Ежегипет әйел құдайы Секхмет – соғыс, медицина және күннің құдайы. Раның күшінің көрінісі, Хатор мен Бастетпен байланысты. Ежегипет пантеонындағы маңызды құдай.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ежелгі Египет құдайы
Ancient Egyptian goddess
Египет мифологиясында Сехмет ( /ˈsɛk/, /ˈmɛt/ немесе Сахмис /ˈsæk.mɪs/, -ден шыққан), – жауынгер құдай және медицина құдайы. Сехмет сонымен қатар күн құдайы, кейде оған «Раның көзі» деген лақап беріледі. Ол көбінесе Хатор және Бастет құдайларымен байланысты.
In Egyptian mythology, Sekhmet ('/s//ɛ//k/,/m//ɛ//t/ or Sachmis '/s//æ//k//m//ᵻ//s/, from ; ), is a warrior goddess as well as goddess of medicine. Sekhmet is also a solar deity, sometimes given the epithet 'the eye of Ra'. She is often associated with the goddesses Hathor and Bastet.
Рөлдер
Сехмет – күн құдайы Раның қызы және ежелгі Мысыр пантеонындағы ең маңызды қасиетті құдайлардың бірі. Сехмет Раның күшін, оның көзін білдіріп, кек алу үшін әрекет етті. Сехметтің отты тыныс алғаны айтылады, ал шөлдің ыстық желдері оның деміне теңестірілді. Ол сондай-ақ, апаттарды (олар оның қызметшілері немесе елшілері ретінде сипатталған) тудырады деп сенді, бірақ оны аурулардан сақтануға және науқастарды емдеуге шақырады. Раның жер бетіндегі билігінің аяқталуы туралы мифте Ра өзіне қарсы қастандық жасағандарды жою үшін Хатор қасиетті құдайының Сехмет түрінде жібереді. Миф бойынша, шайқас аяқталғаннан кейін Сехметтің қанға деген құмарлығы басылмады, бұл оның Мысырды қиратып, адамзатты құрта жаздаған қанды шабуылға ұшырауына себеп болды. Ра мен басқа құдайлар оны тоқтату үшін жоспар жасады. Олар қызыл охрмен боялған немесе қанға ұқсатып боялған сыра көлін құйды. Сыраны қан деп қателескен Сехмет оның бәрін ішіп, мас болып, қырғынды тоқтатып, Раға қайтып келді. Осы миф Каир 86637 папирусының «Бақытты және бақытсыз күндер күнтізбесі» трактатында да сипатталған. Осы оқиғаның басқа нұсқаларында Сехмет алдануға ашуланып, Мысырды тастап кетіп, күннің күшін әлсіреткен. Бұл әлемнің билігі мен қауіпсіздігіне қауіп төндірді, сондықтан ол Тот қасиетті құдайының қайта оралып, күнді толық қуатына қайтаруына көндірді. Сехмет Раның күш-қуатының кек алушылық көрінісі болғандықтан, ежелгі Мысырдағы ең маңызды қасиетті құдайлардың бірі саналды. Сехметтің мысық сипаттары мен оның иконографиясы кейде оны басқа мысық қасиетті құдайлардан, әсіресе Бастеттен ажыратуды қиындатады. Сехмет Птах қасиетті құдайының әйелі және оның ұлы Нефертумның анасы деп есептелді. Ол сонымен қатар арыстан басты соғыс құдайы Маахестің анасы деп айтылады. Ол сондай-ақ мысық қасиетті құдайы Бастеттің қарындасы саналды. Арыстан басты қасиетті құдай Сехмет – бүкіл әлемдегі Мысыр коллекцияларында ең көп бейнеленген қасиетті құдай. Көптеген амулеттерде оның суреті бейнеленген, ал Мысыр өнерінде оның көптеген мүсіндері кездеседі. Оның көптеген мүсіндерін мұражайлар мен археологиялық қазбалар орнында табуға болады, ал оның болуы осы қасиетті құдайдың тарихи және мәдени маңыздылығын көрсетеді.
Sekhmet is the daughter of the sun god, Ra, and is among the more important of the goddesses in the Egyptian Pantheon. Sekhmet acted as the vengeful manifestation of Ra's power, the Eye of Ra. Sekhmet is said to breathe fire, and the hot winds of the desert were likened to her breath. She is also believed to cause plagues (which were described as being her servants or messengers) although she is also called upon to ward off disease and heal the sick. In a myth about the end of Ra's rule on the earth, Ra sends the goddess Hathor, in the form of Sekhmet, to destroy mortals who conspired against him. In the myth, Sekhmet's blood lust was not quenched at the end of battle and this led to her going on a bloody rampage that laid Egypt to waste and almost destroyed all of humanity. To stop her, Ra and the other gods devised a plan. They poured out a lake of beer dyed with red ochre or so that it resembled blood. Mistaking the beer for blood, Sekhmet drank it all and became so drunk that she gave up on the slaughter and returned peacefully to Ra. The same myth was also described in the prognosis texts of the Calendar of Lucky and Unlucky Days of Papyrus Cairo 86637. In other versions of this story, Sekhmet grew angered at the deception and left Egypt, diminishing the power of the sun. This threatened the power and security of the world—thus, she was persuaded by the god Thoth to return and restore the sun to its full glory. She was among the more important of the goddesses in Ancient Egypt due to her acting as the vengeful manifestation of Ra's power. Sekhmet's feline attributes and her iconography sometimes make it difficult to differentiate Sekhmet from other feline goddesses – mainly Bastet. Sekhmet was considered the wife of the god Ptah and mother of his son Nefertum. She was also said to be the mother of the lion headed war god, Maahes. She was also considered to be the sister of the cat goddess Bastet. The lion headed goddess Sekhmet is the most represented deity in most Egyptian collections worldwide. Many amulets depict her image and her numerous statues abound in Egyptian art. Many of her statues can be found in museums and archaeological sites, and her presence testifies to the historical and cultural importance of this goddess.
Дін
Жыл басында өткізілетін жылдық фестиваль кезінде, мастық фестивалінде египеттіктер құдайдың қаһарына қарсы тыныштандыру үшін би билеп, музыка ойнады және құдайдың ашуын тоқтатқан, адамзатты құртуға жақындаған маскүнемдіктің дәрежесін имитациялау үшін көп мөлшерде сыра мен шарап ішті. 2006 жылы Джонс Хопкинс университетінің археологы Бетси Брайан Луксордағы (Феба) Мут ғибадатханасындағы қазба жұмыстарының нәтижесінде, діни қызметкерлерге шамадан тыс қызмет көрсетілгенін және олардың ғибадатхана қызметшілерімен емделгенін көрсететін иллюстрацияларды қоса, фестиваль туралы өз зерттеулерін ұсынды. Фестивальге діни қызметкерлер мен қара халықты қоса, көптеген адамдар қатысты. Тарихи деректерде ондаған мың адамның фестивальге келгендігі айтылады. Бұл табыстар Мут ғибадатханасында жасалды, өйткені Фибаның маңызы артқан кезде Мут Сехметтің кейбір қасиеттерін сіңіріп алды. Луксордағы ғибадатханадағы қазба жұмыстары кезінде Перғауын Хатшепсуттің өзінің жиырма жылдық билігінің шарықталу кезінде ғибадатханаға салған "мастық галереясы" табылған. Египетте гректердің үстемдігі кезінде гректер Леонтополис деп атаған Дельта аймағындағы Таремудағы Сехметке арналған үлкен ғибадатхананың қосымша құрылысы болған Маахес ғибадатханасы туралы жазбалар қалдырылған.
During an annual festival held at the beginning of the year, a festival of intoxication, the Egyptians danced and played music to soothe the wildness of the goddess and drank great quantities of beer and wine ritually to imitate the extreme drunkenness that stopped the wrath of the goddess—when she almost destroyed humanity. In 2006, Betsy Bryan, an archaeologist with Johns Hopkins University excavating at the temple of Mut in Luxor (Thebes) presented her findings about the festival that included illustrations of the priestesses being served to excess and its adverse effects on them being ministered to by temple attendants. Participation in the festival was great, including by the priestesses and the population. Historical records of tens of thousands attending the festival exist. These findings were made in the temple of Mut because when Thebes rose to greater prominence Mut absorbed some characteristics of Sekhmet. These temple excavations at Luxor discovered a "porch of drunkenness" built onto the temple by the Pharaoh Hatshepsut during the height of her twenty year reign. During the Greek dominance in Egypt, note was made of a temple for Maahes that was an auxiliary facility to a large temple to Sekhmet at Taremu in the Delta region, a city which the Greeks called Leontopolis.
Тарих
Сехмет туралы алғашқы белгілі нақты сілтеме Мысырдың Бесінші династиясының Нюсерр Инидің жерлеу кешенінде табылды. Ол ескі патшалықта салыстырмалы түрде маңызсыз тұлға болған сияқты, бірақ жаңа патшалықта оның маңызы зәулім артқан. Орта патшалық кезінде Аменхотеп III-нің жерлеу ғибадатханасы үшін шамамен 700 (немесе одан да көп) Сехмет мүсіні салынған. Сехметке кейбір қазіргі заманғы жаңа дін өкілдері, әсіресе Құдайлар рухына табынушылар табынады.
The first known unambiguous reference to Sekhmet is has been found in mortuary complex of Nyuserre Ini of the Fifth Dynasty of Egypt. She seems to have been a comparatively minor figure in the old kingdom becoming much more significant in the new kingdom. Around 700 (but perhaps significantly more) statues of Sekhmet of were constructed for the Mortuary Temple of Amenhotep III during the middle kingdom. Sekhmet is worshipped by some modern pagans particularly those who follow Goddess Spirituality.
Салыстырмалы стипендия
1960 жылдары 7-шы ғасырда алғаш рет айтылған индуистік құдай Калидің кейбір ерекшеліктері ежелгі Таяу Шығыс құдайларымен, мысалы, Анат сияқты бас киімдері мен кесілген қолдардан жасалған белбеулерді тағуы, ал египеттік құдай Сехмет сияқты қан ішуі, сондықтан оның бейнесі олардың ықпалында қалыптасқан болуы мүмкін деген пікірлер айтылды. Аңыз бойынша, Кали шайқас пен қырғыннан қызыға, демонды өлтіру кезінде өте қуанғандықтан, күйеуі Шива оның аяғына жатып тыныштандырғанша тоқтамайтын болды. Марвин Х. Поуп 1977 жылы бұл аңыз египет аңызымен салыстырылатынын мәлімдеді. Онда Ра, оған қарсы көтерілген адамдарды жою үшін Секхметті жіберді, бірақ ол қанға деген құмарлығына беріліп, Раның өзі қайғырып, қырғынды тоқтатуын қалағанмен де тоқтамады. Тек жазық дала қызыл түспен боялған сыраға толып, Секхмет оны қан деп қабылдап, мас болғанша ішіп, адамзатты құртудан сақтап қалды.
In the 1960s it has been argued that the Hindu goddess Kālī, who is first attested in the 7th century CE, shares some characteristics with some ancient Near Eastern goddesses, such wearing a necklace of heads and a belt of severed hands like Anat, and drinking blood like the Egyptian goddess Sekhmet and that therefore that her character might have been influenced by them. A myth describes how Kali became ecstatic with the joy of battle and slaughter while killing demons, and refused to stop until she was pacified by her consort, Shiva, who threw himself under her feet. Marvin H. Pope in 1977 asserted that this myth exhibits parallels to the Egyptian myth in which Sekhmet was sent by Ra to destroy the humans plotting against him only to become so captured by her blood lust that she would not stop despite Ra himself becoming distressed and wishing an end to the killing, only to be stopped by a ruse whereby a plain was flooded with beer which had been dyed red, which Sekhmet mistook for blood and drank until she became too inebriated to continue killing, this saving humanity from destruction.