Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лондондағы театр, Англия
Theatre in London, England
Критерий театры – Вестминстер қаласындағы Пикадилли циркінде орналасқан Вест-Энд театры. Бұл ғимарат II дәрежелі тізімге енген ескерткіш және 588 орынға арналған.
The Criterion Theatre is a West End theatre at Piccadilly Circus in the City of Westminster, and is a Grade II* listed building. It has a seating capacity of 588.
Театр салу
1870 жылы Spiers and Pond компаниясы XVII ғасырдағы "Ақ аю" атты пошта станциясы орналасқан жерді дамытуға кірісті. Бұл қонақүй Джермин көшесі мен Пикадилли циркі арасындағы, Регент циркі деп аталатын еңіс жерде орналасқан еді. Концерт залы кешенін жобалау бойынша конкурс өткізілді, онда 15 үміткердің ішінде Томас Верити жеңіске жетті. Оған үлкен мейрамхана, асханалар, би залы және жертөледегі галереясы бар концерт залын жобалау тапсырылды. Ресторанның фасады Портленд тасынан тұрғызылып, француз Ренессансының әсерін көрсетті. Құрылыс басталғаннан кейін концерт залын театрға айналдыру туралы шешім қабылданды. Плиткалы баспалдақтарды әшекейлеген композиторлардың есімдері сақталды және оларды әлі де көруге болады. Жаңа жобада үлкен Критерий мейрамханасы мен асханалар театрдың үстіне, ал би залы жоғарғы қабатқа орналастырылды. Spiers and Pond компаниясы лицензия алуға өтініш бергенде, билік театрдың жер астында орналасқандығына және газбен жарықтандырылғандықтан, уытты газдардың шығуына қауіп бар екендігіне наразылық білдірді. Қалалық жұмыс кеңесі қажетті лицензияны беру үшін екі рет дауыс беруге мәжбүр болды, сондай-ақ көрермендердің улануын болдырмау үшін залға таза ауа соққысы жасау қажет болды. Электр жарығымен жарықтандырылған алғашқы театр 1881 жылдың қазан айында Савойда ашылды. Ғимараттың ішкі әрлеу жұмыстарын 1873 жылы W. B. Simpson & Sons компаниясы аяқтады.
In 1870, the caterers Spiers and Pond began development of the site of the White Bear, a seventeenth century posting inn. The inn was located on sloping ground stretching between Jermyn Street and Piccadilly Circus, known as Regent Circus. A competition was held for the design of a concert hall complex, with Thomas Verity winning out of 15 entries. He was commissioned to design a large restaurant, dining rooms, ballroom, and galleried concert hall in the basement. The frontage, which was the façade of the restaurant, showed a French Renaissance influence using Portland stone. After the building work began, it was decided to change the concert hall into a theatre. The composers' names, which line the tiled staircases, were retained and can still be seen. The redesign placed the large Criterion Restaurant and dining rooms above the theatre, with a ballroom on the top floor. When Spiers and Pond applied for a licence to operate, the authorities were unhappy because the theatre was underground and lit by gas, creating the risk of toxic fumes. The Metropolitan Board of Works had to vote twice before the necessary licence was issued, and fresh air had to be pumped into the auditorium to prevent the audience from being asphyxiated. It was not until October 1881, at the Savoy, that the first theatre was lit electrically. The building was completed in 1873 with the interior decoration carried out by W. B. Simpson & Sons.
Алғашқы жылдар
Бірінші қойылым 1874 жылғы 21 наурызда Генри Джей Байрон мен Э.П. Хингстонның басқаруымен ашылды. Бағдарлама Байронның «Американдық ханым» пьесасы мен Уильям С. Гилберттің «Топситурвейддом» атты туындысынан тұрды, музыкасын Альфред Селлиер жазған. Бұл оқиға Гилбертке күшті әсер етпеген сияқты. 1903 жылы Гилберт «Критерий» кітабының авторы Томас Эдгар Пембертонға жазған хатында: «Өкінішке орай, «Критерийдің» ашылуы туралы есімде ештеңе қалмаған. Мен «Топситурвейддомды» көрген емеспін. Егер сізде оның бір данасы болса және маған бірнеше сағатқа бере алатын болсаңыз, бәлкім, есімдегі бір-екі оқиға еске түсер: әзірге пьеса не туралы екенін де білмеймін!» деп жазды. Дегенмен, Гилберт 1877 жылы «Кепілде» (оның 1874 жылғы «Сотқа жіберілген» пьесасының қайта жөнделген нұсқасы) фарсымен, 1881 жылы тағы бір фарс, «Фоггертидің әуесі» және 1892 жылы Джордж Гроссмиттың музыкасына жазылған «Тойға асығу» комикалық операсымен (Гилберттің 1873 жылғы «Той маршы» пьесасының опералық нұсқасы) театрға оралды. «Тойға асығу» сәтсіз аяқталды, бірақ ол 18 жасар Джордж Гроссмит кішіні, композитордың ұлын, Лондон сахнасына таныстырды. Кіші Гроссмит Эдвард дәуірінің музыкалық комедияларындағы маңызды жұлдызға айналды. Чарльз Уиндэм 1875 жылы театр директоры және жалға алушысы болды, және оның басқаруымен «Критерий» Лондонның жетекші жеңіл комедиялық театрларының біріне айналды. Директордың алғашқы қойылымы – «Ұлы ажырасу ісі» (1876 жылғы 15 сәуірде ашылды). Уиндэм 1899 жылы өзінің жеке театрын ашу үшін кеткенде («Уиндэм театры», кейін 1903 жылы «Жаңа театр», қазір «Ноэль Ковард театры») ол жалға алушы болып қалып, түрлі директорлар мен труппаларын шақырды. 1883 жылғы наурыз айында театр Метрополитендік құрылыс кеңесінің талап еткен өзгерістеріне байланысты жабылды. Он жыл бұрын салынған, көше деңгейінен отыз метр төмен орналасқан аудиторияға таза ауа беру қанағаттанғысыз деп танылды. Томас Верити өзгерістерді қадағалады (Верити сонымен бірге 1881 жылы «Комедия театрын» және 1882 жылы «Империя театрын» жобалаған). Жаңа тікелей желдеткіш шахтасы іргелес «Критерион» мейрамханасының едәуір бөлігін кесуді талап етті. Жаңа дәліздер мен бірнеше жаңа шығу орындары салынды. Аудитория қайта құрылды, сахна жаңадан жабдықталды. Ескі гримеркалар бұзылып, жаңалары салынды. Ең бастысы, электр жарығы орнатылды. «Dramatic Notes» (1884) журналында: ««Критерий» театры, тығыз жайдан ыңғайлы, әдемі және жақсы желдетілетін үйге айналды, 16 сәуірде қайта ашылды» деп жазылған. 1902–1903 жылдары қосымша өзгерістер мен қайта безендіру жұмыстары жүргізілді, соның салдарынан театр жеті айға жабылды.
The first production opened on 21 March 1874 under the management of Henry J. Byron & EP Hingston. The programme consisted of An American Lady written and performed by Byron and a piece by W. S. Gilbert, with music by Alfred Cellier, entitled Topsyturveydom. The event apparently did not make much of an impression on Gilbert. In a 1903 letter to Thomas Edgar Pemberton, author of the book on The Criterion, Gilbert wrote: "I am sorry to say that in my mind is an absolute blank to the opening of The Criterion. I never saw Topseyturveydom. If you happen to have a copy of it and could lend it to me for a few hours it might suggest some reminiscences: as it is I don't even know what the piece was about!" Gilbert had, however, been back at the theatre in 1877 with his farce, On Bail (a revised version of his 1874 work, Committed for Trial); in 1881, with another farce, Foggerty's Fairy; and in 1892, with a comic opera, Haste to the Wedding, with music by George Grossmith (an operatic version of Gilbert's 1873 play, The Wedding March). Haste to the Wedding was a flop, but it introduced the 18 year old George Grossmith, Jr., the composer's son, to the London stage. The younger Grossmith would go on to become a major star in Edwardian musical comedies. Charles Wyndham became the manager and lessee in 1875, and under his management the Criterion became one of the leading light comedy houses in London. The first production under the manager was The Great Divorce Case, opening on 15 April 1876. When Wyndham left in 1899 to open his own theatre, Wyndham's Theatre (and then the New Theatre, now called the Noël Coward Theatre, in 1903) he remained the lessee bringing in various managements and their companies. In March 1883, the theatre closed for alterations demanded by the Metropolitan Board of Works. The pumping of fresh air into the ten year old auditorium, some thirty feet below street level, was deemed unsatisfactory. Thomas Verity supervised the alterations (Verity by now had also designed the Comedy Theatre in 1881 and the Empire Theatre in 1882). The new direct access ventilation shaft meant cutting off a considerable portion of the adjoining Criterion Restaurant. New corridors were built, with several new exits. The auditorium was reconstructed and the stage re equipped. The old dressing rooms were demolished and new ones built. Most importantly, electricity was installed. Dramatic Notes (1884) states "The Criterion Theatre, transformed from a stuffy band box to a convenient, handsome, and well ventilated house, reopened on April 16". Further alterations and redecorations took place in 1902–03, when the theatre was closed for seven months.
20 ғасыр
Әлемдік соғыстар арасында Джон Джилгудпен «Музыкалық орындықтар» қойылымы, ал 1936 жылы «Жасырын француз тілі» көрсетілді, ол 1039 рет сахналанды және Теренс Раттиганның жазушылық жолын ашты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Критерион театры BBC-ге берілді. Жер асты театры ретінде ол Blitz шабуылынан қауіпсіз, қолайлы студия болды, онда жеңіл ойын-сауық бағдарламалары жазылып, тікелей эфирде көрсетілді. Соғыстан кейін Критерион репертуарына Сэмюэл Беккеттің «Годо күтуде» сияқты авангардтық туындылар енді. 1956 жылдың басында Ануидің танымал комедиясы «Торредорлар вальсі» Хью Гриффит пен Беатрикс Леманның керемет орындауымен көрермендерге ұсынылды. 1970 жылдары Критерион ғимаратын қайта жаңарту жобасы ұсынылып, бұл театрдың жоғалып кетуіне қаулы тудырды. 1975 жылдың ақпан айында GLC жоспарлау комитеті театрды қайта жаңарту кезеңінде «толық, үздіксіз және үзіліссіз пайдалану» шартымен дамытуға келісім берді. 1970-ші жылдар мен 1980-ші жылдардың басындағы пікір таластар күшейді, ал «Лондон театрын сақтау» комитеті Джон Джилгуд, Мариус Горинг, Эдвард Вудвард, Диана Ригг, Роберт Морли және Прунелла Скальс сияқты белгілі тұлғалардың қатысуымен жоғары деңгейдегі наразылық акцияларын ұйымдастырды, өйткені театрдың жоғалып кетуінен қорқынышты. 1980 жылдары театр ғимаратын өнерді меценаттық тұрғысынан қолдайтын Роберт Борн мен оның әйелі, театр импресариосы Салли Грин сатып алды. Олар Критерион театры қорына негіз салды, ол Критерионның болашағын қорғау мақсатында құрылған қайырымдылық ұйымы. 1989-1992 жылдары театрдың ішкі және сыртқы бөліктері жаңартылды. Сол кезде қазіргі ғимарат оның айналасында салынды. Жаңартудан кейін Критерион жақсы сақталған викториялық залға ие, ол жақын және ыңғайлы атмосферамен ерекшеленеді. Ғасырдың соңғы екі онжылдығындағы маңызды қойылымдарға «Том Фуллери» (1980–1981), «Төлей алмайсың ба? Төлемейсің!» (1981–1983) және ұзаққа созылған «Жұбайыңа қаш» (1983–1989) кірді.
Between the world wars, productions included Musical Chairs with John Gielgud and in 1936, French Without Tears which ran for 1,039 performances and launched the writing career of Terence Rattigan. During the Second World War, the Criterion was requisitioned by the BBC – as an underground theatre it made an ideal studio safe from the Blitz – and light entertainment programmes were both recorded and broadcast live. After the war, the Criterion repertoire included avant garde works such as Samuel Beckett's Waiting for Godot. The early part of 1956 saw the arrival of Anouilh's popular comedy, The Waltz of the Toreadors, with impressive performances by Hugh Griffith and Beatrix Lehmann. In the 1970s, the Criterion site was proposed for redevelopment, which caused protest, as people feared the theatre would be lost. In February 1975, the GLC Planning Committee approved the development on the condition that the theatre continued in "full, continuous and uninterrupted use" while the redevelopments took place. Throughout the 1970s and early 1980s the argument increased, and the Equity Save London's Theatre Committee organised high profile demonstrations (campaigners included John Gielgud, Marius Goring, Edward Woodward, Diana Rigg, Robert Morley and Prunella Scales) as they feared that the theatre would still be lost. In the 1980s, the theatre building was purchased by Robert Bourne, a property tycoon and patron of the arts, and his wife, theatre impresario Sally Greene. The couple set up the Criterion Theatre Trust, a registered charity created to protect the Criterion's future. From 1989 to 1992 the theatre was renovated both in the back and front of the house. During that time, the block that exists today was built around it. After the refurbishment, the Criterion retains a well preserved Victorian auditorium with an intimate atmosphere. Major productions in the last two decades of the century included Tom Foolery (1980–1981), Can't Pay? Won't Pay! (1981–1983), and the long running Run for Your Wife (1983–1989).