Кіріспе

Жохан 20:8 – Христиан Киелі кітабының Жаңа Келісіміндегі Жохан Ізгі хабарының жиырмасыншы тарауының сегізінші тармағы. Петір мен Сүйікті шәкірт Исаның бос қабірін тексеріп жатыр. Петір Жохан 20:6-дан бері қабірдің ішінде болған, ал Сүйікті шәкірт оған сыртынан қарап тұрған. Осы тармақта Сүйікті шәкірт қабірге кіреді.

Талдау

Бұл жолдың негізгі пікірталасы – Сүйікті шәкірттің қандай нәрсеге сенгені. Алдыңғы аяттарда Исаның қабірдегі киімдері ғана еске алынады. Сүйікті шәкірт осы минималды дәлелдерге сүйеніп қайта тірілуге сенген бе? Егер ол бірден болған оқиғаны түсінген болса, неге бұл түсінігін Петірге немесе Магдалалық Мәриямға айтпады? Бұл аяннан кейін Сүйікті шәкірт неге Жақия 20:10-да үйіне қайтады? Сондықтан, әулие Августин сияқты көптеген ғалымдар Сүйікті шәкірт Мария Магдалинаның денесі жоғалып кеткені туралы айтқанына ғана сенді деп санайды. Көптеген ғалымдар бұл үзінді Сүйікті шәкірттің қайта тірілу туралы біраз түсінікпен хабардар болғанын көрсетеді. Кальвин: «Кейбір адамдар бұл сөздерді дұрыс түсіндірмейді, олар Мәриямның айтқандарын, яғни Мәсіхтің денесі алынып кеткенін естігенін сенді деп түсіндіреді. Бірақ «сену» сөзі осы мағынаны білдіретін аяттар жоқ, әсіресе ол жай ғана және өздігінен қолданылған кезде». Леонард қабірдегі киімдердің мұқият орналасқандығы дененің ұрланбағанын, керісінше Исаның қайта тірілгенін көрсетеді дейді. Бұлтуман Петірдің бәрін түсінгенін, ал Сүйікті шәкірт осы түсінікті Петірге қосылғанын айтады. Брюс бұған келіспейді, бұл жазба Петірдің білімсіздігін көрсетеді деп санайды. Лұқа 24:12-де Петір «не болғанын ойлап, таңғалып» кеткені айтылады. Бұл жол Сүйікті шәкірттің қайта тірілуді түсінгенін көрсететін ғалымдардың көпшілігі, оның осы түсінікке бірінші болып жеткеніне сенеді. Шнакенберг үшінші көзқарас ұстанады. Ол бұл үзінді Сүйікті шәкірттің қайта тірілуді түсінгенін хабарлауға бағытталған, бірақ бұл аят мәтінге кейіннен қосылған деп санайды. Бұл теория аяттың қалған бөлігімен неге үйлеспейтінін түсіндіреді. Сүйікті шәкірттің түсінігі, маңызды болғанына қарамастан, әңгімеде қайтадан еске алынбайды. Жақия 20:9 олар кім екенін нақты айтпай, білімсіздіктерін көрсетеді, бұл пікірталасты одан әрі күрделендіреді. Аяттың қате болуы да мүмкін. Браунның мәліметі бойынша, Безае кодексінде «көрді, бірақ сенбеді» деп жазылған, бұл тараудың қалған бөлігімен логикалық тұрғыдан сәйкес келеді. Тағы бір мәселе – бұл үзінді Исаның қабірінің архитектурасы туралы не ашады. Ол екі ересек адамның оңай кіре алатынын көрсетеді (біріншісі екіншісі кірмей тұрып шықса). Бұл сәл ерекше, өйткені бұл кезеңдегі қабірлер әдетте өте кішкентай болған. Жақия 20:11 сияқты аяттар да кішкентай қабірді сипаттайтын сияқты.