Рубинштейн-Тайби синдромы: Сирек кездесетін генетикалық ауру
Rubinstein–Taybi syndrome
Рубинштейн-Тайби синдромы – сирек кездесетін генетикалық ауру. Бұл синдромның белгілері: дене бітімінің кіші болуы, оқу қиындықтары, ерекше бет пішіні және қатерлі ісіктер қаупі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сирек кездесетін генетикалық жағдай
Rare genetic condition
Рубинштейн–Тейби синдромы (РТС) – бұл сирек кездесетін генетикалық жағдай, оның белгілері – кішкентай бой, орташадан жоғары оқу қиындықтары, ерекше бет пішіні, кең бас бармақтары мен үлкен аяқ саусақтары. Бұл аурудың басқа да белгілері әр адамда әртүрлі болуы мүмкін. Бұл ерекшеліктер 16-шы хромосомада орналасқан CREBBP генінің және/немесе 22-ші хромосомада орналасқан EP300 генінің мутациясы немесе жойылуы салдарынан туындайды. Осы синдроммен ауыратын адамдарда қатерлі емес және қатерлі ісіктер, лейкемия және лимфома ауруларының даму қаупі жоғары. Бұл жағдай кейде аутосомалық-доминантты түрде мұраға беріледі және сирек кездеседі. Көп жағдайда ол de novo (мұраға берілмеген) жағдай ретінде пайда болады. Шамамен 125 000 – 300 000 туған баланың арасында 1-і осы синдроммен дүниеге келеді.
Rubinstein–Taybi syndrome (RTS) is a rare genetic condition characterized by short stature, moderate to severe learning difficulties, distinctive facial features, and broad thumbs and first toes. Other features of the disorder vary among affected individuals. These characteristics are caused by a mutation or deletion in the CREBBP gene, located on chromosome 16, and/or the EP300 gene, located on chromosome 22. People with this condition have an increased risk of developing noncancerous and cancerous tumors, leukemia, and lymphoma. This condition is sometimes inherited as an autosomal dominant pattern and is uncommon. Many times it occurs as a de novo (not inherited) occurrence. It occurs in an estimated 1 in 125,000 300,000 births.
Генетика
Рубинштейн–Тайби синдромы, көп жағдайда, 16p13.3 хромосомалық сегментін қамтитын микроделеция синдромы болып табылады және CREBBP геніндегі мутациялармен сипатталады. Хромосоманың осы бөлігінен әртүрлі көлемде материал жойылады, бұл физиологиялық симптомдар спектрін анықтайды. CREBBP гені көптеген басқа гендердің активтілігін бақылауға көмектесетін белокты жасайды. CREB-ті байланыстыратын белок деп аталатын бұл белок жасушалардың өсуі мен бөлінуін реттеуде маңызды рөл атқарады және қалыпты ұрықтық даму үшін өте қажет. Егер CREBBP генінің бір көшірмесі жойылған немесе мутацияланған болса, жасушалар CREB-ті байланыстыратын белоктың қалыпты мөлшерінің жартысын ғана шығарады. Бұл белоктың мөлшерінің азаюы туылғанға дейін және кейін қалыпты дамуды бұзады, нәтижесінде Рубинштейн–Тайби синдромының белгілері мен симптомдары пайда болады. 22q13.2 хромосомасында орналасқан EP300 геніндегі мутациялар Рубинштейн–Тайби синдромының шамалы пайызына жауап береді. РТС-пен ауыратын науқастардың жасушалары бірнеше гистон ақуыздарының, әсіресе гистон 2A және гистон 2B ацетилденуінің төмендеуін көрсетеді, бұл аурудың транскрипцияның реттеу механизмдерімен байланысты проблемалардан туындағанын көрсетеді. CREBBP және p300 функциялары көбінесе үндеседі, бірақ ген экспрессиясына қатысты коактиваторға тән әсерлері бар. Бұл ақуыздар транскрипциялық ұзартуға да көмектесуі мүмкін. РТС симптомдары бар науқастардың шамамен үштен бірінде CREBBP немесе EP300 гендері аурудың себебі болып табылмайды.
Rubinstein–Taybi syndrome, in many cases, is a microdeletion syndrome involving chromosomal segment 16p13.3 and is characterized by mutations in the CREBBP gene. Varying amounts of material are deleted from this section of the chromosome and account for the spectrum of physiological symptoms. The CREBBP gene makes a protein that helps control the activity of many other genes. The protein, called CREB binding protein, plays an important role in regulating cell growth and division and is essential for normal fetal development. If one copy of the CREBBP gene is deleted or mutated, cells make only half of the normal amount of CREB binding protein. A reduction in the amount of this protein disrupts normal development before and after birth, leading to the signs and symptoms of Rubinstein–Taybi syndrome. Mutations in the EP300 gene, located on chromosome 22q13.2, are responsible for a small percentage of cases of Rubinstein–Taybi syndrome. Cell lines derived from RTS patients exhibit diminished acetylation of multiple histone proteins, particularly histone 2A and histone 2B, suggesting that this disease has its origins in problems with the regulatory mechanisms of transcription. The functions of CREBBP and p300 broadly overlap but do have co activator–specific effects on gene expression. The proteins may also facilitate transcriptional elongation. In approximately one third of the cases showing RTS symptoms, neither the CREBBP gene, nor the EP300 gene appear to be the cause of the disease.
Емдеу
РТС-тің өзін емдейтін немесе қайтаруға мүмкіндік беретін емдеу әдісі қазірге дейін табылған жоқ. Дегенмен, науқастардың белгілерін басқару мен жеңілдетудің жолдары бар. РТС-пен ауыратын адамдар түрлі-түрлі белгілермен күреседі, бірақ әрбір науқас барлық белгіні сезінбейді, тіпті бірдей белгілер де әр адамға әртүрлі болып көрінеді. Белгілердің кең спектрі болғандықтан, РТС-пен ауыратын науқастарды әрбір нақты белгіге маманданатын дәрігерлерге жонатады. РТС-ке арналған жеке маман жоқ. Мысалы, сүйек және өсу аномалиялары, мысалы, сколиоз болған жағдайда пациенттер травматолог-ортопедке және физиотерапевтке барады, ал жүрек аномалиялары болса – кардиологқа, тіс аномалиялары болса – стоматологқа жүгінеді. Когнитивтік даму мәселелері бар адамдар көбінесе арнайы білім беру бағдарламаларына қатысады және логопедтің көмегін алады. Науқасқа қаралатын маман, оның белгілеріне сәйкес тағайындалады. Жүрек, тіс, есту және бүйрек аномалияларын бақылау үшін жүйелі тексерулер қажет. Сонымен қатар, зардап шеккен адамдар мен олардың отбасыларына генетикалық кеңес алу ұсынылады.
There is no existing treatment that reverses or cures RTS. There are, however, ways to manage and reduce symptoms for patients. Patients with RTS suffer from a diverse breadth of symptoms, however it is important to emphasise that not every patient will suffer from many or all of these symptoms, and not every patient will experience the same symptoms, meaning they differ from patient to patient. Due to there being a wide range of symptoms, RTS patients are referred to specialists that focus on each specific symptom. There is not a specialist for RTS. For example, patients will go to an orthopedic surgeon and physical therapy for skeletal and growth abnormalities, like scoliosis but will go to a cardiologist if they suffer from heart abnormalities or a dentist if they suffer from dental abnormalities. Individuals suffering from cognitive developments usually are part of special education programs and speech therapy. The specialists the individuals go to match the symptoms the individuals have. Regular check ups and monitoring are needed for cardiac, dental, auditory, and renal abnormalities. Genetic counseling is also recommended for affected individuals and their families.
Тарих
Рубинштейн–Тайби синдромы алғаш рет 1957 жылы француздық ортопедиялық медициналық журналда грек дәрігерлері Михаил, Матсукас және Теодору есімдерімен ресми емес түрде айтылды. Медициналық журнал жеті жасар баланың радикалды түрде бұрылған/қабақталған бас бармақтары, ұзын мұрыны, бұлшық әлсіздігі, сондай-ақ физикалық және психикалық дамудың қалыптан тыс болуы туралы хабарлады. Осы кезде грек дәрігерлері сипаттаған жағдай аномалия ретінде қарастырылды, себебі осы сипаттамаларға ие балалардың басқа ешқандай жағдайлары тіркелмеген. Синдромды ашқан және атымен аталатын дәрігерлер бұл журнал туралы сол кезде білмеді. Дегенмен, 1957 жылы француздық ортопедиялық медицина журналында жарияланған жағдай Рубинштейн–Тайби синдромының (РТС) ең алғашқы жағдайы деп есептеледі. 1958 жылы американдық педиатр доктор Джек Герберт Рубинштейн үш жасар қызды ерекше бет пішіні мен саусақтарының ерекшеліктерімен тексергенін хабарлады. Сол жылы Рубинштейн тағы бір балаға, жеті жасар балаға ұқсас сипаттамаларды тапты. Осы екі байланыссыз жағдайдың айқын ұқсастығын байқаған Рубинштейн 1959 жылдан 1960 жылға дейін осы екі жағдай туралы суреттер мен ақпаратты АҚШ-тың басқа клиникаларына таратуға тырысты. Рубинштейн Гарвард медицина мектебін бітіріп, Гамильтон округінің психикалық кемістігі бар балаларға арналған диагностикалық клиникасының директоры болып жұмыс істеді. Ол осы жаңа синдромды ашқанға дейін көп жылдар бойы мінез-құлық және даму педиатриясы саласында жұмыс істеді. 1961 жылы ирандық-американдық педиатриялық радиолог доктор Хошанг Тайби үш жасар баланы тексерді, ол Рубинштейн сипаттаған синдромға ұқсас белгілер көрсетті. 1963 жылдың жазында доктор Тайби кең бас бармақтары мен үлкен саусақтары, "ерекше" бет пішіні және интеллектуалдық кемістіктері бар жеті баланы қарады. Бұл нәтижелер Америкалық балалар аурулары журналында синдром ретінде жарияланды. Доктор Хошанг Тайби Тегеран университетінің медицина факультетін бітіріп, Денсаулық сақтау министрлігінде жұмыс істеді. Кейін Оклахома және Индиана штаттарында педиатриялық радиологияны оқытып, тәжірибе жинады. Ол әріптестерімен бірге үш жаңа синдромды анықтады, соның ішінде Рубинштейн–Тайби синдромы да бар. 1992 жылы Рубинштейн–Тайби синдромын анықтауға көмектесетін алғашқы генетикалық аномалиялар анықталды. Бұл аномалиялар 16-шы немесе 22-ші хромосомаларға әсер етеді. Мутацияның қандай хромосомаға әсер еткені, Рубинштейн–Тайби синдромының қандай түрі дамитынын анықтайды. 16-шы хромосомадағы CREBBP генінің мутациясы RTS-тің бірінші түрін (ең көп кездесетіні) тудырады, ал 22-ші хромосомадағы EP300 генінің мутациясы RTS-тің екінші түріне тән.
Rubinstein–Taybi syndrome was first unofficially mentioned in a French orthopedic medical journal in 1957 by Greek physicians' doctors: Michail, Matsoukas, and Theodorou. The medical journal reported a case concerning a seven year old boy with radically deviated/arched thumbs, long nose, muscular hypotonia, along with physical and mental underdevelopment. At this point in time the case study mentioned by the Greek physicians was considered to be an anomaly due to the fact that there hadn't been any other reported cases of children with these specific physical and mental characteristics. The doctors accredited with discovering the syndrome and therefore bear its name sake were unaware of this journal at the time of their discovery. However, it is acknowledged that the 1957 case reported in the French journal of orthopedic medicine is most likely the first reported case of RTS. Dr. Jack Herbert Rubinstein, an American pediatrician reported assessing a three year old girl with unusual facial and digital findings in 1958. Similarly, that same year Rubinstein had evaluated another child with similar characteristics, this time a seven year old boy. Having sensed a striking similarity between these two unrelated cases Rubinstein tried distributing photos and information concerning these two cases to other clinics in the U. S. from 1959 to 1960. Rubinstein graduated from Harvard Medical School and worked as the director of the Hamilton County Diagnostic Clinic for the Mentally Retarded. He has worked in behavioral and developmental pediatrics for many years prior to the discovery of this new syndrome. In 1961, Dr. Hooshang Taybi, an Iranian American pediatric radiologist, reported having assessed a three year old boy that appeared to have the same syndrome as described by Rubinstein. During the summer of 1963 Dr. Taybi reported having evaluated seven children with characteristics such as broad thumbs and great toes, "unusual" facial features, and intellectual disabilities – these findings went on to appear in the American Journal of Diseases of Children documenting these characteristics as a syndrome. Dr. Hooshang Taybi graduated from Tehran University School of Medicine and worked for the Ministry of Health. Later in his career he taught and practiced pediatric radiology in Oklahoma and Indiana. He had identified three new syndromes with his colleagues, among them is Rubinstein–Taybi syndrome. In 1992 the first genetic abnormalities that act as markers for Rubinstein Taybi syndrome were identified. These abnormalities are said to affect either chromosome 16 or chromosome 22. The specific chromosome impacted by a mutation determines the type of Rubinstein–Taybi syndrome that may occur. A mutation of the CREBBP gene on chromosome 16 gives rise to the first form of RTS (most common). While a mutation of the EP300 gene on chromosome 22 is characteristic of the second form of RTS.