Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аваики – Полинезия халықтары өздерінің ата-бабаларының және рухани отаны ретінде танитын көптеген атаулардың бірі.
Avaiki is one of the many names by which the peoples of Polynesia refer to their ancestral and spiritual homelands.
Самоа, Гавай, Кук аралдары
Әрине, бұл Самоаның үлкен аралдары – Савайи мен Уполудан бастау алғаны толық анық емес, бірақ мұндай мүмкіндік бар. Көші-қон жолы бойынша, Француз Полинезиясындағы Раиатеаның бұрынғы атауы – Хавайи; АҚШ-тағы әлдеқайда белгілі Гавайи, Кук аралдарындағы Авайки және Жаңа Зеландиядағы Ниуэ мен Хавайки аталған. Жергілікті түрлерінің саны шексіз. Мысалы, Кук аралдарында, астанасы Раротонга аралында, мыңдаған жылдар бұрын жағалауға құлап, қазірге дейін өз орнында тұрған солтүстік беткейлі жанартаулық тастар, Авайкиге – арғы дүниеге немесе жұмаққа аттанатын рухтардың ежелгі қанаты ретінде жақсы танымал. Шындығында, әрбір аралдың, ваканың немесе нагидің (туысқандық желінің) өзіндік Авайкисі немесе оның түсіндірмесі болады. Мысалы, Нгати Карика (Тэ ау о Тонга тайпасы, Раротонга) үшін ол Мануа аралдары тобында (Америкалық Самоа) орналасуы мүмкін. Ал Нгати Танги'иа (Такитуму тайпасы, Раротонга) үшін – Таитиде. Тағы да басқалары Авайкиді Раиатеада іздейді.
By no means certain, but certainly possible, is an origin in the large islands of Samoa, namely Savaii and Upolu. Variants include, in order of migration, Havaii, the old name for Raiatea in French Polynesia; the far better known Hawaii in the United States, Avaiki in the Cook Islands and Niue and Hawaiki in New Zealand. There are endless local variants. In the Cook Islands, for example, on the capital island of Rarotonga, northern facing volcanic rocks, tumbling onto the shore millennia ago and still set in place, are well known as the ancient departure point for souls bound for Avaiki the afterworld or heaven. In fact each island, vaka or ngati (family line) has its own Avaiki or interpretation of it. For instance it would be somewhere in the Manu'a islands group (American Samoa) for the Ngati Karika (Te au o Tonga tribe Rarotonga). For the Ngati Tangi'ia (Takitumu tribe Rarotonga), it would be at Tahiti. Others locate Avaiki at Raiatea
Мифология
Кук аралдарындағы Мангая мифологиясында Аваики – "әлем асты" немесе "құбыла әлемі". Ол зор кокос қабығының іші сияқты суреттеледі. Ватеаның анасы Варима те такэре осы кокостың ең тереңдегі бөлігінде тұрады. Дегенмен, Жаңа Зеландия антропологы Питер Бак (Те Ранги Хироа) бұл Мангая Аваикиіне қатысты мистикалық түсіндірмеге басқаша баға береді: "Тангия Таитиден Раротонгаға келгенде, ол өзімен бірге әлеуметтік жағдайы төмен "манахуне" [қарапайым халық] әкелді. Олардың әлеуметтік деңгейде көтерілу мүмкіндігі болмағандықтан, олардың бір бөлігі Рангидің басшылығымен жаңа өмір бастау үшін Мангаяға көшті (шамамен 1450–1475 жылдар). Раротонгаға деген қарсылығы оларды туған жерлерін жасыруға және Аваики әлем астындағы рухани отаннан шыққандай ойлап табуға итермеледі."
In the mythology of Mangaia in the Cook Islands, Avaiki is the "underworld" or "netherworld". It is described like a hollow of a vast coconut shell. Varima te takere, the mother of Vatea, lives in the lowest depths of the interior of this coconut shell. Nevertheless, the New Zealand anthropologist Peter Buck (Te Rangi Hīroa), gives a less mystical interpretation of this Mangaian Avaiki: "when Tangi'ia came to Rarotonga from Tahiti, he brought with him some rankless "manahune" [commoners] As they had no chance of rising in social status, some of them under the leadership of Rangi migrated to Mangaia to start a new life (c.1450–1475). Their antagonism toward Rarotonga made them conceal the land of origin and invent an origin from a spiritual homeland in the netherworld of Avaiki."