Жоханның 20:7 аятындағы қабір киімдерінің мағынасы туралы талқылау

Кіріспе

Жохан 20:7 – Жақияның Ізгі хабарының жиырмасыншы тарауының жетінші тармағы. Осы тармақта Петір Исаның бос қабірінде тұр. Сүйікті шәкірт және, мүмкін, Магдалалық Мәриям сыртында. Бұл тармақ олар көрген қабір киімдерінің қалай орналасқанын сипаттайды.

Талдау

Бұл жолының аудармасы мен мағынасы көп талқыланады. Грек тіліндегі мата – латын тіліндегі “sudarium” сөзінен шыққан, сөзбе-сөз “терді сүруге арналған орамал”, адамның маңдайынан терді сүртуге қолданылатын мата. Көптеген ғалымдар бұл сөздің қайтыс болған адамның аузын жабу үшін басына оралған матаға қатысты деп есептейді. Адердің басқаша түсіндірмесі бар, ол “sudarium” сөзін “sindon” сөзімен бірдей мағыналы деп қарастырады, ал “sindon” синоптикалық Евангелияларда кез келген жерлеу маталарын білдіреді. “Sudarium” сөзі басқа контексте де қолданылады, мысалы, бір құл ақшасын орау үшін пайдаланады. Бұл бас киімінің қалған киімдермен қалай байланысты екені белгісіз. Бұл жол мата басқаларынан бөлек орналасқан деген мағынада түсіндіріледі, немесе мата басқалары сияқты жатпаған деген мағынада түсіндіріледі. Киім басқалардан бөлек пе, егер бөлек болса, қайда? Бір түсіндірме бойынша, бұл бөліну тек бас пен дене арасындағы қашықтықты көрсетеді. Басқалары матаның қабірдің бір бөлігіне немесе басқа маталардан алыс жерге жылжытылғанын айтады. Бұл сөз тіркесін “басқалар сияқты жатпайды” деп түсіндіретіндер, бас киімінің жазық жатудың орнына жиналған болуына қатысты деп санайды. Сондай-ақ, “бірге оралған” және “жұмылған” деп аударылған сөздер грек сөзінен алынған (en too lis' so) #1794. Бұл грек сөзі #1722-ден шыққан, яғни “эллипстік”, яғни сопақ пішіндес. Бұл Жақияның кірген кезде көргенінен мүлдем өзгеше көрініс. Жақия Исаның Мәсіх екеніне сенгендіктен, оның қайта тірілгеніне сендірген ерекше бір нәрсені көрді. Бұл екі түрлі түсіндірме қайта тірілу туралы екі көрініс бар екенін білдіреді, бұл оқиға Киелі кітапта тікелей сипатталмаған. (Дегенмен, Петірдің Евангелиясында сипатталған). Егер бас киімі Исаның басы жатқан жерде қалса, онда қайта тірілу процесінде Исаның киімдері арқылы көтерілгенін немесе олардың ішінде денесінен шыққандығын білдіреді. Егер бас киімі жиналған күйінде жанына қойылса, онда Иса киімдерде жатып қайта тірілгенін және өзі басынан орамалды шешіп, жанына қойғандығын білдіреді. Шнакенберг мұны Лазардың қайта тірілуімен салыстырады. Лазардың қайта тірілген кезде қабірдегі заттарын алып тастауға көмек қажет болды, ал Иса олардан жоғары көтерілді. Тағы бір мәселе – егер қабірдегі киімдерді қайта тірілген Иса тастап кеткен болса, онда ол не киген? Кастнердің пікірінше, бұл Исаның қайта тірілгенде жалаңаш болғанына дәлел. Басқа ғалымдардың көпшілігі бұл теорияны жоққа шығарып, жаңа киім беру Исаны өлімнен қайта тірілтуден гөрі салыстырмалы түрде маңызсыз мәселе болар еді дейді. Мүмкін, Исаны бірнеше қабат матамен орап, оның бірін киіп, қалғандарын тастап кеткен. Жақияның авторы осы бөлімге қосатын егжей-тегжейлілік деңгейі Весткотттың авторы сипатталған оқиғалардың куәгері болғанына дәлел. Бұл – “Жоханның” авторы “Сүйікті шәкірт” екендігінің Весткоттқа дәлелі. К. К. Барретт бұған келіспейді. Оның пікірінше, мұндай мәліметтер – қазіргі заманғы автордың ойдан шығарылған оқиғаға шынайылық сезімін беру үшін қосқан нәрселері, ал ежелгі жазушының осы қабілеттері болмас еді деп сенуге ешқандай себеп жоқ. Додд үшін бұл егжей-тегжейлілік Жоханның Евангелиясындағы оқиғалардың мазмұнын көрсетеді. Доддтың пікірінше, айқышқа шегелену – бұл шығарманың шыңы, ал кейінгі бөлімдер – қорытынды, сондықтан автор баяндаудың қарқынын әдейі баяулатады. Шнакенберг бұл егжей-тегжейлілік деңгейін негізінен қорғаушылық деп санайды. Оның пікірінше, бұл егжей-тегжейлі сипаттама – Исаның қабірі тоналған деген айыпты жоққа шығаруға тырысу.

The translation and meaning of this verse are much debated. The napkin/face cloth in Greek is a soudarium, from the Latin sudarium, literally a "sweat rag", a piece of cloth used to wipe the sweat from one's brow. Most scholars believe it refers to a cloth wrapped around the head of the deceased, perhaps to keep the mouth from falling open. Ader has a different reading, seeing soudarium as meaning the same thing as the word sindon, which in the synoptic gospels refers to any of the burial cloths. The word soudarium is used in a different context in , where a servant uses one to wrap his money. The exact relationship between this headpiece and the other clothes is not certain. The passage can be read either as meaning the cloth is not in the same location of the others or as meaning the cloth is not lying in the same manner of the others. Is the cloth separated from the others, and if so where is it? One interpretation is that this separation merely reflects the distance from the head to the torso. Others see the cloth as being moved to a part of the burial place or tomb well away from the other cloths. Those who believe the phrase is closer to "not lying like" believe that it simply refers to the head cloth being in a ball rather than lying flat like the others. Also, the words translated "wrapped together", and "rolled up" are from the Greek word pronounced (en too lis' so) #1794. And this Greek word is from #1722 which has a meaning "Eliptical", as an oval. This is a much different view of what John saw when he went in and believed. Taking in consideration John already believed Jesus was the Christ, there was something unusual he saw which made him believe that Jesus had indeed risen from the dead. The two different readings imply two visions of the resurrection, an event which is never directly described in the Bible. (Though it is described in the Gospel of Peter) If the head cloth remained in the same location where Jesus' head had lain, it suggests that the resurrection process saw Jesus lifted through his clothing or that he dematerialized while in them. If the head cloth had been balled up and put to the side, it suggests that Jesus returned to life while lying in the clothes and himself removed the wrapping from his head leaving it beside him. Schnackenberg compares this to the resurrection of Lazarus. The revived Lazarus needed aid in removing his grave goods while Jesus transcended them. A side issue is that if the grave clothes were abandoned by the risen Jesus, what was he then wearing? To Kastner, this is evidence that Jesus was naked upon his resurrection. Most other scholars reject this theory, arguing that providing a new set of clothing would be a comparatively minor issue beside raising Jesus from the dead. Alternatively, there could have been multiple layers of cloth wrapping Jesus and he kept wearing one of these while abandoning the others. The level of detail the author of John adds to this section is to Westcott evidence that the author was an eyewitness to the events described. Proof to Westcott that the Beloved Disciple was the author of John. C. K. Barrett disagrees. He argues that such details are exactly what a modern author adds to a fictional account to give it a feeling of verisimilitude, and there is no reason to believe an ancient writer would not have these same skills. To Dodd, the level of detail reflects the narrative arc of the Gospel of John. Dodd argues the crucifixion is the climax of the work and that these later sections are the dénouement and that the author thus deliberately slows the pace of the narrative. Schnackenberg sees the level of detail as apologetic in origin. To him, the detailed description is an attempt to disprove the allegation that Jesus's tomb had simply been robbed.

Өнер бұйымдары

Турин жөрімшегі Иса Қызылдың қалдырған киімдерінің бірі деп есептеледі, ал бас киімі – Овиедо Судариумы деп айтылады, бірақ көптеген адамдар осы мәлімдемелердің рас екеніне күмәнданады. "Асарим" еңбегінде Судариум дөңгелек бас киім ретінде сипатталған. Оны Испанияның Овьедо соборында көруге болады.