Кіріспе

Корриб көлі (/lɒx/ /'/kɒr/ /b/ lokh KORRib;) – Ирландияның батысындағы көл. Корриб өзені немесе Галвей өзені көлді Галвей қаласындағы теңізге қосып тұрады. Бұл Ирландия Республикасының ең үлкен көлі және Ирландия аралындағы екінші үлкен көл (Лоуг Нигден кейін). Оның ауданы 176 км² және ол негізінен Галвей графтығында орналасқан, ал солтүстік-шығыс бөлігінің кішкентай бөлігі Мейо графтығында. Ирландия аралындағы алғашқы канал 12 ғасырда салынған. «Монахтардың қазылымы» деп аталатын бұл канал қайықтарға Корриб көлінен Галвей теңізіне өтуге мүмкіндік берді. Корриб көлі 1996 жылғы 16 маусымда Рамсар қауымдастығының қорғалатын аймағы деп жарияланды. Сонымен қатар, ол ерекше қорғалатын аумақ мәртебесіне ие болды.

Атауы

Лох Коирб – Лох Оирбсянның бұрмалануы. Жер-су аттарына қатысты хабарларға сәйкес, бұл Oirbsen немесе Oirbsiu – Tuatha Dé Danann тұлғасы Manannán mac Lir үшін тағы бір атау – теңіз құдайы болған деп есептеледі. Ирланд тілінде бұл көл An Choirib ("Corrib") деп те аталады.

Теңіз археологиясы және карталары

2007 жылдан бері жергілікті жер зерттеуші/картограф Лоу Коррибтің жаңарып отыратын карталарын жасау мақсатында зерттеулер жүргізіп келеді. Осы зерттеулер нәтижесінде Ұлттық ескерткіштер қызметінің су асты археология бөлімі зерттеген бірнеше тарихи маңызы бар заттар табылды. Оларға қола және темір дәуіріне жататын кемелер (қуыс кемелер), 40 фут ұзындығында және күрделі өрнектермен безендірілген "Аннахкин қайығы", 10 ғасырға жататын, үш викинг соғыс балғасын тасыған, жақсы сақталған "Карроуморекнок қайығы" және Виктория дәуіріне жататын ойын-саяхаттық яхтаның құлауы кіреді. Осылайша, көл теңіз археологиялық ескерткіш ретінде халықаралық маңызы бар. Көлдегі барлық тарихи құлаулар қорғалады және оларға су астына түсу үшін Ұлттық ескерткіштер қызметінен рұқсат алу қажет.

Жабайы табиғат

Лоу Коррибтегі жануарлар дүниесіне құстар, бүркіттер, сусарлар, норкалар, тояқтар, бақалар және жарықшалар кіреді. Лоу Корриб екі бөлікке бөлінеді: оңтүстіктегі кіші, беткейі жазық бассейн және солтүстіктегі үлкен, терең бассейн. Бұл екі бөлік тар канал арқылы байланысқан. Көлдің оңтүстік және шығыс бөліктерінде көл төбесін әктас жынысы құрайды, оның үстіне шөгінді марль қабаттары жатыр. Айналасындағы жерлер көбінесе оңтүстік және шығыста мал өсіруге арналған жайылымдар, ал батыста және солтүстікте батпақтар. Көлдің өзінен басқа, орман, шабындық және жоғары батпақ сияқты көлге жақын орналасқан ғылыми қызығушылық тудыратын аймақтар да Ерекше сақтау аймағына қосылған.

Экологияға қауіп төндіреді

2007 жылдың басында көлдегі суда Cryptosporidium протозоялық паразитінің көп мөлшері анықталды, бұл Галвей қаласының халыққа сумен жабдықтау жүйесінің ластануына және криптоспоридиоз індетіне әкеп соқты. Тағы бір зиянды жануар – балықтардың тіршілік ортасын және зебра мидиясын жоятын Lagarosiphon major (кейде "бұйра жапырақты су өсімдігі" немесе "Оңтүстік Африка көл шөбі" деп те аталады) инвазивті түрі.

Криптоспоридий ауруының шығуы

2007 жылғы 21 наурызда Галвей қаласы, Мойкулен, Оутерхард және Хедфордтың ауыз суында Cryptosporidium табылды, олар алты күн бұрын суды ішуден бұрын қайнатуға шақырылған болатын. Лоу Коррибтен алынған су жануарлар мен адам қалдықтарының таралуынан ластанған болуы мүмкін. Галвейдің су жүйесін жақсартуға бұрын бөлінген қаражат пайдаланылмағаны белгілі болғанда дау туды. Қоршаған орта министрі Дик Рош кейіннен мәселені шешу үшін қосымша қаражат бөлінетінін хабарлады. Шараларға қолданыстағы су тазарту және сүзгілеу жүйелерін жаңарту, сондай-ақ жақын орналасқан Луимнаг, Туам (Галвей округі) жерінен су импорттау кірді. Луимнагтағы зауытта Cryptosporidium жою және сүзгілеу мүмкіндіктері бар. "Cope" қоғамдық көмек көрсету ұйымы 2007 жылғы 30 наурыздан бастап егде саяхатшыларына бөтелкедегі су жеткізді. 2007 жылғы сәуірде бұл мәселені жария ету үшін лоббилік топ құрылды.

Аралдар

Лоу Корриб көлінде 365 арал бар деген әңгіме бар, бірақ көлдің картасын жасаған адамның соңғы деректері бойынша, бұл сан 1327-ге жетеді. Осы аралдардың ішінде Конг пен Оутертардтың арасында орналасқан Инчагойл аралы бар. Бұл Лоу Коррибтің бойындағы орманды аралдардың ең ірілерінің бірі. Аралдан Маумтурк жотасы, Джойс кантри және Коннемара таулары көрінеді. Аралдың айналасында жағажайлар мен серуендеуге арналған ормандық жолдар бар. Ертедегі монастырь қонысының іздері және екі шіркеу сақталған – Әулие Патрик шіркеуі және 12 ғасырда салынған, «қасиеттілер шіркеуі» деп аталатын шіркеу. Клонферттік Әулие Брендан да Ұлыбританияға саяхаттан оралғаннан кейін осы көлдегі аралда біраз уақыт өткізгені айтылады. Аралдың айналасында бірнеше жолдар, ескі зират және аздаған тұрғындарға арналған төрт немесе бес үйдің қиратылысы бар. Тағы бір көл аралы – Маам мен Дун аралығында орналасқан Кайслиан-на-Кирсе. Лоу Коррибтің осы бөлігінде О'Коннор және О'Флаэртилердің ежелгі Құйрық қамалы тұрған тасқа есептемегенде, басқа аралдар жоқ. Бұл қамал Англияның Елизавета I патшасы тұсында өмір сүрген қарақшы патшайым Грейне О'Мэллидің үйі болған. 1225 жылы Лорд-Сот Одо О'Флаэрти Кирк қамалын Коннот королі Одо О'Коннорға берген, оның адалдығын қамтамасыз ету үшін. Көлде круиздер Конг, Эшфорд қамалы, Галвей қаласы және Оутертардтан жүзеге асырылады.

Жазушыларға әсері

Пол Февалдың "Квитанция де минуит" (1846) романы Галвей графтығында, Лох Коррибке жақын жерде өтеді. Оскар Уайльдтың әкесі Уильям Уайльд осы көл туралы "Лоуг Корриб, оның жағалаулары мен аралдары" (1867) атты кітап жазды. Ол көлдің жағасында Мойтура үйі деп аталатын жазғы үй салды. "Irish Times" газеті "Лоу Коррибтің айналасындағы табиғаты бұзылмаған жайлауы Пэт О'Шианың "Мориганның итттері" балалар романына шабыт берді" деп мәлімдейді.