Кіріспе
Роман тілдеріндегі үндеу сөздері Viva, vive және vivat – роман тілдерінде қолданылатын үндеу сөздер. Viva испан тілінде (көпше түрі Vivan), португал тілінде (көпше түрі Vivam) және итальян тілінде (сондай-ақ evviva. Vivano көпше түрінде сирек қолданылады), Vive француз тілінде және Vivat латын тілінде (көпше түрі Vivant) – «тіршілік ету» етістігінің шартты сөйлем түрі. Бұл үшінші тұлғаға (бірлік немесе көпше түрі, мағынасына қарай сәйкес келеді), қазіргі шақтағы шартты сөйлем түрі болып табылады және сөйлеушінің басқа біреудің тіршілік етуіне деген үмітін білдіреді. Сондықтан олар «(тіршілік етуіне) тілектемін!» деген мағынаны береді («тілектемін» деген сөз шартты сөйлем түрінен түсініледі) және әдетте ағылшын тіліне «ұзақ өмір сүрсін!» деп аударылады. Олар көбінесе адамға немесе жеке емес нәрсеге құрмет көрсету үшін қолданылады: «Vive le Québec libre» (Шарль де Голльдің Монреальдегі «Vive le Québec libre» сөзінен) немесе «Viva il Duce!» – фашистік Италиядағы «Хайл Гитлер» сәлеміне шамамен теңдес келеді. Сонымен қатар, монархиялық дәуірде Франция патшасына «Vive le Roi!» деп тілек білдірілетін, ал Италия патшасына «Viva il Re!» деп айтылатын, екеуі де «Патша ұзақ өмір сүрсін!» немесе «Тұрақты патша!» деген мағынаны білдіретін.
Viva, vive, and vivat are interjections used in the Romance languages. Viva in Spanish (plural Vivan), Portuguese (plural Vivam), and Italian (Also evviva. Vivano in plural is rare), Vive in French, and Vivat in Latin (plural Vivant) are subjunctive forms of the verb "to live." Being the third person (singular or plural agreeing with the subject), subjunctive present conjugation, the terms express a hope on the part of the speaker that another should live. Thus, they mean "(may) he/she/it/they live!" (the word "may" is implied by the subjunctive mood) and are usually translated to English as "long live." They are often used to salute a person or non personal entity: "Vive le Québec libre" (from Charles de Gaulle's Vive le Québec libre speech in Montreal), or "Viva il Duce!" the rough equivalent in Fascist Italy of the greeting, "Heil Hitler." In addition, in monarchical times, the king of France would be wished "Vive le Roi!" and the king of Italy "Viva il Re!" both meaning "May the king live!" or "Long live the king!"
Басқа және ұқсас қолданыстар
Соңғы уақыттарда осы терминдер латын әрпін пайдаланбайтын елдерде жиі қолданылуда; мысалы, ағылшын тілінде сөйлейтін Лас-Вегас қаласына қатысты кең таралған сәлемдесу "Viva Las Vegas!" терміні болып табылады. Мұның бір себебі, батыс герман тілдерінде осы терминге лайықты баламаның болмауы мүмкін; ең жақын баламасы неміс тіліндегі "Heil" болуы мүмкін, бірақ ол нацистік идеологиямен байланысты коннотацияға ие, немесе ағылшын тіліндегі "Hail" немесе "Wassail" сөздері. Дегенмен, "Hail" әлі де бұрын қалыптасқан кейбір тұрақты тіркестерде және қолданыстарда кездеседі, мысалы, "Hail Mary" дұғасы және "Hail to the Chief" әні. Осыған ұқсас, "Зиндабад" термині хинди, бенгал және парсы тілдерінде қолданылады, ол шамамен "ұзақ өмір сүрсін" деген мағынаны білдіреді және көшбасшылар мен елдерді мақтан ету үшін патриоттық сезім ретінде қолданылады, мысалы, "Пакистан Зиндабад" немесе "Бангладеш Зиндабад". 2005 жылдың 25 шілдесінде, жетінші рет қатарынан "Тур де Франс" жарысын жеңіп, содан кейін кәсіби велоспорттан зейнеткерлікке шыққан Ланс Армстронг өзінің қоштасу сөзін "Vive le Tour, forever" деп аяқтады.