Кіріспе

Унитариандық және Унитариандық Универсализмнің символы

Жанулы келіш – Унитариандық және Унитариандық Универсализмнің (UUism) ең көп таралған символы және Унитариандық Универсалистік Ассоциациясының (UUA) және басқа да Унитариандық және UU шіркеулері мен қоғамдарының ресми логотипі.

Шығу тегі

Символ екінші дүниежүзілік соғыс кезінде австриялық босқын Ханс Дойчтың Unitarian Service Committee (USC) (қазіргі Unitarian Universalist Service Committee) үшін жасаған логотипіне қадайды. USC директоры Чарльз Джойдың айтуынша, Дойч өзінің шабытын ежелгі грек және рим алтарьларында жалынды майлы тостағандардан алған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оккупацияланған Еуропада бұл символ унитариандықтарға, яһудилерге және басқа да адамдарға нацистік қуғын-сүргіннен қашуға көмектескендер үшін құпия белгіге айналды. 1930 жылдары Парижде тұрған Дойч Адольф Гитлерді сынап, карикатуралар салған. 1940 жылы нацистер Парижке басып кіргенде, ол бар мүлкін тастап, Францияның оңтүстігіне, содан кейін Испанияға, ал соңында өзгерткен паспортымен Португалияға қашып кетті. Онда ол Unitarian Service Committee (USC) атқарушы директоры, пастор Чарльз Джоймен кездесті. Unitarian Service Committee жаңадан құрылған комитет болатын, ол Бостонда Шығыс Еуропадан, соның ішінде унитариандықтар мен нацистік қуғын-сүргіннен қашуға мұқтаж яһудилерге көмек көрсету үшін құрылды. Лиссабондағы штаб-пәтерінен Джой құпия хат тасушылар мен агенттер желісін басқарды. 1941 жылдан кейін жалындаған тостаған символы Америкада және әлемнің басқа бөліктеріндегі унитаризмге тарады. Бұл таралу Солтүстік Америкадағы унитариандар мен универсалистер бірігіп, Unitarian Universalist Association құрғаннан кейін де жалғасты. Символ бірте-бірте жай ғана басылған логотиптен артық нәрсеге айналды. 1960 жылдары Мичиган штатының Дирборн қаласындағы Фред Вайдман сияқты адамдар жалындаған тостағаннан әшекейлер жасады. Кейбір қауымдар осы символды құлшылық орындарында көрсетуді бастады. Кейіннен, құлшылық кезінде жағу үшін үш өлшемді тостағандар жасалды, бірақ осы қолданыстың бастауы әлі де белгісіз.

Интерпретация

Қасә ортадан ығысқан. Бұл универсалистік символдан алынған, Ортадан Ауқымды Айқыш. Ортадан Ауқымды Айқышқа берілген түсіндірме бойынша, Универсализм христиандыққа негізделген болғанымен, басқа діндердің Махаббаты мен Ғылымына да орын бар. Қасә символы көбінесе екі байланысқан сақинамен оралатылады (суретті қараңыз). Екі байланысқан сақина ақын және өмір бойы универсалист болған Эдвин Маркхэмнің сөзіне негізделген: «Ол мені сыртқа қарай сызып, шеңбер жасады – дінсіз, бүлікші, масқаралауға лайық. Бірақ Махаббат пен мен жеңіске жете білдік: біз шеңбер жасап, оны ішімізге алдық!» Бұл 1961 жылы Унитаризм мен Универсализмнің бірігуін білдіретін символ ретінде де қызмет етті. 1962 жылдың тамызында Орталық Батыс Унитариандық Универсалистік қауымдастығының хабархатында Бетти Кинг салғандай, екі біріккен сақинаның ішінде салынған қасә символы қолданыла бастады. Жалынтқан қасә символына қатысты ортодоксальды түсінік жоқ. Бір түсіндірмеде қасә – діни догманың иерархиялық таңуынан діни бостандықтың символы және барлығына ашық; ал жалын – діни еркіндік үшін өмірін құрбан еткендердің естелігі ретінде түсіндіріледі. Тағы бір түсіндірмеде, жалынтқан қасә крестке ұқсайды, ол Унитаризм мен Универсализмнің христиандық тамырының символы болып табылады. Кейін бұл символ гуситтер діни сектасымен байланыстырылды. Чех реформаторы Ян Гус (1369–1415 жж.) өз қауымдарына Киелі кітапты ана тілінде оқып берді, ал Католик шіркеуі Киелі кітапты тек латын тілінде оқып беруді талап етті. Сондай-ақ, қасиеттілік кезінде қасә дін қызметкерлеріне ғана берілді, ал қарапайым адамдарға тек нан берілді. Шіркеу кеңесі дін қызметкерлерінің қауымдастарына қасә беруін айыптағанда, Гус бұл айыптауды қолдамады. 1415 жылы өртте жанып кеткеннен кейін Густың ізбасарлары өз қозғалысының маңызды символы ретінде «қарапайым адамдарға арналған қасәні» қабылдады.

Салтанатты жарықтандыру

Көптеген унитариандық универсалистік және унитариандық қауымдар мен ұйымдар өздерінің белгілерінде, логотиптерінде және жиналыс орындарында жалындаған тостаған символикасын пайдаланады. Кейбір қауымдар апта сайынғы құлшылық қызметтерінің басында, құлшылық орнында көрнекті түрде қойылған тостағанды жағып, ашылу сөздерін айтады. Бұл "тостағанды жақтыру" кезінде қолданылатын мәтіндер әртүрлі болады; кейбір қауымдар белгілі бір ритуалдық тіркесті пайдаланады, ал басқаларында бұл сөздер спонтанды айтылады. Апта сайынғы құлшылық қызметтерінен басқа, унитариандық универсалистердің көптеген шағын жиналыстары жиналыстың діни мәнін еске сақтау үшін, көбінесе оқулармен бірге, жанған тостағанды қолданады. Унитариандар, универсалистер және унитариандық универсалистер өздерінің киімдеріне, әшекейлеріне, көліктеріне немесе үйлеріне жалындаған тостағанды өздерінің сенімдерінің символы ретінде орналастыруы мүмкін, христиандар айқыш белгісін немесе яһудилер Дәуіт жұлдызын көрсететіндей. Діни плюрализм және жеке тұлға дәстүрлеріне сәйкес, қауымдардың немесе жақтастарының жалындаған тостағанды діни символ ретінде пайдалануы немесе мойындауы талап етілмейді.

Құрама Штаттар Ардагерлер істері департаменті

Жалынып тұрған тостаған АҚШ Ардагерлер істері департаментімен унитариандық немесе унитариандық универсалистік діни дәстүрімен өзін байланыстыратын қаза тапқан ардагерлердің зираттағы белгісі ретінде пайдалануға бекітілді.