Чеам Чанни – Камбоджа саяхатшысы, оппозициялық партия мүшесі. Парламенттік иммунитетінен айырылып, тұтқындалды. Өмірбаяны мен саяси мансабы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Камбоджалық саясаткер Чим Чанни (15 ақпан 1961 – 25 қазан 2018) – камбоджалық саясаткер және оппозициялық Сэм Рейнси партиясының (SRP) парламент депутаты. Ол 1998 жылғы жалпыұлттық сайлауда Баттамбанг провинциясынан, ал 2003 жылы Компонг Чам провинциясынан сайланды.
Cambodian politician
Cheam Channy (; 15 February 1961 – 25 October 2018) was a Cambodian politician and member of parliament for the opposition Sam Rainsy Party (SRP). He was elected as a representative for Battambang Province in the 1998 National Elections, then again for Kompong Cham province in 2003.
2005 жылы тұтқындалды
2005 жылғы 3 ақпанда Камбоджаның Ұлттық Ассамблеясы Cheam, Chea Poch және партия жетекшісі Sam Rainsy-дің депутаттық иммунитетін жойды. Рейнси мен Поч екеуіне де қылмыстық жала жабу мүмкіндігі бар айыптар тағылып, елден шығып кетті. Чим кетпеді және сол күні әскери полициясымен қамауға алынды. Камбоджаның әскери соты оны ұйымдасқан қылмыс және алаяқтық жасады деген қылмыстық айыптармен, сондай-ақ бұйрықтарды орындамау туралы әскери айыппен айыптады. Бұл айыптаулар Чимнің SRP үшін заңсыз әскери құрылым құрғаны туралы мәлімдемелермен байланысты. Чим ханзада Нородом Ранаридтке хат арқылы шағымданды, бірақ ханзада сот ісіне араласа алмайтынын мәлімдеді. Чим 2005 жылғы 8 тамызда сотқа берілді, ал Камбоджа заңнамасы бойынша сотқа дейінгі қамауда болудың ең көп мерзімі – алты ай толыққаннан кейін. Өзін қорғап, Чим былай деді: "Мен ешқашан әскери құрылымға ешкімді жұмысқа алған немесе тағайындаған емеспін, сондай-ақ ешкімнен ақша алмағанмын. Мен соттан мені босатуды өтінемін. Мен маған тағылған айыптамаларға тікелей қатысы жоқ ешқандай әрекет жасаған емеспін". Прокурор Чимнің әрекеттері ұлттық қауіпсіздікке қауіп келтіргенін айтты.
On 3 February 2005, a vote in the Cambodian National Assembly removed the parliamentary immunity from Cheam, fellow MP Chea Poch and party leader Sam Rainsy. Rainsy and Poch, both facing possible charges of criminal defamation, left the country. Cheam did not leave and was arrested later the same day by military police. He was charged by the Cambodian Military Court with the criminal offences of Organised Crime and Fraud, as well as a military charge of disobeying orders. These charges relate to accusations that Cheam had created an illegal army for the SRP. Cheam appealed by letter to Prince Norodom Ranariddh, but the prince responded that he could not intervene in judicial matters. Cheam was brought to trial on 8 August 2005, after courts exhausted the maximum six months allowed by Cambodian law for pre trial detention. In his defense, Cheam stated, "I have never recruited or appointed anyone in an army structure, nor have I taken money from anyone I am pleading with the court to set me free. I have never done anything even close to what the charges against me say." The prosecutor argued that Cheam's actions had endangered national security.
Халықаралық жауап
Чимның тұтқындалуы мен қамауға алынуына халықаралық деңгейде кеңінен наразылық білдірілді. Біріккен Ұлттар Ұйымының Камбоджадағы адам құқықтары жөніндегі бас хатшысының арнайы өкілі Питер Леупрехт сот процесін әділетсіз деп атап, Чимды босатуға шақырды. АҚШ Мемлекеттік департаменті бұл істі «Тәртіпсіз тұтқындау немесе қамауда ұстау» туралы есепте тіркеп, «халықаралық және жергілікті ҮЕҰ-лар Чим Чаннидің тұтқындалуын және қамауда ұсталуын қылмыстық заң бойынша заңсыз деп сынады» деп көрсетті. Amnesty International оны ар-ождан тұтқыны деп жариялады. Human Rights Watch Чим және басқа да парламентарийлерге қойылған айыптауларды «Камбоджаның билеуші партияларының саяси қарсыластарын жоюға бағытталған сылтаулы әрекеті» деп сипаттап, азаматтық азаматты сотқа беру үшін әскери сотты пайдалануға қарсылық білдірді. 2006 жылдың 1 ақпанында Еуропалық Парламент Камбоджа үкіметін оны безусловты түрде босатуға шақыратын резолюция қабылдады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Тәртіпсіз қамауда ұстау жөніндегі жұмыс тобы Чимнің түрмеге қамалуын «тәртіпсіз» деп жариялап, «азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық келісімнің 14-бабына қайшы» екенін мәлімдеді. Төрт күннен кейін Чим толық патшалық кешірім алып, түрмеден босатылды. АҚШ Мемлекеттік департаменті кешірімге жоғары баға беріп, оны «позитивті өзгеріс» деп атады.
The arrest and detention of Cheam met with widespread international condemnation. Peter Leuprecht, the special representative of the United Nations Secretary General for human rights in Cambodia, called the trial unfair and called for Cheam's release. The U. S. State Department listed the case in a report on "Arbitrary Arrest or Detention" and noted that "international and local NGOs widely criticized Cheam Channy's arrest and detention as illegal under criminal law". Amnesty International declared him to be a prisoner of conscience. Human Rights Watch described the charges against Cheam and other parliamentarians as "a thinly veiled effort by Cambodia's ruling parties to eliminate their political opponents", and objected to the use of a military court to try a civilian. On 1 February 2006, the European Parliament adopted a resolution calling on the Cambodian government to unconditionally release him. The United Nations Working Group on Arbitrary Detention declared Cheam's imprisonment "arbitrary" and "in contravention of article 14 of the International Covenant on Civil and Political Rights". Four days later, Cheam received a full royal pardon, and was released from prison. The U. S. State Department praised the pardon, calling it a "positive turn".
Өлім
Чим 2018 жылдың 25 қазанында дүниеден өтті. Ол ми ісігінен азап шегіп, ол ісік кейіннен ішектеріне тарады.
Cheam died on 25 October 2018. He had been suffering from a brain tumour that had subsequently spread to his intestines.