгі қатысушылары Джон Милтон, Джон Локк, Алгернон Сидни және Джеймс Харрингтон болды. Олардың ойлары радикалдық виг идеологиясының негізін құрады. Бұл идеология "саяси бостандыққа екі түрлі қауіп төндіретінін сипаттады: халықтың жалпы құлдырауы, бұл зұлым және деспотиялық билеушілердің араласуына шақырады, және атқарушы биліктің заң шығарушы билікке жасаған тиімсіз әрекеттері, аралас үкімет қорғаған бостандықты бағындыруға жасалған әрекеттер". Америка революциясы осы радикалдық вигтік саяси көзқарастың американдық санаға терең сіңгенін көрсетті. [ ] Радикалды вигтік көзқарастар Америкада кең қолдау тапты, өйткені олар әрқашан пуритандыққа жақын болған протестанттық мәдениеттің дәстүрлі мәселелерін қайта жаңғыртты. Моральдық құлдыраудың еркін үкіметке қауіп төндіретіні, Англиядан күнәден қашу үшін келген халық үшін жаңалық болмады. 18 ғасырлық вигтер немесе одақтастар, мысалы, Джон Тренчард, Томас Гордон және Бенджамин Ходли "монархияның, аристократияның және демократияның аралас конституциясын мақтады және олар оған ағылшын бостандығын жатқызды; Локке сияқты, олар азаматтық қоғам құрылған, келісім арқылы құрылған және кепілдік берген құқықтар пайда болған табиғи жағдайды ұсынды; олар келісімшарт үкімет құрады және егемендік халыққа тиесілі екенін дәлелдеді". Осылайша, аралас үкімет – британдық демократияның қазіргі заманғы нысанының, конституциялық монархияның және американдық модельдің – республикашылдықтың өзегі болып табылады. Америка конституциясының "әкесі" Джеймс Мэдисон 1787 жылғы Конституциялық конвент аралас конституция құрғанын "Федералист" қағазының 40-шы нөмірінде айтқан. Мэдисон "Федералист" қағазының 63-ші нөмірінде Полибийге сілтеме жасады. Алайда, одан да маңыздысы, американдық революционерлердің саяси жүйесіне енгізген көптеген идеялары "18 ғасырлық одақтастардың ұлы дәстүрінің, радикалдық виг идеологиясының бір бөлігі болды".
Америка Құрама Штаттары
Негізінен АҚШ-та орналасқан ғылымның бір мектебі аралас үкіметті республиканың басты ерекшелігі деп есептейді және АҚШ-та билік біреудің (президент; монархия), аздардың (сенат; аристократия) және көптің (өкілдер палатасы; демократия) қолында екенін айтады. АҚШ-тағы тағы бір пікір қалыптасуы бойынша, Жоғарғы Сот соңғы онжылдықтарда "Ең жақсысы" рөлін мойнына алды, сенаторларды тікелей сайлаудың салдарынан туындаған билік теңгерімсіздігін жою арқылы биліктің бөлінуін сақтап, демократия, аристократия және монархияның араласуын қамтамасыз етіп отыр.
Еуропалық Одақ
Бір көзқарас бойынша, Еуропалық одақ аясында Комиссия төрағасы біржақты билікті, ал Комиссия аристократиялық сипатты, ал Парламент демократиялық сипатты көрсетеді.