Кіріспе

8 немесе 9 ғасырдағы тостаған

Дерринафлан тостағаны – бес литургиялық ыдыстан тұратын Дерринафлан қорынан табылған 8 немесе 9 ғасырдағы тостаған. Бұл жаңалық 1980 жылдың 17 ақпанында Ирландияның Типперри графтығындағы Килленол маңынан жасалды. Өнер тарихшысы Майкл Райанның сөзіне сүйенсек, бұл қор «алты және тоғызыншы ғасырлардағы ерте ортағасырлық Ирландияның шіркеу өнерінің ең күрделі және сәндік көрінісін» білдіреді. Дерринафлан деп аталатын аймақ – батпақты жерлермен қоршалған жайылымдық арал, ол ертедегі ирланд аббаттығының орны болған. Тостағанмен бірге күмістен жасалған қосымша патень, патеньге тіреу болған шеңбер, литургиялық сүзгіден және қалған заттардың үстіне керілген қоладан жасалған табақ табылған. Бұл жиын аралдық металл өнерінің ең маңызды сақталған үлгілерінің бірі болып табылады. Ол Ирландия мемлекетіне табыс етілді және бұл заттар қазір Ирландияның Ұлттық мұражайында қойылған. Бұл қор, әдетте, 10-12 ғасырларда, викингтердің шапқыншылығы мен династиялық тартыстардың құнды заттарды жасыруға көптеген жағдайлар жасаған тұсында жасырылған болуы мүмкін. 10 ғасырдың басы мен соңында Ирландияда қор жинауға ерекше назар аударылған.

Ашылу

Дерринафлан – Кашелдің солтүстік-шығысында, Типперри округіне қарасты Лургоу елді мекеніндегі, оның айналасындағы торфты батпақтардың арасында орналасқан құрғақ жердің шағын аралы. Монастырь викингтердің шабуылына дейінгі кезеңде маңызды орталық болды; алайда, қазіргі кішкентай цистерциандық кеме және ғибадатханадан тұратын абат шіркеуінің қарапайым қираған қалдықтары кейінгі кезеңге жатады. Дерринафлан қазынасы 1980 жылдың 17 ақпанында Клонмел қаласынан Майкл Уэбб және оның ұлы, сондай-ақ Майкл, металл іздегішпен Дерринафланның ежелгі монастырь орнын зерттеген кезде табылған. Олар қираған жердің иелерінен осы орынды аралауға шартты рұқсат алған, бірақ жерді қазуға рұқсат алмаған. 1930 жылғы Ұлттық ескерткіштер заңына сәйкес, қираған жерді сақтау жөнінде бұйрық шығарылған, сондықтан оған зиян келтіру немесе оған кедергі келтіру қылмыс саналды. Бұл жаңалық бастапқыда үш апта бойы құпия сақталды. Уэббтердің әрекеттері және жеті жылға жуық сот процесі Жоғарғы соттағы іске әкелді, онда олар табылған заттар үшін 5 миллион фунт стерлингтен астам өтемақы талап етті. Бұл Ирландияның қазына табу заңдарын 1994 жылғы Ұлттық ескерткіштерге (өзгерістер) енгізілген заңмен алмастыруға себеп болды, заңнамаға жаңа 2-бап қосылды. Ардаг кубогы Дерринафлан қазынасымен шамамен бірдей кезеңде, мүмкін бір ғасыр бұрын жасалған және 19 ғасырдың соңында көршілес Лимерик округінде табылған. Екеуі де жасалған кезде Типперри және Мунстердің көп бөлігін Эоганахта әулеті билеген, ал олардың ұзақ жылдар бойы серіктестері және мүмкін туыстары – Уи Фидженти Лимерик аймағында билік жүргізген. 821 жылы Мунстердің патшасы болған және 847 жылы қайтыс болған Кашелдің король-епископы Фейдлимид мак Кремтанин Дерринафландағы монастырь негізін қолдаған және кубоктың ықтимал демеушісі ретінде қарастырылған. Арал өнерінің шедеврі ретінде Дерринафлан кубогы "Перуделердің жұмысы: кельт металл өнерінің шедеврлері, б.з. 6-9 ғасырлары" көрмесіне қосылды (Лондон, 1989, каталогқа енгізілген).