Кіріспе

1970 жылы Роберт Сильвербергтің "Шыны мұнара" романы – американдық жазушы Роберт Сильвербергтің 1970 жылы жарық көрген ғылыми фантастика романы. Ол 1970 жылы «Небула» сыйлығына, ал 1971 жылы «Хьюго» және «Локус» сыйлықтарына иегер болуға ұсынылды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Сюжет 24 ғасырдағы кәсіпкер, миллиардер ғалым Симеон Кругтің өмірінен басталады. Круг адамзатқа қызмет ететін андроидтар тұқымын жасаған. Круг Канаданың тундрасында алып шыны мұнараның салынуына жетекшілік етеді. Бірақ бұл құрылыс ескерткіш емес, NGC 7293 деп аталатын алыс планеталық тұмандықпен байланыс құрудың бір жолы, одан интеллектуалды (бірақ түсініксіз) хабарлама алынған. Круг сол жерге жіберу үшін ғарыш кемесін де салып жатыр, оны гибернациядағы андроидтар басқарады. Мұнараның құрылысын Кругтың ең адал андроиді Альфа Тор Күзетші басқарады. Тор және басқа да жетекші андроидтар, олардың жаратушысы Круг оларды адамдармен теңестіруді ниеттенгендігіне негізделген, андроидтар үшін құпия дін ойлап тапты. Круг бұл дін туралы білмейді. Тордың арманы – оны жанама жолмен, оның ішінде әлсіз ниетті ұлы және мұрагері Мануэлді, әйел андроид Альфа Лилит Мезонмен қарым-қатынасқа түсіріп, манипуляциялау арқылы сендіру. Тор соңынан оған ғашық болады, Мануэл да солай сезінеді. Тор мен Лилит Мануэлді әкесіне андроид діні туралы айтуға итергеннен кейін, Круг өзінің және Тордың санасын "шунт бөлмесінде" байланыстыруды талап етеді, бұл бір сананың екіншісін зерттеуіне мүмкіндік береді (технологиялық телепатияның бір түрі). Тор байланыс арқылы Кругтың андроидтарды қарапайым нәрселер ретінде қарастыратынын және оларды анадан туған адамдармен теңестіруге ниеттенбейтінін біледі. Круг ешқашан андроидтарға бостандық бермейтінін түсінген Тор сенімін жоғалтады және Кругтың нағыз бейнесін бүкіл әлемдегі андроидтарға жариялайды. Діннің құлауымен, Жер бетіндегі андроидтар көтеріліс көтереді. Көптегендер жұмыстарын тастап кетеді, ал басқалары Жердегі маңызды нысандарды бақылауға алады, ал кейбіреулері ұзақ уақыт бойы жинаған ашу-ызасынан адамдарды өлтіреді. Содан кейін Тор жартылай бітіп тұрған мұнараның құлауына себепкер болады. Ашуға буған Круг Торға шабуыл жасайды; Тор, жаратушысымен күресе алмай, бағдарламаланбаған телепортқа түсіп, жойылды. Империясы қирап, адамзаттың қауіпсіздігіне қатер төнген Круг өзінің ғарыш кемесінде жалғыз, шетелдік хабарлама келген жұлдыздық жүйеге қашып кетеді.