Кіріспе

Ливерпульдегі ауыл үйі, Манчестер университетінің жатақханасы. Вултон Холл – Англияның Ливерпуль қаласының маңындағы Вултон елді мекенінде орналасқан бұрынғы ауыл үйі. 1704 жылы салынған және 1772 жылы белгілі сәулетші Роберт Адамның кеңейтілген жөндеу жұмыстарынан өткен бұл ғимарат, Адамның Англияның солтүстігіндегі ең үздік туындысы деп есептеледі. Салынған алғашқы 200 жылында ғимаратта Сефтон графы және Ливерпуль кеме иесі Фредерик Ричардс Лейланд сияқты көрнекті тұлғалар тұрған. 20-ғасырда ғимараттың мақсаты бірнеше рет өзгеріп, 1950-ші жылдары мектепке айналдырылған, бірақ кейіннен бұзу жоспарлары жасалған. Бұзуға қарсы науқан сәтті аяқталды және 1982 жылы ғимарат I санатты мұражай ретінде тізілімге алынды. Дегенмен, 2021 жылы «Historic England» (Тарихи Англия) оны «жедел қауіптің» күйінде деп жариялады. 1700 және 1704 жылдар аралығында үй және оған жататын жерлер саяхатшы Ричард Молиноға, 1-ші Молино виконтына сатылды, ол ғимараттың солтүстік бөлігін салдырды. 1772 жылы Вултон Холлды Ланкаширдің бұрынғы жоғары шерифі Николас Эштон сатып алды. Оның әкесі британдық өнеркәсіптік революцияның алғашқы каналы болған Санки каналын салуға қаржы жұмсаған негізгі қаржыгерлердің бірі болды. Содан кейін Эштон белгілі сәулетші Роберт Адамға ғимаратты қайта жаңғырту және кеңейту тапсырысын берді. Николас Эштон 1833 жылы қайтыс болды және үйді ұлы Джозеф Эштонға қалдырды, ол өз кезегінде оны ұлы Чарльз Эллис Эштонға берді. Чарльз Эллис 1865 жылы үйді Ливерпульдегі ең ірі универмаг – Church Street көшесінде орналасқан Compton House универмагының иесі Джеймс Редклиф Джеффриге сатты. 1865 жылдың 1 желтоқсанында дүкенде болған өрт Джеффридің сақтандырылмаған тауарын көп бөлігін жойды, нәтижесінде бизнес банкротқа ұшырады. Джеффри 1869 жылы үйді сатуға тырысты, бірақ 1877 жылға дейін сатып алушы таба алмады. Ақырында, Ливерпуль кеме иесі Фредерик Ричардс Лейланд үйді 19 000 фунт стерлингке сатып алып, жақын маңдағы Спейк Холлдан отбасымен бірге көшіп келді. Өнерге құштар Лейланд үйді Эдвард Берн-Джонстың «Түн мен күн» және Форд Мэдокс Браунның «Құмбатталу» сияқты әртүрлі стильдегі картиналармен безендірді. Кейіннен Лейланд ғимаратты кеме иелері МакГуффилерге сатты, олар батыс қанатын бұзып, қалған бөлігін Гидропатиялық қонақ үйге айналдырды. Олар онда 30 жылдай тұрғаннан кейін, 1912 жылы қонақ үй жабылды. 1950 жылдары Миддлсекс полкінің штабы және әскери госпиталь ретінде қысқа ғана уақыт өткеннен кейін, ғимарат Нотр-Дам монастырының басқаруындағы қыздар мектебіне айналдырылды. 1970 жылы шағын мектеп Маунт-Плезантта орналасқан Нотр-Дам орта мектебімен бірігіп, Нотр-Дам Вултон (қазіргі Сент-Жули католик орта мектебі) құрды. Мектеп кеңейген сайын, жақын маңдағы жаңа заманауи ғимараттар салынды, нәтижесінде Вултон Холл тасталып қалды. Көп ұзамай ғимарат тозығы жетіп, 1980 жылдары бұзуға белгіленді. Жергілікті тұрғын Джон Гибберт ғимаратты сатып алып, жөндеуге 100 000 фунт стерлинг жұмсағаннан кейін ғимарат құтқарылды. 1982 жылдың 28 маусымында Вултон Холл I санатты мұражай ретінде тізілімге алынды. 2005 жылы үйді зейнеткерлер үйіне айналдыру және ғимарат аумағында 62 жаңа зейнеткерлер пәтерін салу жоспарланған. 2021 жылы, бірнеше жыл бойы тоқтаудан кейін, 2019 жылы болған ірі өрт пен вандализм оқиғаларынан кейін ғимарат «Historic England» (Тарихи Англия) ұйымының «Қауіп астындағы мұралар тізіліміне» А санатындағы ең жоғары басымдықпен енгізілді, яғни ғимараттың «құрылымының одан әрі тез бұзылуы немесе жоғалу қаупі» бар екені анықталды.

Сыртқы

Сырттан қарағанда, шатыры тақтатаспен жабылған екі қабатты құрылыс толығымен тастан салынған, онда жеті терезе бар, олардың екеуі фронтон астында алға қарай шығыңқы. Терезелер, қазір тақтамен жабылған болса да, аркалықтары мен шыны бөліктері бар. Ғимараттың фасады 1865 жылы Роберт Адаммен қайта жаңартылып, кіреберісті жабатын порт-кошер қосылды. Бұл – рустикалық анталар арасындағы төрт жұп дориялық бағаналар, антаблетура және балюстрададан тұрады. Екі негізгі залға келетін болсақ, сол жақтағы зал екі толық терезесі, тасқа орнатылған бар, камин және артқы ас үйі бар. Залдың төбесі 18-ғасырлық киім киген адамның бюстінің ортасында алтын жапырақтармен боялған. Ғимараттың оң жағында би залы мен оған іргелес гобелендер бөлмесі орналасқан, олардың биік төбелері мен еменнен жасалған қабырғалары бар. Жоғарғы қабаттарда түпнұсқа Адамның төбелері бар кең бөлмелер, сондай-ақ зал тарихы бойында жатын бөлмелер мен сыныптар ретінде пайдаланылған көптеген кішкентай бөлмелер бар.

Суреттер

Залда бұрынғы тұрғындардың суреттері де бар, көптеген көшірме суреттер орналасқан; түпнұсқалардың басым бөлігі қазір Уокер өнер галереясына жылжытылған.