Кломель қамалы: Оливер Кромвельдің Ирландияны бағындыруындағы шешуші шайқас
Siege of Clonmel
Кломель қамалы (1650) – Оливер Кромвельдің Ирландияны бағындыру кезіндегі маңызды шайқасы. 1500 гарнизон 8000 әскерге қарсы тұрып, ауыр зиян келтірді. Ирландиядағы роялистердің соңғы қарсыласуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Клонмель қоршауы 1650 жылдың 27 сәуірінен 18 мамырына дейін Ирландияны Кромвель басып алған кезеңде болды. Оливер Кромвельдің басшылығымен Жаңа үлгідегі армияның 8000 әскері Типперри округіндегі Клонмельді қоршады. Хью Дуб О'Нилл басқарған 1500 сарбаздық гарнизон қоршаушыларға ауыр шығын келтіргеннен кейін тәслим болды. О'Нилл өзінің бір бөлігімен қашып кетті, бірақ Ирландия Конфедерациялық соғыстары 1653 жылға дейін жалғасса да, Клонмель Ирландиядағы роялистердің тиімді қарсыласуын тоқтатты, ал Кромвель дереу Англияға қайтып оралды.
The siege of Clonmel, from 27 April to 18 May 1650, took place during the Cromwellian conquest of Ireland, when Clonmel in County Tipperary was besieged by 8,000 men from the New Model Army under Oliver Cromwell. The garrison of 1,500 commanded by Hugh Dubh O'Neill eventually surrendered after inflicting heavy casualties on the besiegers. O'Neill escaped with some of his troops, but although the Irish Confederate Wars continued until 1653, Clonmel ended effective Royalist resistance in Ireland, and Cromwell returned to England immediately afterwards.
Шабуыл жасау
Кромвельдің артиллериясы қазіргі Мелвью маңындағы төбеде орналасқан, қала қабырғасындағы жарылысты жасады. Оның жаяу әскері осы жарылысқа шабуыл жасап, содан кейін жақын маңдағы Солтүстік қала қақпасын ашып, Кромвель мен Парламенттік ат әскеріне кіруге мүмкіндік беруі жоспарланған. Алайда О’Нилл қаланың барлық еңбекке қабілетті халқын жарылыс ішінде тосқауыл салуға жұмылдырды, оны артиллерия, мылтық және пикемендермен қоршады. Тосқауыл V пішіндес болды, жарылыстың аузынан басталып, қала ішінде 50 метрге дейін тарылды. Жарылыстың соңында О’Нилл тізбек оқтарымен заряддалған екі пушканы орналастырды. Бұл аймақ әскери терминдермен айтқанда "өлтіру алаңына" айналды. Жарылысқа шабуыл жасаған Парламенттік жаяу әскері пикемендермен қақтығысты және жер жұмыстарындағы мергендердің қайта-қайта шабуылына ұшырады, солдан кейін солдаттар бұл өлім тұзағына қарсы шабуыл жасаудан бас тартты. Кромвель өзінің элиталық ат әскерін, "Темір бас" атты әскерін жаяу шабуылға шығуға шақырды. Бұл жолы ирландтар оларға қарсылық көрсетпей кіруге рұқсат берді. Сэр Джон Клотворти полкінің британдық офицері "Темір бас" әскерінің қалаға кіруін сипаттады, олардың көп бөлігі Иретон полкіне жатты. Кромвель екінші шабуыл жасағымен бірге қаланың Солтүстік (немесе Лау) қақпасын жарылысқа шабуыл жасаған топ ашуын күтіп тұрды. Ол алғашқы шабуылдың сәтсіз аяқталғанын және түн жақындағандықтан, тіпті көңілі қалып қойған солдаттарды тағы да жарылысқа көндіруге болса да, артиллерия қолдауысыз ішкі қорғанысқа қарсы ештеңе істей алмайтынын түсінді. Сондықтан ол сол күндік шабуылды тоқтатуға шешім қабылдады.
Cromwell's artillery, positioned on a hill near present day Melview, battered a breach in the town walls. It was intended that his infantry would storm this breach and then open the nearby North town gate to allow access to Cromwell and the Parliamentarian cavalry. However, O'Neill put all able bodied townspeople to work building a coupure inside the breach lined with artillery, muskets, and pikemen. The coupure was V shaped, starting at the mouth of the breach and narrowing until it ended about 50 metres inside the town. At the end of the breach, O'Neill positioned two cannon, loaded with chain shot. The area behind the breach became, in military terms, a "killing field". The Parliamentarian infantry which assaulted the breach was engaged by pikemen and repeatedly cut down by marksmen on the earthworks behind until the soldiers finally refused to make any further attacks on what was a death trap. Cromwell then appealed to his elite cavalry, the Ironsides to make a fresh assault on foot. This time the Irish allowed them to enter at first without resistance. A British officer of Sir John Clotworthy's regiment described the entry of the Ironsides into the town, the bulk of them belonging to Ireton's regiment. Cromwell was with a second assault force waiting for the town North (or Lough) gate to be opened by the party that had stormed the breach. When he saw that the initial assault had failed and that as night was approaching, even if the disheartened soldiers could be persuaded to enter the breach once more, he judged that it would be futile against the internal defences without artillery support so he decided to end the assault for the day.
Бас тарту
Кромвель О’Ниллдің гарнизонының және жабдықталуының қатты азайғанын білді және ертеңгі таңда жаңадан шабуыл жасауды, артиллерияның жақыннан қолдауымен қорғанысты бұзуға тырысуды жоспарлады. Бірақ О’Ниллдің әскерлерінде оқ-дәрі қалмады және олар қараңғы түнде Уотерфордқа қарай жасырын шығып кетті. Кромвель Клонмельдің әлі де мықты қорғалғанына сеніп, қала мэрі Джон Уайтпен капитуляция (бас игілу) туралы келіссөздер жүргізді. Капитуляция шарттарында қала тұрғындарының өмірі мен мүлкіне құрмет көрсетілетіні айтылды. Келісімге келген соң, Кромвель О’Нилл мен Конфедераттардың қашып кеткенін және оның алданып қалғанын білді. Ашуланғанмен, Кромвель өзінің әскерлеріне капитуляция шартына сәйкес әрекет етуді және қала тұрғындары мен олардың мүлкіне құрметпен қарауды бұйырды.
Cromwell knew that O'Neill's garrison and supplies were severely depleted and planned the next morning to try a fresh assault with close artillery support to batter the coupure and its defenders. However, O'Neill's men were out of ammunition and slipped away under the cover of darkness – making their way to Waterford. Cromwell negotiated a surrender with the town's mayor, John White, believing that Clonmel was still heavily defended. The surrender terms stipulated that the lives and property of the townspeople would be respected. After agreeing to the surrender terms, Cromwell found out that O'Neill and the Confederates had slipped away and that he had been deceived. Although he was angry, Cromwell made his men abide by the terms of the surrender agreement and treat the townspeople and their property with respect.
Салдары
Бес апталық қатаң қоршаудан және қаланың алдында Жаңа үлгідегі армияның бірінші бөлімдері пайда болғалы үш айға жуық уақыт өткен соң, Жаңа үлгідегі армияның жоғалғандары 2000 мен 2500 аралығында болды, тағы да жүздеген әскерлер жараланды. Бұл – бір шайқастағы армияның ең көп шығыны болды.
After five weeks of close investment and nearly three months since the first elements of the New Model Army appeared before the town the New Model Army's losses were between 2,000 and 2,500, with hundreds more wounded, its largest ever loss in a single action.
Жалпы сілтемелер
XIX тарау Ескерту: Бұл – «тарихи роман», замандас куәгердің баяндамасы емес.
Chapter XIX Note: This is a "historical novel," and not a contemporary eyewitness account.