Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
66-шы Ирландияның Жоғары Патшасы
66th High King of Ireland
Угайн Мор, Эоху Буадахтың ұлы, Дуй Ладрахтың ұлы, ортағасырлық ирланд аңыздары мен тарихи дәстүрлерінде Ирландияның 66-шы Жоғары Патшасы деп есептеледі.
Úgaine Mór, son of Eochu Buadach, son of Dui Ladrach, was, according to medieval Irish legend and historical tradition, the 66th High King of Ireland.
Өмірбаян
Ол Цимбает пен Мача Монг Руадтың асырап алған ұлы болды және ол өзінің алдыңғысын (және асырап алған анасының өлтірушісі) Рехтаид Ригдергті өлтіріп, билікті қолға алды. Лебор Габала Эреннің айтуынша, Ирландиямен қатар ол "Альбадан Уайт теңізіне дейін" билік жүргізді, яғни бүкіл Ұлыбритания аралын, ал "кейбіреулер" ол бүкіл Еуропаны биледі дейді. Ол Галлия патшасының қызы Кессаир Хротахқа үйленді, одан жиырма екі ұлы мен үш қызы дүниеге келді. Ол Ирландияны әр баласына бір-бір бөліп, жиырма бес үлес жасады. Мысалы, оның ұлы Лоегер Лорк Лайфты, ал Кобтах Коэль Брег Брегияны басқарды. Оның қызы Мюриск Маг Мюрискеге билік етті, содан Мюриск атауы шыққан деседі. Бұл аралдың бөлінуі үш жүз жылға созылды, Эоху Феидлех билігіндегі провинциялар құрылғанға дейін. Угайн Мордың патшалығы отыз немесе қырық жылға созылды, оны оның ағасы Бодбхад өлтірді. Лебор Габала бойынша, оның орнын тікелей ұлы Лоегаир Лорк басты, бірақ Төрт Мастердің жылнамалары мен Джеффри Китингтің "Ирландия туралы білімдер жинағы" еңбегінде Бодбхад Лоегаир оны өлтіргенге дейін бір жарым күн патша болды делінген. Кобтах Коэль Брег ағасы Лоегердің орнын иеленді.
He was the foster son of Cimbáeth and Macha Mong Ruad and he took power by killing his predecessor (and his foster mother's killer) Rechtaid Rígderg. The Lebor Gabála Érenn says that, as well as Ireland, he ruled "Alba to the Sea of Wight" – i. e. the whole of the island of Britain – and that "some say" he ruled all of Europe. He married Cessair Chrothach, daughter of the king of the Gauls, who bore him twenty two sons and three daughters. He is said to have divided Ireland into twenty five shares, one for each of his children. For example, his son Lóegaire Lorc ruled Life and Cobthach Cóel Breg ruled Bregia. His daughter Muirisc ruled Mag Muirisce, from which Murrisk is said to have taken its name. This partitioning of the island stood for three hundred years, until the establishment of the provinces under Eochu Feidlech. The reign of Úgaine Mór was thirty or forty years, until he was killed by his brother Bodbchad. According to the Lebor Gabála, he was succeeded directly by his son Lóegaire Lorc, although the Annals of the Four Masters and Geoffrey Keating's Foras Feasa ar Éirinn say Bodbchad was king for a day and a half until Lóegaire killed him. Cobthach Cóel Breg succeeded his brother Loegaire.
Уақыт аралығы
Лебор Габала Угайн Мордың билеу мерзімін Птолемей II Филадельфтің (б.з.д. 281–246 жж.) билеу мерзімімен сәйкестендіреді. Родерик О’Флаэрти «Огигия» (1685) еңбегінде оның билеуінің «Александр Дарийді жеңген жылда» басталғанын және отыз жылға созылғанын (б.з.д. 331–301 жж.) көрсетеді. Китингтің «Форас Феаса ар Эйрин» хронологиясы оның билеу мерзімін б.з.д. 441–411 жылдарға, ал «Төрт мастердің жылнамалары» б.з.д. 634–594 жылдарға жатқызады.
The Lebor Gabála synchronises Úgaine Mór's reign to that of Ptolemy II Philadelphus (281–246 BCE). Roderick O’Flaherty in Ogygia (1685) has his reign begin "the year in which Alexander conquered Darius" and last thirty years (331 301 BCE). The chronology of Keating's Foras Feasa ar Éirinn dates his reign to 441–411 BCE and the Annals of the Four Masters to 634–594 BCE.