Кіріспе

1976 жылғы "Ауа өткізбейтін гараж" комиксі (немесе, оның ең алғашқы, бөлім-бөлім жарияланған түрінде, Джерри Корнелиусдің Герметикалық гаражы) – суретші және жазушы Мёбиус (шынайы аты Жан Жиро) салған ұзақ комикстік туынды. Ол алғаш рет 1976 жылдан 1979 жылға дейін "Métal Hurlant" франко-бельгиялық комикс журналының 6-шы және 41-ші нөмірлерінде, екі-төрт беттік эпизодтар түрінде жарияланды, содан кейін 1977 жылдан бастап осы журналдың американдық нұсқасы "Heavy Metal"-да пайда болды. Бұл комикс кейіннен әртүрлі басылымдарда графикалық роман ретінде жинақталды.

Жариялану тарихы

Кітап толық көлемде алғаш рет француз тілінде, түпнұсқа қара-ақ суреттерімен жарық көрді, ал кейін АҚШ-та ағылшын тілінде және түсті нұсқада жарияланды. 1987 жылы Marvel Comics-тің Epic баспасынан шыққан АҚШ басылымы (Мёбиус шығармаларының жинағына арналған серияның үшінші томы ретінде) Жан Марк Лоффицер мен Рэнди Лоффицердің Heavy Metal журналындағы тізбелі басылымнан өзгеше, жаңа аудармасын пайдаланды және туындыны боялған беттермен ұсынды. Бұл нұсқа, Epic томдарының көпшілігі сияқты, кейін Graphitti Designs баспасынан қол қойылған және нөмірленген, шектеулі таралымды қатты мұқабалы серияда қайта басылды. 1989 жылы ол Titan Books баспасында Ұлыбританияда графикалық роман ретінде жарық көрді, бірақ Sony компаниясының киноадаптациясы жобасы іске аспады. 1992 жылы кітап кішкентай, стандартты комикс форматында, төрт бөлімді шектеулі серия ретінде қайта басылды, оған осы басылым үшін арнайы салынған бірнеше жаңа беттер қосылды. Содан бері жиырма жылдың ішінде ағылшын тілінде бірде-бір басылым жарық көрген жоқ. Алайда, Францияда 2012 жылдан бері француз нұсқасы (Le Garage Hermétique) түпнұсқа қара-ақ «классикалық» басылымда және АҚШ басылымдарының түсті суреттерін түпнұсқа француз мәтінімен біріктіретін «Moebius U.S.A.» форматында қолжетімді. Кітаптың Мёбиус туындыларының ішіндегі маңыздылығын және танымал екенін көрсететін үлкен форматты және/немесе сыртқы қаптамасы бар бірнеше сәнді басылымдар да ұсынылды.

Оқиғалар және сабақтас шығармалар

"Ауа өткізбейтін гараж" 1995 жылы "Льом дю Сигури" ("Сигуриден келген адам") және 2008 жылы "Ле Шассер Депрейм" туындыларымен толықтырылды. Соңғысы ағылшын тілінде жарық көрген емес. Осы әңгімелердегі кейіпкерлердің бір бөлігі 1974 жылғы "Le Bandard Fou" ("Жынды балуан") комиксінде де кездеседі, оны "Ауа өткізбейтін гаражға" дейінгі шаруа деп қарастыруға болады. "Ауа өткізбейтін гараж" басты кейіпкері, майор Груберт, өнершісінің ұзақ өмірінде бірнеше қысқа комикстердің, плакаттардың және суреттердің тақырыбы болды, соңында 2011 жылы шектеулі таралыммен шыққан "Le Major" графикалық романының негізгі кейіпкеріне айналды. Майор Груберт және оның серігі Малвина 2000–2008 жылдар аралығында жарық көрген алты томдық "Мобиус ішінде" сериясының барлық томдарында да кездеседі.

Сюжет

Мобиус оқиғаның қасақана ойшаулықпен немесе ерсілі-қарсылықпен импровизацияланғанын түсіндірді. Осы себепті оқиға кейде (қасақана) ұғымсыз болып келеді. "Гараж" ішінде қалталық ғаламды сақтайтын, Арыстан шоқжұлдызындағы астероид екенін көрсетеді. Майор Груберт Ciguri ғарыш кемесімен астероидтің төңірегінде айналып, ішіндегі әлемдердің қалыптасуын қадағалайды. Джерри Корнелиус сияқты бірнеше тұлға гаражға басып кіруге тырысады.

Сын-пикірлер

"Ауа өткізбейтін гараж" журналист және сыншы Крис Маутнердің сөзімен айтқанда, "Мёбиус шедеврі" саналады. Ол автордың 2012 жылдың наурыз айындағы қазасынан кейін көп ұзамай "Мёбиус туындыларының" тізімінде бірінші орынға қойды. Маутнердің пікірінше, "Гараж өмірмен толқып, әртүрлі сюжеттік желілерін ақырындап ашып, олардың байланысқан немесе байланыспаған түрлі жолдарынан ләззат алады". Жазушы Шон Вицке оны "мүсін комикс" және "мен оқыған жалғыз комикс, ол тірідей сезіледі" деп атады. Ол өзіне қарсы келіп, артқа қайтып, ойланып, күліп, тоқтап, дірілдеп, соңында әдемі билейді. Бұл комикс тыныс алады". 2009 жылдың желтоқсан айында The Comics Journal журналында жариялаған Матиас Вивель: "Гараж – жаратылыстың картасы. Ол әлемді құрудан асып, шығармашылық актісінің өзін зерттейді. Мёбиус суретшілігінің жаңашылдығы мен егжей-тегжейлілікке назар аудару арқасында Гараж ішкі кеңістікке жасалған саяхатқа айналады, оқырманның жаңалықтар ашу жылдамдығымен қозғалады". Вивель сондай-ақ "Гараж қиялында Мёбиус ойлап тапқан кез келген идея мен бейнелеу стиліне орын болды – керемет иллюстрациялық өңдеуден бастап алып аяқ карикатурасына дейін" деп атап өтті. Дегенмен, сыншылардың пікірі екіге бөлінген, түсті нұсқасының түпнұсқа қара-ақ суреттен артықшылықтары бар ма, жоқ па деген мәселеде. Мысалы, Вивель 1987 жылғы американдық басылымды "шағылысқан түсті" деп сипаттады, ал Вицке "түстерді арзан бағалауға болмайды, олар туындыны өзгертеді, және сізге екі беттен күн батуын көру жеткілікті, ол соншалықты әдемі, оны таңғажайып деп атау тіпті қорлау болар еді" дейді. Мёбиусқа табынушылар арасында осы мәселеде бірлік жоқ сияқты, және кейбір оқырмандар екі нұсқаны да ұнатады. Иан МакЭван, Мёбиусқа арналған танымал Tumblr сайтының авторы, өзін "түстің үлкен жанкүйері" деп атады. Мен оны түпнұсқа қара-ақ суреттен кем емес, тіпті көбірек жақсы көремін, менің тазалыққа ұмтылуым болсын".

Мұра

The Airtight Garage сонымен қатар Сан-Францискодағы Метреондағы бар және бейне ойын салонының аты болды, онда осы орын үшін жасалған ерекше, түпнұсқа ойындар ұсынылды. Аты мен архитектуралық стилі бекер емес таңдалған, және Мёбиус сувенирлерін осы жерден сатып алуға болады. Кейіннен аркада Portal One деп аталды, ал бастапқы ойындар көбірек таныс ойындарға алмастырылды (декоры Мобиус стилінде сақталса да). Ол 2007 жылғы 13 мамырда түпкілікті жабылды. Біраз уақыттан соң Tilt деген атпен, бұрынғы декорациясын сақтап, қайта ашылды, бірақ ол дәстүрлі аркада ретінде жұмыс істеді. Қазір Tilt жабылды, ал ғимараттың екінші қабаты City Target концепциялық дүкеніне айналды.