Кіріспе
Басра мектебінің араб ғалымы және грамматигі (шамамен 740–828/833)
Al Asmaʿi (أبو سعيد عبد الملك ابن قريب الأصمعي, ʿAbd al Malik ibn Qurayb al Aṣmaʿī ; c. no – c. 740–828/833), or Asmai was an Arab philologist and one of three leading Arabic grammarians of the Basra school. Celebrated at the court of the Abbasid caliph, Hārūn al Rashīd, as polymath and prolific author on philology, poetry, genealogy, and natural science, he pioneered zoology studies in animal human anatomical science. He compiled an important poetry anthology, the Asma'iyyat, and was credited with composing an epic on the life of Antarah ibn Shaddad. A protégé of Al Khalil ibn Ahmad al Farahidi and Abu 'Amr ibn al 'Ala', he was a contemporary and rival of Abū ʿUbaidah and Sibawayhi also of the Basran school. Ibn Isḥaq al Nadīm's c.10th biography of al Aṣma’ī follows the “isnad” narrative or ‘chain of transmission’ tradition. Al Nadīm reports Abū ‘Abd Allāh ibn Muqlah's written report of Tha’lab's report, giving Al Aṣma’ī‘s full name as ’’‘Abd al Malik ibn Qurayb ibn ‘Abd al Malik ibn ‘Ali ibn Aṣma’ī ibn Muẓahhir ibn ‘Amr ibn ‘Abd Allah al Bāhilī.’’’
The celebrated c.13th biographer Ibn Khallikān calls al Aṣmaʿī “a complete master of the Arabic language,” and “the most eminent of all transmitters of the oral history and rare expressions of the language.”. His account includes collected anecdotes of numerous adventures.
Әл Асмағи (أبو سعيد عبد الملك ابن قريب الأصمعي, ʿAbd al Malik ibn Qurayb al Aṣmaʿī; шамамен 740–828/833), немесе Асмағи – араб филологы және Басра мектебінің үш жетекші араб грамматигінің бірі. Аббасид халифасы Харун әл Рашидтің сарайында филология, поэзия, генеалогия және табиғаттану салаларындағы білімімен және көптеген еңбектерімен танымал болды. Ол жануарлар мен адам анатомиясы саласындағы зоологияны зерттеуде алғашқы қадамдар жасады. «Асмаият» атты маңызды поэзия антологиясын құрастырды және Антара ибн Шаддадтың өмірінен жасалған дастанды жазды. Әл-Халил ибн Ахмад әл-Фарахиди мен Әбу Амр ибн әл-Аланың шәкірті болды, сондай-ақ Басра мектебінен шыққан Әбу ʿУбайда мен Сибауайхимен бір замандас және бәсекелес болды. Ибн Исхақ әл Надимнің шамамен 10-шы ғасырдағы Әл Асмағи туралы өмірбаяны «иснад» дәстүрі, яғни «ақпарат жеткізу тізбегі» бойынша жазылған. Әл-Надим Әбу ʿАбд Аллаһ ибн Мукланың Талабтан алған мәліметін келтіреді, соған сәйкес Әл Асмағидің толық аты – ʿАбд әл-Малик ибн Құрайб ибн ʿАбд әл-Малик ибн ʿАли ибн Асмағи ибн Музахир ибн ʿАмр ибн ʿАбд Аллаһ әл-Бахили. 13-шы ғасырдың белгілі өмірбаянушысы Ибн Халликан Әл Асмағиді «араб тілінің толыққанды шебері» және «ауызша тарихтың және сирек кездесетін сөздердің ең көрнекті жеткізушісі» деп атады. Оның еңбегінде көптеген оқиғалар туралы әңгімелер жинақталған.
Al Asmaʿi (أبو سعيد عبد الملك ابن قريب الأصمعي, ʿAbd al Malik ibn Qurayb al Aṣmaʿī ; c. no – c. 740–828/833), or Asmai was an Arab philologist and one of three leading Arabic grammarians of the Basra school. Celebrated at the court of the Abbasid caliph, Hārūn al Rashīd, as polymath and prolific author on philology, poetry, genealogy, and natural science, he pioneered zoology studies in animal human anatomical science. He compiled an important poetry anthology, the Asma'iyyat, and was credited with composing an epic on the life of Antarah ibn Shaddad. A protégé of Al Khalil ibn Ahmad al Farahidi and Abu 'Amr ibn al 'Ala', he was a contemporary and rival of Abū ʿUbaidah and Sibawayhi also of the Basran school. Ibn Isḥaq al Nadīm's c.10th biography of al Aṣma’ī follows the “isnad” narrative or ‘chain of transmission’ tradition. Al Nadīm reports Abū ‘Abd Allāh ibn Muqlah's written report of Tha’lab's report, giving Al Aṣma’ī‘s full name as ’’‘Abd al Malik ibn Qurayb ibn ‘Abd al Malik ibn ‘Ali ibn Aṣma’ī ibn Muẓahhir ibn ‘Amr ibn ‘Abd Allah al Bāhilī.’’’
The celebrated c.13th biographer Ibn Khallikān calls al Aṣmaʿī “a complete master of the Arabic language,” and “the most eminent of all transmitters of the oral history and rare expressions of the language.”. His account includes collected anecdotes of numerous adventures.
Өмірбаян
Оның әкесі Құрайб Әбу Бәкр, ‘Асимнан, ал ұлы Саид болды. Ол белгілі ақын Әбу ‘Уаййна әл-Мухаллаби отбасынан шыққан. Әл-Асма’и Аднаннан және Бахила тайпасынан тегін алып келген. Басраның әкімі оны халифа Харун әл-Рашидке ұсынды, ол оны Әл-Амин мен Әл-Ма’мун ұлдарына ұстаз етіп тағайындады. Харун әл-Рашид ұйқысыздықтан зардап шеккен және бір күні ол Әл-Асма’имен исламнан бұрынғы және ерте араб поэзиясы туралы түгел түн бойы әңгімелескен. Әл-Асма’и ықпалды Бармакид уәзірлерінің арасында құрметке ие болды және Басрада мүлік иесі ретінде байлық жинады. Оның кейбір шәкірттері көрнекті әдебиетшілерге айналды. Оның шәкірттерінің ішінде белгілі музыкант Исхақ әл-Маусили де болды. Араб тілін таза түрінде толыққанды тізімдеу мақсатымен, ол шөлдегі бедуин тайпаларымен араласып, олардың сөйлеу ерекшеліктерін бақылап, жазып алды.