Кіріспе

АҚШ-тың теңіз балық шаруашылығын басқару туралы заңы – Магнусон-Стивенс балық шаруашылығын қорғау және басқару туралы заң (MSFCMA), көбінесе Магнусон-Стивенс заңы (MSA) деп аталады, АҚШ суларында теңіз балық шаруашылығын басқаруды қамтамасыз ететін заңнама. Алғаш рет 1976 жылы АҚШ жағалауынан 200 теңіз шақырымы шегінде жұмыс істеген шетелдік балық шаруашылықтарын бақылау мақсатында қабылданған бұл заң, 1996 және 2007 жылдары қайта қаралып, артық аулау және артық сыйымдылық (яғни, тым көп балық аулау мүмкіндігі) мәселелерін тиімді шешу үшін толықтырылды. Бұл экологиялық және экономикалық проблемалар отандық балық шаруашылығында пайда болды, себебі ол шетелдік балық аулау флоты кеткеннен кейін бос қалған орынды толтырды. Балық шаруашылығы саласының өкілдері мен штаттық балық шаруашылығы қызметкерлерінен құралған сегіз аймақтық балық шаруашылығын басқару кеңесі, балық шаруашылығын басқару жоспарларын әзірлейді. Бұл жоспарларды Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі (NMFS) бекітуге және іске асыруға жібереді. NMFS – Ұлттық мұхитты зерттеу және атмосфера басқармасының (NOAA) құрамындағы агенттік, ол Сомалық министрліктің бөлігі болып табылады. Жоспарлар жиі өзгертіліп отырады, осылайша басқару саясаты мен шаралары балық қорының көлеміне сәйкес келтіріліп, Конгресс қайта қараған МСА мақсаттарына жетуге мүмкіндік береді. МСА талаптарын іске асыруға жауапты Коммерция хатшысының өкілі ретінде NOAA әкімшісі, кеңестің ұсынған жоспарға енгізген өзгерістері немесе түзетулері МСА ұлттық стандарттарына сәйкес келе ме екенін анықтауы тиіс. Бұл стандарттар басқару шараларының артық аулауды болдырмауын, қолда бар ең жақсы ғылыми ақпаратқа негізделгенін және әділ болуын талап етеді. Егер артық аулаудың алдын алу немесе қысқарған балық қорын қалпына келтіру үшін рұқсат етілген аулау квоталарын бөлу қажет болса, мұндай бөлу жүйелері саланың кез келген бөлігіне шамадан тыс үлес беруге мүмкіндік бермейді.

Өмірбаян

Магнусон-Стивенс балық шаруашылығын қорғау және басқару туралы заң – АҚШ-тың федералды суларында теңіз балық шаруашылығын басқаруды реттейтін негізгі заң. Заңның атауы АҚШ сенаторлары Уоррен Г. Магнусон (Вашингтон штаты) және Тед Стивенс (Аляска) есімдерімен байланысты, олар бұл заң жобасын, S. 200-ді Сенатта демеушілік еткен. Магнусон-Стивенс заңы бастапқыда 1976 жылғы Балық шаруашылығын қорғау және басқару туралы заң ретінде қабылданған. АҚШ Өкілдер палатасының заң жобасын, H. R. 200-ді, өкіл Джерри Студдс (Массачусетс штаты, Демократ) ұсынды, ол өзінің және Аляска штатының жағалауларында балық аулайтын шетелдік флоттардың қуатына байланысты ортақ алаңдаушылық тудырды, соның нәтижесінде өкіл Дон Янг (Аляска штаты, Республикалық) заң жобасына екіпартиялық қолдау көрсетті. Олардың мақсаты – АҚШ-тың балық аулау аймағын жағалаудан 12 теңіз милінен 200 теңіз миліне дейін кеңейту еді. Ұлттық қауіпсіздік және сыртқы қатынастар саласындағы Ақ үйдің лауазымды тұлғалары қарсылық білдіргеніне қарамастан, 94-ші АҚШ Конгресі заң жобасын қабылдады және 1976 жылдың 13 сәуірінде 38-ші АҚШ Президенті Джеральд Форд оған қол қойды. Заңның соңғы нұсқасы, 94-265 мемлекеттік заң, балық аулау құқығын 200 мильге дейін кеңейтті. Сонымен қатар, ол АҚШ-тың балық шаруашылығын басқаруда Сауда министріне көмек көрсету үшін сегіз аймақтық балық шаруашылығын басқару кеңесін құрды. Бұл кеңестердің міндеттеріне АҚШ балықшыларының аулауға жеткілікті мүмкіндігі жоқ балық қорларына шетелдік балық аулау флоттарының қол жеткізуіне қатысты Мемлекеттік хатшыға кеңес беру кірді. АҚШ-тың балық шаруашылығын басқару туралы заңы жылдар бойы көптеген рет өзгертілді. Заңға енгізілген соңғы екі маңызды түзету – 1996 жылғы Тұрақты балық шаруашылығы туралы заң және 10 жылдан кейін, 2006 жылғы Магнусон-Стивенс балық шаруашылығын қорғау және басқару туралы қайта қарау заңы болды. Қысқасы, бұл түзетулердің мақсаты аймақтық кеңестер мен Сауда министріне шамадан тыс ауланған балық қорларын анықтап, оларды мүмкіндігінше қысқа мерзімде қалпына келтіруді міндеттеу болды.

Регламенттің тиімділігі

Актінің нәтижелері әр түрлі өңірлерде және әр балық қорында әрқалай болады. Ол алғашқы 20 жылында көптеген түрлердің шамадан тыс аулануына тосқауыл қоймады. Бұл 1996 және 2006 жылдары маңызды түзетулер енгізуге себеп болды. Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметі 2010 жылы Конгреске АҚШ балық шаруашылығының жағдайы туралы есеп ұсынды. Есепте, шамадан тыс аулауға қадағалау жасалған 192 қордың 38-інің (20%) балықтардың өлім-жітім көрсеткіші шамадан тыс аулау шегінен асып түседі, ал 42 қордың (22%) шамадан тыс ауланғаны анықталды. Бұл көрсеткіш 2000 жылы тиісінше 38% және 48% болған. 2003 жылғы NMFS есебі 1996 жылдан бері актінің жетістіктерін қарастырды. Заңнаманың тұрақсыз әсерін көрсете келе, ол 15 ірі балық қорында шамадан тыс аулау тоқтатылғанын, ал 12 ірі балық қорында шамадан тыс аулау басталғанын көрсетті. Шамадан тыс аулауды алдын алу бағдарламаларын жақсарту мақсатында NMFS Балық қорларының тұрақтылығы индексін (FSSI) енгізді, ол негізгі қорларды олардың шамадан тыс аулау жағдайы мен биомасса деңгейіне сәйкес өлшейді. FSSI қолданысқа енгізілгеннен бері индекс жыл сайын өсіп келеді. Нәтижесінде, актінің кемшіліктері мен толық іске аспауы балық шаруашылығы саласына ең көп зиян келтіреді. Тынық мұхиты жағалауы балықшылар бірлестіктері федерациясының атқарушы директоры Зик Грейдердің сөзіне қарағанда, "АҚШ балық шаруашылығының көп бөлігі балық шаруашылығының капиталдануы мен АҚШ Сауда министрлігінің Ұлттық теңіз балық шаруашылығы қызметінің (NMFS) және олардың тағайындалған өңірлік балық шаруашылығын басқару кеңестерінің тиімсіз басқару практикасының салдарынан апатқа ұшырау қаупі бар". Жаңа Англия балық шаруашылығын басқару кеңесінің бас техникалық қызметкері Крис Келлог көптеген балықшылардың қиын жағдайын атап өтті: "Менің бағалауымша, Жаңа Англиядағы балық аулау индустриясы шығындарын жабуға және төлем қабілеттілігі мен төлем қабілетсіздігінің арасында тепе-тәулікте қалып отыр". 2010 жылғы мәліметтер бойынша, балық аулау индустриясының құны жылына 4 миллиард долларды құрайды. Балық аулау және өңдеу корпорациялары өз пайдаларын арттыру, шетелдік бәсекелестікке қарсы тұру және ережелердің олардың құпия ақпаратын жария етуіне жол бермеу үшін саяси процеске инвестиция салады. Колорадо мемлекеттік университетінің профессоры Кэндис Мэй федералдық заң шығарушылардың осы қарым-қатынастарды орнатуға барынша тырыспауының себебі "балықшы қауымдастығы" деген ұғымды дұрыс анықтамауында екенін айтады. Ол Алясканың кейбір балық шаруашылықтарында қолданылатын "Қауымдық даму квотасы" жүйесінің табыстарын атап көрсетті. Көптеген әлеуметтік қозғалыс топтары коалициялар арқылы өз пікірлерін білдіреді. Мысалы, Теңіз балықтарын қорғау желісі АҚШ-тың 90-нан астам мүше ұйымдарын біріктіреді. Халықтың мүдделері сайланған өкілдер арқылы қорғалады, олар балық қоры сияқты мемлекеттік ресурстарды қорғау жолдарын әзірлеу кезінде оларды ескеруге міндетті.