Кіріспе

Біріккен Корольдікте мерекелер – бұл көптеген кәсіпорындар мен қажетсіз қызметтердің жабылатын күндер. Көптеген сауда орындары (әсіресе ірілері) кейбір мереке күндері ашық болады. Англия мен Уэльсте жексенбі, Пасха және Рождество күндері, ал Шотландияда Жаңа жыл және Рождество күндері саудаға шектеулер қойылады. Заңмен белгіленген мерекелер «банктік мерекелер» деп аталады, бірақ бұл термин әдет-ғұрып бойынша саналатын жалпы құқықтық мерекелерді де қамти алады. «Мемлекеттік мерекелер» термині тек жалпы құқықтық мерекелерге қатысты болуы мүмкін. Бұл күндері демалысқа автоматты құқық жоқ, бірақ банктер жабылады және жұмыс істейтін халықтың көпшілігіне осы күндері жұмыс істегені үшін демалыс немесе қосымша төлем беріледі, бұл олардың шарттарына байланысты. Англия мен Уэльсте жылына сегіз, Шотландияда тоғыз, Солтүстік Ирландияда он банктік мереке бар. Корольдік тойлар мен мерейтойлар сияқты арнайы оқиғалар үшін қосымша күндер бөлінген. Барлық юрисдикцияларда ортақ жеті банктік мереке бар: Жаңа жыл күні, Ұлы жұма, мамыр айының басындағы банктік мереке, Көктемгі банктік мереке, Жазғы банктік мереке, Рождество күні және Бокс күні. Пасха дүйсенбісі Англияда, Уэльсте және Солтүстік Ирландияда банктік мереке болып саналады, бірақ Шотландияда емес. Солтүстік Ирландияда Сент-Патрик күні мен Оранжемен күні де мерекелер. Шотландияда 2 қаңтар және Әндрей күні де мерекелік күндер болып саналады. Жазғы банктік мереке юрисдикцияға қарай өзгереді: Шотландияда ол тамыздың бірінші дүйсенбісінде, ал Ұлыбританияның қалған бөлігінде тамыздың соңғы дүйсенбісінде болады.

Болашақ

Англияда (Жорж күні) және Уэльсте (Дэвид күні) әулиелердің күндеріне байланысты қосымша мерекелерді енгізу туралы ұсыныстар жасалып жатыр. Мысалы, 2018 жылы Лейборист партиясы сайланған жағдайда осы күндерді банк демалыс күндері деп жариялайтынын мәлімдеді. Сол жылы премьер-министрге Уэльс мәселесі бойынша онлайн петиция 3577 қол жинады. 2009 жылы 5 наурыздағы Санкт-Пиран күні (Корнуоллтың әулиесі) Корнуоллдағы көптеген мемлекеттік және басқа да қызметкерлерге ресми емес демалыс күні ретінде берілетіні хабарланды. Корнуоллда мамыр айындағы банк демалысын Санкт-Пиран күніне ауыстыру Корнуолл экономикасына 20-35 миллион фунт стерлинг пайда әкелуі мүмкін деп болжануда. Ұлыбританиядағы мерекелердің саны көптеген еуропалық елдермен салыстырғанда салыстырмалы түрде аз. Дегенмен, тікелей салыстыру дұрыс емес, себебі «күнді ауыстыру» жүйесі көптеген еуропалық елдерде қолданылмайды, онда демалыс күндерімен сәйкес келетін мерекелер (белгілі күндердегі мерекелердің 29%) «жоғалады». Шындығында, мұндай елдерде демалыс күндерінің орташа саны Ұлыбританиядан аздап жоғары (ал кейбір жағдайларда төмен). Еуропада бейсенбі немесе сейсенбі күндеріне келетін мерекелер көбінесе «пуэнте» немесе «көпір» болып табылады, яғни төрт немесе тіпті алты күндік ұзартылған демалысқа айналады, себебі адамдар көбінесе дүйсенбі және/немесе жұма күндерін демалысқа шығу үшін пайдаланады. 2010 жылдың мамыр айында коалициялық үкімет сайланғаннан кейін, Мәдениет, Медиа және Спорт министрлігі 2011 жылы алдын ала кеңесу жүргізді, онда 1 мамыр банк мейрамын қазан айына ауыстыру ұсынылды, оны «Ұлыбритания күні» немесе «Трафальгар күні» (21 қазан) немесе Әулие Дэвид күні мен Әулие Жорж күніне ауыстыру қарастырылды.

Жұмысшылардың құқықтары

Жұмысшылардың банктік мерекелерде ақылы демалысқа шығуға заңдық құқығы болмаса да, егер ақылы демалыс берілсе (кәсіпорын жабылуына байланысты немесе басқа себептермен), банктік мереке ең төменгі заңдық демалыс мерзіміне қосылады. Сондай-ақ, егер адамдар банктік мерекеде жұмыс істеуге міндетті болса, оларға жоғары жалақы ставкасы немесе оның орнына демалыс күні заң бойынша тиесілі емес, бірақ көптеген жұмыс берушілер мұндай жағдайда бірін немесе екеуін де ұсынады. Бұл жағдайдағы кез келген құқық адамның еңбек шартымен анықталады. 1998 жылғы Еңбек уақыты туралы ережеге сәйкес, заңдық ең төменгі ақылы демалыс мерзімі жылына 28 күн (немесе 5,6 апта) құрайды, бұл банктік немесе мемлекеттік мерекелерді де қамтиды.

Ұлттық мерекелер

Күн, оқиға, түрі, ескертулер 1/2/4 қаңтар Жаңа жыл күні Заң бойынша немесе жарияланған 1 қаңтарда заңмен, егер бұл сенбі немесе жексенбі болмаса. 2 қаңтарда, егер бұл дүйсенбі болса. 4 қаңтарда, егер бұл сейсенбі болса. 2/3/4 қаңтар Жаңа жыл мерекесі Заң бойынша немесе жарияланған 2 қаңтарда заңмен, егер бұл сенбі немесе жексенбі болмаса. 3 қаңтарда заң бойынша, егер бұл дүйсенбі болса, немесе сейсенбі болса жариялау арқылы. 4 қаңтарда, егер бұл дүйсенбі болса жарияланады. Өзгергіш Ұлы жұма Заң бойынша мамыр айының бірінші дүйсенбісі Мамыр айының басындағы банктік демалыс Заң бойынша мамыр айының соңғы дүйсенбісі Көктемгі банктік демалыс Жарияланған тамыз айының бірінші дүйсенбісі Жазғы банктік демалыс Заң бойынша Шотландияда жазғы банктік демалыс өзінің бастапқы күнінде сақталады. 30 тамыз – 30 қарашада Санкт-Андрей күні Заң бойынша басқа банктік мерекелерден өзгеше, жұмысшылар оны басқа банктік мерекелердің орнына пайдалануы тиіс. 25 желтоқсан Рождество күні Заң бойынша Рождество күнін тойлау 1640 жылы Парламент актісімен жойылды. Ол 1871 жылғы «Банктік демалыстар туралы» заңға қосылды. 26/27/28 желтоқсан Бокс күні Жарияланған Бокс күні (26 желтоқсан) 1974 жылы Шотландияда мемлекеттік мереке болды. Шотландиядағы Рождествоға да қараңыз.