Кіріспе

Эдуард Лассен (13 сәуір 1830 – 15 қаңтар 1904) – бельгиялық-дандық композитор және дирижер. Данияда дүниеге келгенімен, өмірінің көп бөлігін Веймар сарайының музыка директоры қызметін атқарумен өткізді. Жай ғана шығармашыл композитор болған Лассен опера, симфониялық туындылар, фортепианоға арналған шығармалар, лирикалық әндер және хор музыкасы сияқты түрлі жанрларда музыка жазды. Оның ең сәтті туындылары – жеке дауыс пен фортепианоға арналған әсем вокалдық әндері, олар көбінесе неміс және бельгиялық халық музыкасының элементтерін пайдаланған.

Өмірбаян

Ол Копенгагенде дүниеге келді, бірақ бала кезінде Брюссельге әкелінді, оның әкесі Бельгия еврей консисториясының президенті болды. Брюссель консерваториясында білім алып, фортепиано (1844) және композиция (1847) бойынша жүлделерді жеңіп алды. 1851 жылы Рим сыйлығын ұтып алып, Германия мен Италияда ұзақ сапар жасады. Сапар барысында Луи Спор және Франц Листпен танысып, өзінің алғашқы операсы "Le roi Edgard" операсының көп бөлігін жазды. 1855 жылы Брюссельге оралғаннан кейін Лассен операсын қоюға белсенді түрде тырысты, бірақ сәттілікке жете алмады. Алайда Лист операны Гросгерцогтық театрында (қазіргі Штатскапелле Веймар) қоюға келісті және 1857 жылы туынды Веймарда тұсаукесерленді. Келесі жылы Лист Лассенді Веймардағы сарай музыкасының директоры лауазымына өзінің орнына ұсынды, бұл операны және сарай оркестрін жүргізуді қамтыды. Ол қуана жұмысқа кірісіп, 1895 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы қызметте қалды. Ол жерде ол бірнеше әлемдік премьераларды өткізді, соның ішінде Камиль Сен-Санстың 1877 жылы қойылған "Самсон мен Далила" операсының тұңғыш қойылымы болды. Сондай-ақ Вагнердің "Тристан мен Изольда" (1874) операсының тұңғыш қойылымын Веймарда және Мюнхеннен тыс жерде жүргізді. Ол зейнетке шыққаннан кейін Веймарда тұрды және 1904 жылы Йена университетінен құрметті докторлық дәрежесін алғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды.

Шығармалары

Лассен төрт опера, сахналық пьесаларға арналған көптеген аспаптық музыка, екі симфония (D мажор, 1867 жылы орындалған / 1868 жылы жарық көрген және C мажор, Op. 78, 1884 жылы басылып шыққан), D мажордағы скрипкалық концерт, Op.87 (1888), симфониялық оркестр үшін фестивальдық марш, екі увертюра және фортепианоға арналған 11 мінездік пьеса жазды. Ол сонымен қатар көп мөлшерде хор музыкасы, әндер және дауыс пен фортепианоға арналған көркем әндер шығарды. Лассеннің опералары – «Ландграф Людвигтің той сапары» (1857), «Фрауенлоб» (1861) және «Ле Каптив» (1868) ұзаққа созылған сәттілікке ие болмады, бірақ Гётенің «Фауст» пьесасына (1876) жазған музыкасы танымал болды және Франц Лист оны жоғары бағалады. Оның Геббельдің «Нибелунгтер» (1873) пьесасына жазған музыкалық қосымшалары да кеңінен танылды. 1878–79 жылдары Лист осы екі шығармадан үзінділерді біріктіріп, «Aus der Musik zu Hebbels Nibelungen und Goethes Faust» (S.496) атты бір фортепианолық транскрипция жасады. Лассеннің жеке әндері мен дуэттері әртүрлі стильде орындалды – халықтық «Sei nur ruhig, lieber Robin» немесе би ырғағындағы әндерден бастап, толық композицияланған «Abendlandschaft» (өте қызықты модуляциялары мен сүйемелдеуімен) және рапсодиялық, импровизациялық «Ich hab im Traum geweinet» дейін. Оның көптеген әндері, мысалы «Vöglein wohin so schnell», ағылшын және француз тілдеріне аударылып, 19 ғасырдың соңында танымал болды.