Кіріспе

1909 жылы Макс Хайндельдің розенкрейцерлік мәтіні

«Розенкрейцерлік Космо Концепция немесе Мистикалық Христиандық» (Батыс Даналығының ілімдері деп те аталады) – Макс Хайндельдің розенкрейцерлік мәтіні, алғаш рет 1909 жылы жарық көрген.

Мазмұны туралы жалпы түсінік

Автор нағыз адам туралы және оның инволюция, рухани эволюция және эпигенез арқылы жасаған саяхатын баяндайды. Ол әрбір адамның бойындағы жасырын мүмкіндіктерді дамытуға көмектесетін практикалық әдістерді ұсынады және осы жасырындықты динамикалық күшке айналдыру жолдарын көрсетеді. Автордың пікірінше, мұның арқасында ішкі жазықтарда тікелей білімге қол жеткізіп, адал еңбек етуге болады. Кітапта эзотерикалық тақырыптармен қатар метафизика, физиология және космология (көрінетін және көрінбейтін әлемдер, адам эволюциясы, өлім мен қайта туу, тамақтану, эзотерикалық оқыту және т.б.) қарастырылады. Адам рухының және оған байланысты денелердің эволюциясының тарихы (сана пайда болудан бұрынғы кезеңнен бастап, планетамыздың әртүрлі жазықтықтағы сан алуан түрімдері мен болашақ дамуына дейін) және жануарлар, өсімдіктер мен минералдық өмір толқындары (осы физикалық жазықтықтағы көптеген өмір формалары мен сана түрлері, эволюцияның өзіндік кезеңдерін бастан өткеру) туралы мәліметтер келтіріледі. Сондай-ақ, кітапта Мәсіхтің миссиясы туралы эзотерикалық түсіндірмелер, Киелі кітап мәтіндерінің құпия талдауы (адамның күнәға батуы, себеп-салдақ заңы, Киелі кітап және қайта туу сияқты тақырыптарды қамтиды) ұсынылған. Бұл тақырыптар автордың одан кейінгі кітаптарында, лекцияларында және сабақтарында (1910 жылдары АҚШ-та) одан әрі дамытылды.

Розенкрейцерлердің Құдай туралы түсінігі мен эволюция теориясы

Батыс даналық ілімдеріне сәйкес, Көрініс күні басталғанда белгілі бір ұжымдық Ұлы Жан, Құдай, өзін кеңістіктің белгілі бір бөлігімен шектейді, онда Ол қосымша өзіндік сананың эволюциясы үшін Күн жүйесін құруды қажет деп санайды. Құдайда барлық білімнен бастап, ең терең гипноздық күйден де терең санасыздыққа дейін, әр түрлі интеллект деңгейі мен сана жағдайлары бар ұлы Иерархиялар мен кіші жаратылыстар қамтылған. Көрініс кезеңінде осы әртүрлі деңгейдегі жаратылыстар осы өмірлік кезеңнің басында болғаннан гөрі көбірек тәжірибе алуға тырысады. Бұрынғы көріністерде ең жоғары даму деңгейіне жеткендер әлі санасы қалыптаспағандармен жұмыс істейді. Адамның өзіндік санаға жетуіне және адам бойындағы рухтың көрініс табуына жұмсалатын уақыт кезеңі "Инволюция" деп аталады. Адамның өзіндік санасын құдайлық толық білімге айналдыратын өмірлік кезең "Эволюция" деп аталады. Кез келген эволюцияланатын жаратылыстың ішінде эволюцияны жасырын мүмкіндіктердің жай ғана ашылуы емес, әрбір жеке тұлғаның басқасынан ерекшеленетін процесін қамтамасыз ететін "күш" бар. "Эпигенез" деп аталатын бұл күш, бірегейлік элементін ұсынады және дамушы жаратылыс құдай болу үшін дамытуға тиіс шығармашылық қабілетіне кеңістік береді. Розенкрейцерлердің Космостық тұжырымы бойынша, Күн жүйесінде, Құдайдың мекені, Құдайдың өзінде бірінен соң бірі ерекшеленетін жеті Әлем бар. Бұл Әлемдердің әрқайсысының әртүрлі "өлшемі" және тербеліс деңгейі бар және олар Жердің басқа планеталардан бөлінгендей кеңістікпен немесе қашықтықпен бөлінбейді. Олар – материяның әр түрлі тығыздық және тербелістегі күйлері (физикалық Жердің қатты, сұйық және газ тәрізді түрлері сияқты). Бұл Әлемдер Көрініс күні басталғанда бірден жаратылмайды, сондай-ақ олар соңына дейін сақтаылмайды. Эволюциялық схема осы Әлемдердің бесеуінде жеті үлкен Көрініс кезеңінде жүзеге асырылады, оның барысында дамитын бастапқы рух алдымен адам, содан кейін құдай болады. Ең жоғары Әлемдер бірінші болып жаратылады, ал инволюция өмірді форма құру үшін тығыз және тығыз материяға баяу жеткізу үшін, нәзік Әлемдер біртіндеп конденсацияланады және Құдайдың ішінде жаңа Әлемдер ерекшеленеді, олар Өзі мен біріктірілген Әлемдер арасындағы қажетті байланыстарды қамтамасыз етеді. Уақыт өте келе, ең үлкен тығыздыққа, материялықтың ең төменгі деңгейіне жетеді. Осы уақыттан бастап өмір эволюция жалғасқанда жоғары Әлемдерге өрлеуді бастайды. Бұл тығыз Әлемдердің бірінен соң бірі босауына әкеледі. Егер белгілі бір Әлемді жарату мақсаты орындалса, онда Құдай оның артық болған өмір сүруін тоқтатады, өйткені ол Әлемді жаратқан және оны қолдап келген белгілі бір іс-әрекетті тоқтатады. Розенкрейцерлер жоғарыда аталған жеті Әлемнің жеті "Космикалық Жазықтықтың" ең төменгісіне жататынын үйретеді. Әлемдер мен Космикалық Жазықтықтар бірінің үстіне бірін қоймайды, жеті Космикалық Жазықтықтар бір-біріне және барлық жеті Әлемге еніп жатыр. Олар бір-біріне сіңіп жатқан рухани материяның күйлері, сондықтан Құдай және басқа да ұлы Жандар өздерінің және олардан гөрі тығыз әлемдердің барлық бөліктеріне, соның ішінде біздің әлемімізге де еніп жатыр: "Оның ішінде біз өмір сүреміз, қозғаламыз және бармыз". Физикалық әлемнен ішкі әлемдерге қарай, Құдай – "Күн жүйесінің Сәулетшісі", адам өмірінің бастауы және мақсаты – жетінші Космикалық Жазықтықтың ең жоғарғы бөлімінде орналасқан: бұл Оның Әлемі. Күн жүйесінің Сәулетшісінің шығу тегін анықтау үшін адам жеті ғаламдық жазықтықтың ең жоғарғысына өтуі керек: "Абсолюттен" шыққан "Жоғары Биліктің Әлемі". Абсолютті түсіну мүмкін емес, өйткені көрініс шектелуді білдіреді, сондықтан оны "Шексіз Жан" деп сипаттауға болады: "Біртұтас Жанның түбірі". Абсолюттен көріністің таңында Жоғары Билік пайда болады: бұл Біреу, "Әлемнің Ұлы Сәулетшісі". Жоғары Жанның бірінші аспектісі Күш ретінде сипатталуы мүмкін, одан екінші аспект, Сөз, және осы екеуінен үшінші аспект, Қозғалыс пайда болады. Үш мәртебелі Жоғары Жаннан "жеті Ұлы Логос" шығады. Олар әр түрлі ғаламдық жазықтықтар арқылы тарағанда, әртүрлілігі арта түсетін барлық үлкен Иерархияларды қамтиды. Жетінші ғарыш деңгейінің ең жоғарғы Әлемінде Күн жүйесінің Құдайы тұрады. Бұл ұлы Жандар да, Жоғары Жан сияқты, үш түрлі болып көрінеді. Олардың үш аспектісі – Ерік, Даналық және Іс-әрекет.

Қазіргі заманғы көзқарас

Алғашқы басылымы 1909 жылы жарық көрген және содан бері көбінесе өзгермеген.

Жариялану тарихы

Алғашқы басылымы 1909 жылғы қарашада жарық көрді. Макс Хайндель кітапты басып шығаруға 1909 жылғы қараша айының Жаңа Айында тапсырыс берді, ал кітап бірнеше аптадан кейін, 1900 жылдардың бірінші онжылдығының соңына дейін бес аптадай уақыт қалғанда, Толық Ай күні жарияланды. Одан бері ол көбінесе өзгермеді және Макс Хайндельдің ең маңызды еңбегі саналады. Бұл кітап христиан мистикасының практикасы мен оккульттік зерттеу әдебиеті үшін анықтамалық жұмыс болып табылады, онда Розенкрейцерлік перспективадан Эзотерикалық христиандықтың негіздері қамтылған. "Космо" кітабы адам мен ғаламның эволюциялық процесін толыққанды көрсетеді, ғылымды дінмен байланыстырады. Бүгінгі күнге дейін бұл кітап автордың 1909 жылғы 8 тамызда құрылған Розенкрейцерлік қауымдастығының философиялық курстары үшін негізгі оқулық болып табылады.

Бірінші арнау

Бұл еңбектің алғашқы басылымы 700-нен астам беттен тұрып, оккульттік ғылымның маңызды тақырыптарын терең зерттейтін еді. Ол оккультизм саласындағы білімді лекторы, Рудольф Штайнерге арналған, және Макс Хайндель оған үлкен қарыз сезінген. Кіші тақырыбы "Мистикалық Христиандық" орнына "Оккульттік ғылым" деп берілген. Ал хабарлама мен миссияның ("Салауатты Ақыл, Мейірімді Жүрек және Сау Дене", "Қызмет") үстінде Тараслық Павелден алынған цитата келтірілген: "Барлық нәрсені сынап көр". Кейінгі басылымда Хайндель бастапқы арнауды алып тастап, аталған элементтерді өзгертті. Бастапқы арнау екі ұстаздың оқушылары арасында бүгінгі күнге дейін даулы мәселе болып қалып отыр. Алайда, Хайндель мен Штайнердің екеуі де Роза Крестің бір Ағасының ықпалында болған сияқты, белгілі бір дәрежеде және өмірінің белгілі бір кезеңінде, бұл мәселе тек оқушының рухани даму жолындағы зердесі арқылы ашылатын қосымша мәселеге айналады.