Кіріспе

Джордж Стоун (1708 – 19 желтоқсан 1764) – Англия епископы, 1747 жылдан өліміне дейін Ирландия шіркеуінің Армағ архиепископы (Барлық Ирландияның приматы) болған.

Алға жылжыту

Лондонда туған, Эндрю Стоунның ұлы, лондондық алтын шебер. Ол Вестминстер мектебінде және Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алған. Діни қызметке кіргеннен кейін, шіркеудегі жолы өте жылдам болды, көбінесе үлкен ағасы Эндрю Стоунның ықпалымен. Эндрюдің II Георгпен байланысы оған 1731 жылы Ирландияның Лорд-лейтенанты болған кезде Дорсеттің 1-ші герцогы Лайонель Саквиллдің жеке капелланы ретінде Ирландияға барған ағасы Джорджтың мансабын ілгерілетуге мүмкіндік берді. 1733 жылы Стоун Фернс деканы тағайындалды, ал келесі жылы ол осы лауазымды Дерри деканатына айырбастады. 1740 жылы Фернс және Лейглин епископы, 1743 жылы Килдар епископы, 1745 жылы Дерри епископы, ал 1747 жылы Арма архиепископы болды. Килдар епископтығын басқарған екі жыл ішінде ол Дублиндегі Христос шіркеуінің деканы да болды.

Бүкіл Ирландияның әміршісі

Бүкіл Ирландияның бас шіркеушісі болған сәттен бастап Стоун дін қызметкері емес, саясаткер екенін көрсетті. "Ол өзімшіл, дүниеге бейім, амбициялы және көркем мінезді болды; сондай-ақ, оны, мүмкін, жалған айыптап, жеке өмірінде ауыр жағдайларға ұшырады". Оның мақсаты саяси билікті қолға алу болды, бұл оны Ирландияның Төменгі палатасының спикері Генри Бойльмен қақтығысқа түсірді, ол үкіметке қарсы күшті оппозиция ұйымдастырған еді. 1751 жылы Дорсет герцогының Лорд-лейтенант лауазымына қайта тағайындалуы және оның ұлы Лорд Джордж Саквиллдің Ирландияның Бас хатшысы болып тағайындалуы, бас шіркеушінің беделін арттырып, Ирландияның Төменгі палатасының артық ирландтық кірістерін басқару құқығы туралы конституциялық мәселеде халықтық партияны жеңуге мүмкіндік берді, себебі үкімет бұл кірістердің тәждің меншігі деп сақтады. 1755 жылы Дорсеттің орнына Девоншир герцогы келген кезде Бойль Шаннон графы титулын алды және зейнетақы тағайындалды, оппозицияның басқа мүшелері де зейнетақы немесе лауазым алды; ал архиепископ өзін биліктен шеттетілген сезініп, Джон Понсонбимен одақтасып, үкіметке қарсы күреске шықты. Кейін бұл екеуіне бас шіркеушінің бұрынғы қарсыласы Лорд Шеннон қосылды және көбінесе Кильдар графының қолдауымен 1758 жылы Бедфорд герцогының вице-корольдік кезінде жағдайды қайтадан бақылауға алды. Сол жылы Стоун Бедфорд хаттарында сақталған ерекше хат жазды (ii. 357), онда ол Ирландияның материалдық жағдайы мен халықтың ауыр жағдайы туралы үлкен алаңдаушылық білдірді. Архиепископ Ирландияның Төменгі палатасын басқарған "кәсіпкерлердің" бірі болды, және ол бұрынғыдай диктаторлық билікті толығымен қайта иеленбесе де, оны кардинал Вулсимен салыстыруға болатындығы айтылды, ол 1764 жылдың 19 желтоқсанында Лондонда қайтыс болды. Гораций Уолполдың сөзіне сүйенсек, оның өліміне себеп тамақ пен алкогольді шамадан тыс тұтынудан денсаулығының нашарлауы болды.

Тарихи байқайтын жайттар

Леккидің айтуынша, бұл "көп мазақталған" шіркеу басшысы Ирландиядағы ағылшын үкіметінің берік қолдаушысы болғанымен, ол тирандыққа немесе төзімсіздікке ұрынған адам емес еді. 1763 жылы Ольстердегі ондық салығына қарсы болған көтерілістерде үкімет оның ықпалы арқасында ерекше шаралылық танытып, қозғалыс өте аз қан төгілумен басылды. Ол үнемі римдік католиктерге қатысты келісімдік саясатын қолдады және мансабының әртүрлі кезеңдерінде Ирландия Лордтар палатасындағы сөздері мен Лондондағы министрлермен жүргізген хат алмасуларында олардың адалдығын қорғады. Филипп Стэнхоп, 4-ші Честерфилд графы, оған Ирландияны басқаруға қабілетті жалғыз адам екенін айтты, бірақ оның жеке өміріне сыни қарап, дін қызметкері болса, жағдай жақсаратынын айтты. Әйел алған емес архиепископ Стоун өте әдемі келбетті адам болды; оның мінез-құлқы "өте тартымды және жасырын" еді. Ричард Камберленд, оның "полякша сәніне" таңғалып, оның батылдығы, дипломатиялық шеберлігі және халыққа жетекшілік ете білу қабілеттеріне жоғары баға берді. Хорас Уолпол, оның жеке өміріне қатысты көбінесе жағымсыз пікір білдіргенімен, Стоунның "теңдесі жоқ қабілеттері" бар екенін мойындайды және оған қайырымдылық, жомарттық танытқаны үшін, сондай-ақ қаскөйлік сезімі болмағаны үшін ризашылық білдіреді; сонымен қатар, Дэвид Хьюм оның Англия тарихының алғашқы нұсқасында лайықтылықты байқаған екі белгілі тұлғаның бірі ретінде есімдерін атады. Ол өмірінде бірнеше томдық уағыздар жинағын жазған.