Кіріспе

Ипотекалық инвестиция – бұл ипотекамен сақтандырылған қарызды сот арқылы өндіріп алудан кейін, ипотекаға алынған мүліктің ашық саудада сатылуына капитал салу процесі. Жылжымайтын мүлік саласында, ипотекалық несие берушінің немесе ипотекамен қамтылған мүлікке ие болған адамның мүлікті қайтару құқығы тоқтатылады. Ипотекалық сот процесінің түріне байланысты, сатуды сот (сот арқылы өндіріп алу) немесе тағайындалған сенімді тұлға (заңды өндіріп алу) жүзеге асыруы мүмкін. Сатудан түскен қаражат ең алдымен ипотека берушінің талаптарын өтеуге жұмсалады, ал қалған сома ипотека алушыға қайтарылады. Кез келген адам ипотекалық саудада сатылатын мүліктерге қатыса алады. Бірақ, көбінесе мүлікті несие беруші сатып алады, әдетте, өндіріп алынған несие бойынша берешегінің сомасына тең. Пайыздық ставкалар өскен кезде, айырбасталатын пайыздық ставкасы бар үй иелері жиі қаржылық қиындыққа тап болады, бұл ипотекалық инвестициялар саласындағы мамандарға төмен бағамен инвестициялық мүліктерді алуға мүмкіндік береді. Ипотекалық өндіріп алудың ең көп кездесетін себебі – неке бұзу, одан кейін кәсіпорынның банкротқа ұшырауы. Ипотекалық инвестициялар тиімді табыс әкелуі мүмкін; 2011 жылдың ақпанында АҚШ-та сатылған үйлердің 39% ипотекалық өндіріп алу нәтижесінде сатылды, олардың көп бөлігі инвесторларға тиесілі болды.

Мүлікті алып қою кезеңдері

Ипотеканы алып қою процесі қаржылық қиындыққа тап болған үй иесі несие төлемін жасамай, кредиторларынан шақыру қағазы алғанда басталады. Шақыру қағазы табыс етілгеннен кейін, құжаттар аудандық кеңсеге (кейбір аймақтарда мүліктер мен ипотекалар тіркелетін орынның атауы басқаша болуы мүмкін, мысалы, жер тіркелімінің кеңсесі) жіберіледі және бұл ақпарат жалпыға жария болады. Бұл хабарлама әдетте "Lis Pendens" деп аталады, латын тілінен аударғанда "күтіліп жатқан сот ісі" деген мағынаны білдіреді. Осы кезде үй иесінің мемлекеттік кредиттен қарыз алу әрекеттері жоқ болады. Бұл кезең ипотеканы алып қоюға дейінгі кезең деп аталады, және осы кезеңде үй иесі ипотеканы алып қоюдан қашудың бірнеше жолына ие. Ипотеканы алып қоюдан қашудың бір жолы – мүлкін жылдам сату арқылы қалған ипотекалық қарызын өтеу. Ипотеканы алып қоюға дейінгі жылдам сату инвесторлар үшін қаржылық қиындыққа тап болған үй иесінен мүлікті арзан бағамен тікелей сатып алуға мүмкіндік береді. Жариялау процесі аяқталғаннан кейін, ипотеканы алып қою шараларын жүргізуге рұқсат беріледі, ал иелеріне қарызды төлеу, мүлікті сату немесе кредиторлармен келісімдер жасау үшін шектеулі уақыт беріледі. Егер ешқандай шара қолданылмаса, ипотекалық сату өтеді. Егер ешкім қарыз сомасын ұсынбаса, мүлік кредиторға қайтарылады және кредитордың меншігіндегі жылжымайтын мүлік болып табылады. Тәжірибелі инвесторлар осы кезеңдердің барлығында жұмыс істей алады, бірақ мүлік REO статусына ие болғаннан кейін үй иесімен мәміле жасау мүмкін болмайды. Көп жағдайда, ипотекалық инвестициялар ипотеканы алып қою процесінің басталуына дейін, ипотеканы алып қоюға дейінгі сату арқылы жүзеге асырылады. Бұл сценарий үй иесі ипотекаға алынуына дейін мүлікті сатуға тырысқанда, көбінесе қарызынан аз, бірақ ипотекалық сатудан күтілетін сомадан көп бағамен "жылдам сату" арқылы орын алады.