Кіріспе

Фоморлық көшбасшы

Ирландия мифологиясында Конанд (Conann және Conaing) – Тори аралындағы мұнарада тұратын фоморлықтардың көшбасшысы. Ол Немедтің ізбасарларын қанауға алып, олардан мол өнім мен балаларын салық ретінде талап етті. Соңында Немедтің халқы көтеріліп, оны өлтіріп, мұнарасын қиратты. Оның өлімінен кейін тағы бір фомор Морк, Немедтің қалған ізбасарларын жаппай қырды.

Конанның мұнарасы

Лебор Габаланың айтуынша, Эрен Конанд мак Фебаир (Фебардың ұлы) және Морк мак Делед (Деланың ұлы) Немед тайпасына ауыр салық салды, олардың бидай, сүт және ұрпағының үштен екісін талап етті, бұл Маг Цетне деп аталатын жазықтағы әрбір Самайнде төленуге тиіс болды. Қысымға ұшырағандар теңізден Немедтің үш батыры, немерелері мен шөберелері бастаған 30 000 сарбазбен шабуыл жасап, Конандтың мұнарасында (кейін Torinis Cetne деп аталды) Конандты және оның 30 000 сарбазын жеңді. Соңынан Морк 60 кемеден тұратын флотпен келді, Немед тайпасынан мұнараны қайтарып алуға тырысты, бірақ өзара қырып-жойылды, нәтижесінде Немед тайпасы Ирландиядан тарап кетті. Михеал О Клеирх Лебор Габаланың "Төрт мастердің жылнамаларында" бұл оқиғаны толықтырып жазған. Онда Немед тайпасы Грециядан улағыш жануарлар мен Релбео есімді тыңшы әйелдің көмегін алғандығы айтылады. Ол мұнараға сұғына кіріп, Конандтың сеніміне кіріп, мұнараға қалай шабуыл жасау керектігі туралы маңызды ақпаратты алады. Р. А. С. Макалистер О Клеирх мұны ойдан шығарған дейді және ол қандай көзден плагиаттағанын анықтау бекергілік.

Жергілікті жер

О'Флаэртидің "Огигия" еңбегі жарық көргеннен бері осы Конанд мұнарасының орналасқан жерін Тори аралында деп санау кең таралған пікірге айналды, бірақ Генри Моррис (Энри О Мюргеаса) бұған қарсы шықты. Моррис салықтар жиналған жазық (Маг Кетне) Дробайс және Эрн өзендері арасындағы Донегал округінде емес, Дафф өзенінің оңтүстігіндегі Слиго округінде орналасқандығын айтты. Осыған байланысты Моррис жағалаудағы шағын Дерениш аралын ұсынды, ол Тор Инис атауының бұрмалануы екенін көрсетеді. Макалистер бұл ізденісті бағалайды, бірақ мұндай зерттеме нақты дәлелдер келтіруге үміттенбеуі керек екенін де атап өтеді.