Кіріспе

Ирландиядағы екі арал

Салти аралдары (ирланд тілінде: Oileán an tSalainn; көне норвеж тілінде: Salt ey) – Ирландияның Уэксфорд графтығының оңтүстік жағалауынан 5 километр қашықтықта жатқан екі кішкентай арал. Екі аралдың атаулары – Үлкен Салти (89 гектар) және Кіші Салти (37 гектар). Олар 20-ғасырдың басынан бері көбінесе адам тұрмайды және 1943 жылдан бері Нейл отбасының жеке меншігі болып табылады. Аралдардың жалпы ауданы 1,2 шаршы километрді құрайды.

Қорғалған мәртебе

Аралдар фулмар, ганет, шаг, китиваке, гильмота, бритвенка, пуфин және сұр теңіз торнайының көбейетін орны болып табылады. Екі аралды қоршап, шамамен жағалаудан тысқарыға созылған аумақ құстардың мекендеу ортасын қорғау мақсатында Арнайы қорғау аймағы мәртебесіне ие болды. Аралдар сондай-ақ олардың атымен аталған, Килмор-Кейдің шығысындағы материктік жағалауға дейін созылатын Арнайы қорғау аймағының орталығында орналасқан. Қорғау аймағы мыналарды қамтиды: материктік жағалаудағы лайлы және құмды жазықтықтар, сондай-ақ Кіші Салтидің материкке қараған жақтарындағы жазықтықтар; Килмор-Кей мен Үлкен Салтині байланыстыратын шартты сызықтың батысындағы үлкен, көлденең шығанақтар мен шағалалар; бүкіл аймақ бойынша рифтер; екі аралды қоршап тұрған, өсімдіктермен жабылған теңіз жартастары; Үлкен Салтидің оңтүстік жағалауындағы теңіз үңірлері; және екі аралды маңызды орындар ретінде, соның ішінде көбею үшін, атап айтқанда, сұр теңіз торнайының мекендеу ортасы ретіндегі бүкіл аймақ, сондай-ақ қауырсындау және демалу үшін жағалаудан тысқары жерлер.

Геология және география

Аралдар 600 миллионнан 2 миллиард жылға дейінгі прекабрийлік тау жыныстарының негізінде қалыптасқан. Сальти аралдарының ең жоғары нүктесі – Ұлы Салти аралындағы Оңтүстік шыңы, оның биіктігі 60 метрді құрайды. Аралдардың айналасындағы сулар қауіпті болуы мүмкін, сондықтан бұл аймақ "Мың кеменің зираты, ал аралдар – олардың қабір тастары" деп белгілі.

Танымал мәдениет

Солти аралдары Эойн Колфердің "Әуеші" кітабында алмаз өнеркәсібіне негізделген күшті тәуелсіз мемлекет ретінде бейнеленген. Дегенмен, кітап көркем әдебиет туындысы болғандықтан, маңызды табиғи ресурстар табылмаған.