Джон Барклай: Шотландиялық дін қызметкері және жазушы (1734–1798)

Кіріспе

Шотланд дінбасысы және жазушысы (1734–1798)

Джон Барклей АМ (1734–1798) – шотландтық дін қызметкері және «Береялықтар» қоғамын құрған адам.

Өмір

Барклей Пертширдегі Мутхилл қаласында фермер және диірменші Людовик Барклейдің ұлы болып дүниеге келді. Ол Сент-Эндрюс университетінде теологияны оқыды және пастор Арчибальд Кэмпбеллдің ойларына зор ықпал етті. 1759 жылдың қыркүйегінде Шотландия шіркеуінің Аухтердердер пресвитериі арқылы уағыз айтуға лицензия алғаннан кейін, ол Пертширдегі Эррол приходтық пасторы Джеймс Джобсонның көмекшісі болды. Пастормен келіспеушіліктерге байланысты ол 1763 жылы кетіп, Кенкардинширдегі Феттеркерн Антони Доудың көмекшісі болып тағайындалды. Осы кезеңде ол бірнеше жарияланымдар жасады және өзін қалыптасқан шіркеуден алшақтатқандықтан, қиындық тудырушы ретінде танылды. 1772 жылы, шіркеудің талабына сәйкес, қамқоршысы болмағандықтан, ол Доудың орнына қабылданбады, сонымен қатар пресвитериум оған басқа қызметке алу үшін қажетті куәліктерді беруден бас тартты. Пресвитериумның бас тартуы Бас Ассамблеямен бекітілді. Доудың орнына пастор Роберт Фут келді. Барклей шотланд шіркеуінен шығып, Эдинбургте өз шіркеуін құрды, сондай-ақ Лондон мен Саучибернде (Феттеркерннен оңтүстікке қарай шамамен 3 мильдей жерде) филиалдарын ашты. Оның ізбасарлары Барклаиандар, Барклаитер немесе Береялықтар деп аталды, себебі олар өз мінез-құлқыларын Киелі кітаптарды зерттеу арқылы реттеді, Елшілердің істері кітабының 17-тарауының 11-аятындағы Береялықтар сияқты. Олар кальвинизмнің өңделген түрін ұстанды. Берея шіркеуінің Шотландияда, Лондонда және Бристольде қауымдары болды, бірақ Барклейдің қайтысынан кейін көбінесе конгрегациялистермен бірікті. Оның көптеген гимндері мен псалмдардың аудармаларын қамтитын еңбектері, сондай-ақ "Имансыз, Құдайсыз" атты кітабы Дж. Томсон мен Д. Макмиллан редакциясымен, естеліктермен бірге (1852) жарық көрді. 1784 жылы ол Калтон төбесіндегі Калтон ауылындағы үйдің бірінде тұрды. Үйлер әлі де сақталған, бірақ оның қай үйінде тұрғаны белгісіз. Ол өмірінің соңына дейін Калтон төбесінде тұрды. Ол 1798 жылдың 29 шілдесінде Эдинбургтегі досының үйінде дұға етіп тұрғанда кенеттен қан құйылудан қайтыс болды және Ескі Калтон зиратында жерленді.

Barclay was born at Muthill in Perthshire the son of Ludovic Barclay a farmer and miller. He studied Theology at St. Andrews University, and was highly influenced by the thoughts of Rev Archibald Campbell. After being licensed to preach by the Church of Scotland through the presbytery of Auchterarder in September 1759, he became assistant to Rev James Jobson, the parish minister of Errol in Perthshire. Owing to differences with the minister, he left in 1763 and was then appointed assistant to Antony Dow of Fettercairn in Kincardineshire. During his period here he made several publications, and gained the reputation as a trouble maker, distancing himself from the established church. In 1772, lacking a patron as then required by the church, he was rejected as successor to Dow, and was also refused by the presbytery the testimonials required in order to obtain another living. The refusal of the presbytery was sustained by the General Assembly. Dow was instead succeeded by Rev Robert Foote. Barclay then left the established Scottish church and founded his own church in Edinburgh but also with branches London and Sauchieburn (approximately 3 miles south of Fettercairn). His followers were called Barclayans, Barclayites or Bereans, the latter because they regulated their conduct by study of the Scriptures after the biblical Bereans of Acts xvii. 11. They held to a modified form of Calvinism. The Berean Church had congregations in Scotland, London and Bristol, but mainly merged with the Congregationalists after Barclay's death. His works, which included many hymns and paraphrases of the psalms, and a book called Without Faith, without God, were edited by J. Thomson and D. Macmillan, with a memoir (1852). In 1784 he was living in a house in Calton village on Calton Hill. The houses still exist but it is unclear which house he lived in. He continued to live on Calton Hill until his death. He died suddenly of apoplexy whilst kneeling in prayer at a friend's house in Edinburgh on 29 July 1798 and is buried in Old Calton Burial Ground.