Кіріспе

Құтандық Т-клеткалы лимфома (КТКЛ) – иммундық жүйенің қатерлі ісігінің бір түрі болып табылатын Ходжкин емес лимфома класы. Көптеген Ходжкин емес лимфомалардан (әдетте В-клеткалармен байланысты) өзгешелігі, КТКЛ Т-клеткаларының мутациясынан туындайды. Қатерлі Т-клеткалар организмде бастапқыда теріге қоныстанады, нәтижесінде әртүрлі зақымданулар пайда болады. Ауру прогрестік дамыған сайын бұл зақымданулар өзгеріп, көбінесе қышымалы бөртпе түрінде басталып, кейін плакеттер мен ісіктерге айналады және дененің басқа бөліктеріне таралады.

Белгілері мен симптомдары

Көрінісі микоздық фунгоид немесе Сезари синдромына байланысты, бұл ең көп кездесетін, бірақ жалғыз емес түрлер. Аталған түрлердің белгілері: лимфа түйіндерінің үлкеюі, бауыр мен көкбауырдың үлкеюі және белгісіз дерматит.

Себеп

CTCL-нің себебі көбінесе белгісіз болып қалады, бірақ бірнеше сыртқы қауіп факторлары аурудың болуына себеп болатын және оның дамуын күшейтетін факторлар ретінде қарастырылады. Оларға гидрохлоротиазид диуретиктерін қолдану, емдеуге байланысты иммуносупрессия, сондай-ақ вирустардың (мысалы, HTLV 1, HTLV 2, HIV, Эпштейн-Барр вирусы, цитомегаловирус, HHV 6, HHV 7, HHV 8 (KSHV) және Меркель клеткалық полиомавирусы сияқты полиомавирустар) және бактериялық немесе саңырауқұлақтық патогендердің (ішінде Staphylococcus aureus, Mycobacterium leprae, Chlamydophila pneumoniae және дерматофиттер) тудыруы мүмкін инфекциялар жатады. Әртүрлі факторлар бойынша дәлелдердің деңгейі әрқалай болады.

Диагностика

2005 жылы Халықаралық тері лимфомалары қоғамы терідегі Т-клеткалы лимфоманың бастапқы формаларын диагностикалау үшін ұпайлық алгоритм ұсынды.

Жіктеу

Терідегі Т-клеткалы лимфоманы бірнеше кіші түрлерге бөлуге болады. Микоздық саңырауқұлақ – CTCL-дің ең көп кездесетін түрі және барлық жағдайлардың жартысын құрайды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен EORTC бірлесіп жіктеме жасады.

Емдеу

CTCL-ге ем жоқ, бірақ емдеудің түрлі нұсқалары бар және кейбір CTCL науқастары осы қатерлі ісікпен қалыпты өмір сүре алады, дегенмен симптомдар шаршатушы және ауырулы болуы мүмкін, тіпті ерте сатыларда да. FDA мақұлдаған емдеулер мыналарды қамтиды: Басқа (тіркелмеген) емдеулер: 2010 жылы АҚШ-тың Тамақ және Дәрі-дәрмек басқармасы «Элорак» деп аталатын фармацевтикалық компанияға терідегі Т-клеткалы лимфоманың қышымын емдеу үшін налоксон лосьонын «жетім дәрі» ретінде тағайындады.

Эпидемиология

Лимфоциттерге қатысты барлық қатерлі ісіктердің 2 пайызы терідегі Т-клеткалы лимфомалар құрайды. ТКЛ ерлерде және афроамерикалықтарда жиірек кездеседі. Ересектердің Т-клеткалы лейкемиясы/лимфомасы субтипімен байланысты Адамның Т-лимфотроптық вирусы (HTLV) туралы бірнеше дерек бар. Басқа ТКЛ субтиптерінің қандай да бір вирустық инфекция немесе қоршаған орта факторларымен байланысы нақты дәлелденбеген.