Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Вовонес, сондай-ақ Вовонес деп те жазылады (грекше: ΟΝΩΝΟΥ Onōnou) – б.з.д. 75 жылдан б.з.д. 57 жылға дейін Сакастанды билеген ирандық патша. Өкіметтің соңғы кезеңінде ол өзінің билігін Солтүстік Үндістанның Таксила қаласына дейін кеңейтіп, «Патшалардың патшасы» деген атақпен монеталар шығарды. Вовонес бірінші индо-скиф монархы Мауеспен бәсекелесті, ол да «Патшалардың патшасы» атағын талап етті. Екеуі де Арахосия, Кабул аңғары, Гадара және Таксила аймақтары үшін билік үшін күресті. Вовонестің тегі белгісіз. Оның есімі (мағынасы «жеңімпаз») парфяндық, ол Иранның патшалық Арсакид әулеті қолданған. Осы себепті, оның парфяндық Суренид тегінен шыққандығы туралы аргументтер келтірілді. Ирантанушы Ходадад Резахани Вовонес патшалық Арсакид әулетіне жатқандығын айтады. Дегенмен, басқалар оның парфяндық атына қарамастан, ол индо-скиф болған деп санайды. Вовонес туралы аңызда оның екі қолбасшысы – Спалахор мен Спалирисостың есімдері айтылады, олар «патшаның бауыры» деп аталған. Р.С. Сенир және Резахани сияқты ғалымдар бұл екі тұлғаның шын мәнінде Вовонестің бауырлары деп есептейді, ал К.В. Доббинс сияқты басқалар бұл оларға берілген құрметті атақ деп санайды, оларды сак сатраптары деп есептеген. Вовонес пен екі қолбасшы арасындағы туыстық қатынас туралы ұсынысқа қарсы басты аргумент – олардың екеуінің де сак есімдері болғандығы, бұл Вовонестің парфяндық атына қайшы келді. Саги Газеранидің пікірінше, Арсакидтердің б.з.д. 124-115 жылдар аралығында Сакастанды қайта басып алғаннан кейін, бұл аймақ экспедицияны басқарған Суренид генералына лендік ретінде берілді. Содан кейін Суренидтер (б.з.д. 88 жылдан кейін тәуелсіздік алған) мен сактар одақтар мен некелер арқылы жақын қарым-қатынасқа түскен. Шындығында, парфяндар мен сактар үнді әдебиетінде жиі шатастырылады. Иран мифологиялық батыры Ростам (Сакастаннан шыққан) ирандық дәстүрлерде парфян және сак болып екі рет айтылады, бұл осы екі жақтылықты қолдайды. Вовонес орнына Спалахор келді. Оның ұлы және мұрагері Спалагадам, Резаханидің пікірінше, алғашқы Индо-Парфян патшасы Гондофармен бір адам болуы мүмкін.
Vonones, also spelled Vovones (Greek: ΟΝΩΝΟΥ Onōnou) was an Iranian king, who ruled Sakastan from 75 BCE to 57 BCE. During the latter part of his reign, he extended his rule as far as Taxila in north India, minting coins with the title of King of Kings. Vonones was a rival of the first Indo Scythian monarch Maues , who also claimed the title of King of Kings. Both of them fought for power over the regions of Arachosia, the Kabul Valley, Ghadhara and Taxila. Vonones' origins are uncertain. His name (lit. meaning "victor") was of Parthian origin, used by the royal Arsacid family of Iran. Because of this, arguments have been made in favour of a Parthian Surenid origin. According to the Iranologist Khodadad Rezakhani, Vonones belonged to the royal Arsacid family. Others, however, claim that he was an Indo Scythian, regardless of his Parthian name. The legend of Vonones' coins also had the name of two of his commanders Spalahores and Spalirisos, who are referred to as "brother of the king". Scholars such as R. C. Senior and Rezakhani consider the two figures to indeed be Vonones' brothers, while others such as K. W. Dobbins argue that it was an honorific title given to them, whom he considered to be Saka satraps. A major argument against the proposal of a blood relationship between Vonones and the two commanders was due to both of them having Saka names, contrary to Vonones' Parthian name. Saghi Gazerani has suggested that after the Arsacid re conquest of Sakastan (sometime between 124 BCE and 115 BCE), which was given as a fiefdom to the Surenid general that led the expedition, the Surenids (who became independent after 88 BCE) and the Sakas became closely connected, presumably through alliances and intermarriages. Indeed, the Parthians and Sakas are often confused in Indian literature. The mythological Iranian hero Rostam (who was from Sakastan), is mentioned in Iranian traditions as both Parthian and Saka, thus supporting this dual identity. Vonones was succeeded by Spalahores. The latter's son and successor, Spalagadames, has been suggested by Rezakhani to be the same figure as the first Indo Parthian king, Gondophares .