Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейлік және кеңестік аэроғарыш инженері (1892–1944)
Russian and Soviet aerospace engineer (1892–1944)
Николай Николаевич Поликарпов (Никола́й Никола́евич Полика́рпов; 9 маусым 1892 [ескі стиль бойынша 28 мамыр 1892] – 30 шілде 1944) – кеңестік авиациялық инженер және ұшақ конструкторы, "Тұрушы ұшақтардың королі" деп белгілі. Ол I-15 сериялы тұрушы ұшақтарын және I-16 Ishak (ишак) – "Кішкентай есек" деген атпен танымал тұрушы ұшақты жобалаған.
Nikolai Nikolaevich Polikarpov (Никола́й Никола́евич Полика́рпов; 9 June 1892 [O. S. 28 May 1892] – 30 July 1944) was a Soviet aeronautical engineer and aircraft designer, known as the "King of Fighters". He designed the I 15 series of fighters, and the I 16 Ishak (ишак phonetically close to its И 16 or И шестнадцать designation) "Little Donkey" fighter.
Өмірбаян
Поликарпов Орел облысындағы Ливни қаласына жақын Георгиевское ауылында дүниеге келді. Ол орыс православие шіркеуінің ауылдық священнигінің ұлы еді. Бастапқыда ол да священник болу үшін оқыды және Орел семинариясында білім алды, кейін 1911 жылы Санкт-Петербург политехникалық университетіне ауысты, онда кеме жасау бөлімінде жүргізіліп жатқан жаңа авиациялық жұмыстарға қызығушылық танытты. Поликаров 1916 жылы бітіріп, Ресейлік Балтық вагон зауытының өндіріс жетекшісі Игорь Сикорскийге жұмысқа түсті. Сикорский үшін жұмыс істеген кезінде Поликаров Императорлық Ресей Әуе күштері үшін төрт қозғалтқышты "Илья Муромец" бомбалаушысын жобалауға көмектесті.
Polikarpov was born in the village of Georgievskoye near Livny in Oryol Governorate. He was the son of a village priest in the Russian Orthodox Church. He initially also trained for the priesthood and studied at the Oryol Seminary before moving to Saint Petersburg Polytechnical University in 1911, where he became fascinated with the fledgling aviation work being carried out under the shipbuilding department. Polikarpov graduated in 1916 and went to work for Igor Sikorski, the head of production at the Russian Baltic Carriage Factory. While working for Sikorski, Polikarpov helped design the massive Ilya Muromets four engine bomber for the Imperial Russian Air Force.
Кеңес одағындағы мансабы
Поликаров Революциядан кейін Ресейде қалып, 1923 жылы «Дукс» ұшақ зауытының техникалық бөлімінің басшысы болды. Поликарпов 1920 жылдары Кеңес Одағындағы алғашқы ұшақтардың жергілікті құрылымын жасауға жауапты болды, оның ішінде I-1 ұшағы (1923), R-1 барлау ұшағы (1927), U-2 көп мақсатты бипланы (1927–1928), I-3 ұшағы (1928), R-5 барлау-бомбалаушы ұшағы (1928). Атап айтарлықтай, U-2, орыс тілінде «Kukuruznik» деп аталды, шамамен аударғанда: егін шаңғырғышы (1944 жылдан кейін Po-2 деп аталды), 1952 жылға дейін сериялық өндірісте болды және 30 000-нан астам данасы жасалды. 1928 жылы бесжылдық жоспар шеңберінде эксперименталды ұшақтарды жобалау бойынша Поликарповқа негізінен ағаштан жасалған I-6 истребителін жасау тапсырылды. Жоспар реалистік емес еді және сәтсіз аяқталды. Осылайша, 1929 жылдың қазан айында Поликарпов және тағы 450-ге жуық ұшақ конструкторлары мен инженерлері саботаж және контрреволюциялық қызметтерге қатысқан деген жалған айыппен тұтқындалып, өлім жазасына кесілді. Желтоқсан айында екі ай өлім жазасын күткеннен кейін, ол Бутырка түрмесіндегі ОГПУ-ның арнайы конструкторлық бюросына ауыстырылды және жазасы 10 жылға мәжбүрлі еңбекке ауыстырылды. Поликарпов пен басқалары I-5 жобасын аяқтау үшін 39-Орталық конструкторлық бюросына (ЦКБ-39) жіберілді. Жаңа конструкцияның сәтті сынақтан өткеннен кейін жазасы шартты түрде өзгертілді және 1931 жылдың шілдесінде басқа сотталғандармен бірге кешірім алды. 1956 жылы сталиндік репрессия тоқтатылғаннан кейін ғана қылмыстық айыптаулар ресми түрде қайтыс болғаннан кейін алынып тасталды. Бостандыққа шыққаннан кейін ол 1931 жылдан бастап Павел Сухоймен бірге жұмыс істеді, 1933 жылы I-16 және 1934 жылы I-15 ұшақтарын жасады. Содан кейін 1937 жылы Ильюшиннің басшылығымен жұмыс істеді. 1938 жылы ол тәуелсіз конструкторлық бюро құрды. 1939 жылы I-153 жобасын аяқтады. 1939 жылы нацистік Германияға сапарға жіберілді. Ол болмаған кезде оның зауытының директоры және бас инженері, конструктор Михаил Гуревич жаңа истребитель, I-200 жобасын ұсынды және Артем Микоян басшылығымен жаңа конструкторлық бюро құруға рұқсат алды, оның ағасы Анастас Микоян Иосиф Сталиннің жанындағы жоғары лауазымды саяси қайраткер болды. Оралғаннан кейін Поликарпов өзінің бюросының жойылғанын және инженерлерінің жаңа МиГ бюросында екенін көрді. Өлімінен тоғыз жыл өткен соң, 1953 жылы оның зауыты Сухой бюросына берілді. Поликаров 1943 жылы Мәскеу авиация институтының профессоры болып тағайындалды. 1944 жылдың 30 шілдесінде асқазан рагынан қайтыс болды. Ол Мәскеудегі Новодевичье бейіштесіне жерленген. Поликарпов көптеген наградалармен марапатталды, оның ішінде Сталин сыйлығы (1941, 1943) және Социалистік Еңбек Ері (1940). Памир тауларындағы Поликаров шыңы оның құрметіне аталған.
Polikarpov stayed in Russia after the Russian Revolution and rose to become head of the technical department Dux Aircraft factory in 1923. Polikarpov was responsible for some of the first indigenous aircraft designs in the Soviet Union during the 1920s, including the I 1 fighter (1923), R 1 reconnaissance plane (1927), U 2 utility biplane (1927–1928), I 3 fighter (1928), R 5 reconnaissance bomber (1928). Notably, the U 2, Russian nickname Kukuruznik, loosely translated: crop duster, (post 1944 designation Po 2), remained in mainstream production until 1952 and over 30,000 examples were produced. In 1928, under provisions of the five year plan for experimental aircraft design, Polikarpov was assigned to develop the primarily wooden I 6 fighter for delivery by mid 1930. The plan was unrealistic and failed. As such, in October 1929, Polikarpov and around other 450 aircraft designers and engineers were arrested on fabricated charges of sabotage and counter revolutionary activities, after which he was sentenced to death. In December, after two months of waiting for execution, he was transferred to a Special Design Bureau of OGPU set at Butyrka prison and had the sentence changed to 10 years of forced labor. Polikarpov and the others were moved to Central Design Bureau 39 (TsKB 39) to complete the I 5 project. After a successful demonstration of the new design, the sentence was changed to a conditional one, and in July 1931 he was granted amnesty together with a group of other convicts. It was not until de Stalinization in 1956 that the criminal charges were officially dropped posthumously. After the release he initially worked with Pavel Sukhoi since 1931, developing the I 16 in 1933 and I 15 in 1934. Then he worked under Ilyushin in 1937. In 1938, he established an independent design bureau. In 1939, he completed work on the I 153. In 1939, he was ordered to make a trip to Nazi Germany. In his absence, his plant director and chief engineer, along with design engineer Mikhail Gurevich put forth a proposal for a new fighter, the I 200, and received approval to create a new Design Bureau under the leadership of Artem Mikoyan, whose brother Anastas Mikoyan was a senior politician under Joseph Stalin. On his return, Polikarpov found that his Bureau no longer existed, with his engineers at the new MiG bureau. Nine years after his death, in 1953, his plant was given over to the Sukhoi bureau. Polikarpov was subsequently appointed professor at the Moscow Aviation Institute in 1943. He died on 30 July 1944 from stomach cancer. He is buried in Novodevichy Cemetery in Moscow. Polikarpov was a recipient of numerous awards, including the Stalin Prize (1941, 1943) and Hero of Socialist Labor (1940). Polikarpov Peak in the Pamir Mountains was named after him.