Кіріспе

Кейптаун таушындары – Оңтүстік Африка армиясының резервтік механикаландырылған жаяу әскер полкі.

Шығу тегі

1885 жылы Оңтүстік Африкаға шотланд иммигранттарының ұрпақтары Кейптаун жоғарытаулық әскерін құрды. Сол жылдың 24 сәуірінде олардың қызметі қабылданды – содан бері бұл күн әскердің ресми туған күні ретінде тойланады.

Бечуаналандағы жорық

Полк алғаш рет 1896-1897 жылдар аралығында Солтүстік Кейпте өткен Бечуаналанд кампаниясында жауынгерлік міндеттерді орындады.

Англо-бур соғысы

Екінші Англо-бур соғысы басталғанда, полк тағы да активті қызметке жұмылдырылды. Соғыс барысында полк немесе оның бөлімдері бірнеше шайқастарға қатысты, оның ішінде Кимберли қаласын құтқару операциясына да қатысты.

Еріктілер дәуірі

1906 жылы Конаут және Стратхарн герцогы полктің бас полковнигі болды, соның нәтижесінде полк атауы Конаут және Стратхарн герцогының жеке Кейптаун Таулы Жерлері полкі деп өзгертілді.

Одақ қорғаныс күштерімен

1913 жылы полк Одақ қорғаныс күштерінің (ОҚҚ) Азаматтық күштеріне енгізілген кезде, атауы 6-шы жаяу әскер (Коннахт және Стратхерн герцогінің жеке Кейптаун Таулы Жерлері) деп өзгертілді.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кейптаун таулы жаяу әскері Германияға қарсы алғаш рет Германияның Оңтүстік-Батыс Африкасында шайқасты, бірақ кейін Трансвааль шотланд полкімен бірігіп, 1-ші Оңтүстік Африка бригадасының құрамына кіретін 4-ші Оңтүстік Африкалық жаяу әскер (Оңтүстік Африкалық шотланд) полкін құрды. (Оңтүстік Африкалық шотланд полкі, сондай-ақ басқа да ұқсас бөлімдер, сол кездегі Қорғаныс заңындағы ережеге сәйкес, қазіргі бөлімдердің ел шекарасынан тым алыс жерде қызмет етуіне тыйым салынғандықтан, Оңтүстік Африка үкіметімен құрылды.) Солтүстік Африкадағы Сенусси жорығында шайқасқаннан кейін бригада Францияға жіберілді, онда 1916 және 1918 жылдар аралығында, әйгілі Дельвилл орманы шайқасы сияқты көптеген шайқастарға қатысты. Батыс майданында болған кезінде Оңтүстік Африка бригадасы және оның шотландтық тарихы бар 4-ші батальоны, бірінші кезекте британдық 9-шы (шотландтық) дивизиясында ұзақ қызмет етті, ал бригада 1918 жылдың наурыз айында жойылғаннан кейін қайта құрылып, қыркүйекте соғыстың соңына дейін 66-шы (2-ші Шығыс Ланкашир) дивизиясына қосылды. 1932 жылы полктің атауы тағы өзгертіліп, Кейптаун таулы жаяу әскері (Коннахт және Стратхерн герцогының өз полкі) деп аталды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда полк қайтадан жұмылдырылды. Алайда, ол Оңтүстік Африка армиясының соғыстағы алғашқы науқанында, 1940-1941 жылдардағы Әбіссиния науқанында қатыспады. Бірақ 1941 жылдың ортасында полк Мысырға мыңдаған итальяндық әскери тұтқындарды Оңтүстік Африкадағы тұтқын лагерьлеріне сүйемелдеу үшін жіберілді; ол сол жылдың маусым айының соңында Мысырға оралып, Батыс Шөлде жаңадан келген Оңтүстік Африканың 1-ші жаяу әскер дивизиясына қосылды. Кейптаун жоғарғы таулы жауынгерлері Батыс Шөл науқанының барлық маңызды шайқастарында, соның ішінде Эль-Аламейн шайқасында шайқасты. Шындығында, полк әлемдегі үш полктің (барлығы Оңтүстік Африкадан) бірі болып табылады, олардың барлығында әдеттегі екі Эль-Аламейн шайқасының наградалары – «Эль-Аламейн қорғанысы» және «Эль-Аламейн» – ғана емес, сонымен қатар бастапқы қорғаныс кезінде болған жеке шарадан туған үшінші наградасы, «Эль-Аламейн бекінісі» де бар. Бұл шара шаршаған және құнсызданған британдық 8-ші армияға қарсы Роммельдің шабуылын тоқтатуда маңызды рөл атқарды. Полк Италияға жіберілген кезде, Оңтүстік Африканың ең ірі шотланд бөлімшесі – Бірінші қалалық полкімен біріктіріліп, Бірінші қалалық/Кейптаун жоғарғы таулы жауынгерлері құрылды. Бұл біріктірілген бөлім Монте-Кассино шайқасынан Альп тауларына дейін соғысты, нәтижесінде Оңтүстік Африканың 6-шы бронетанкті дивизиясының құрамында Монте-Соле стратегиялық биігін батылдықпен, баяннетпен басып алды. 1947 жылы Елизавета (кейіннен Королева Ана Елизавета) полк бас полковнигі болып тағайындалды, ал 1948 жылдан бастап Оңтүстік Африка республика болғанға дейін, 1961 жылға дейін полк Королеваның өз Кейптаун жоғарғы таулы жауынгерлері деп аталды.

Шекаралық соғыс

Кейптаун жоғарғы жаяу әскерлерінің соғыстан кейінгі алғашқы маңызды әрекеті 1976 жылдың қаңтарында «Саванна» операциясы барысында болды. Бұл Оңтүстік Африка Қорғаныс күштерінің (SADF) 23 жылға созылған «Шекара соғысы» кезінде Оңтүстік-Батыс Африкаға (қазіргі Намибия) жасаған алғашқы кең ауқымды шабуылы болды. Келесі жылдары полк бірнеше рет жұмылдырылды, оның ішінде «Прон» операциясы және басқа да операцияларға. Осы кезеңдегі соңғы жұмылдыру 1988 жылдың қазан айында өтті.

ҚКДБ-мен бірге

Полк 1994 жылы сәуір айында Оңтүстік Африка Ұлттық қорғаныс күштерінің алғашқы толыққанды демократиялық сайлаудың бейбіт өтуін қамтамасыз ету жөніндегі күш-жігерінің бір бөлігі ретінде жұмылдырылды. Әскери міндеттіліктің кейіннен жойылғандығы және Оңтүстік Африка армиясының трансформациясы нәтижесінде Кейптаун жоғарғы тайпалар полкі ерікті полк ретінде бастапқы түріне қайта келді. 2000 жылы Кейптаун жоғарғы тайпалар полкінің бір бөлімі Король ананың 100 жылдық мерейтойына қатысып, полктің туын Атты әскерлер парадында көрсетті. Доңғалақтар мен сыбызғылар Эдинбургте Король ананың 100 жылдығына арналған арнайы парадқа қатысып, содан кейін Эдинбург әскери татуировкасына қатысты. 2002 жылы Король ананың қазасынан кейін полк оның қоштасу рәсіміне қатысу үшін бір бөлім жіберді. Доңғалақтар мен сыбызғылар содан бері Эдинбург әскери татуировкасында (2002, 2004, 2006, 2009 және 2012) тұрақты түрде өнер көрсетіп келеді. 2006 жылы олар Квинсленд полициясының сыбызғылар оркестрімен және Шотландияның жаңа Корольдік полкінің 4 тобымен бірге Балморал сарайында Корольдік отбасы үшін өнер көрсетуге шақырылды. Сондай-ақ, Базель татуировкасына, Берлин әскери татуировкасына, Цзиньхэге (Оңтүстік Корея) және Жақсы үміт мұнарасында өткен Кейптаун татуировкасына қатысты.

Атауын өзгерту

2019 жылдың тамызында Оңтүстік Африка армиясының 52 резервтік бөлімі Оңтүстік Африканың сан алуан әскери тарихын көрсететіндей атауларын өзгертетіні жарияланды. Кейптаун жоғары тайпалары Гоннема полкі деп аталмақ болды, ал атауын өзгертетін бөлімдер 2019 жылдың тамызындағы жариялаудан бастап 3 жыл ішінде жаңа полк нышандарын жобалап, іске асыруға тиіс болды. 2022 жылдың маусымында ҚҚДБ Қорғаныс корпоративтік коммуникациясы басқармасының Кейптаундағы Оңтүстік Африка армиясының резервтік бөлімдері атауларын өзгерту туралы хабарламасында, бөлімнің ресми түрде атауын өзгертпегені және Кейптаун жоғарғы тайпалары деп таныла беретіні расталды.

Қазіргі қуаттылығы

Қазіргі уақытта полк Оңтүстік Африка Ұлттық Қорғаныс Күштері (SANDF) құрамында механикаландырылған жаяу әскер полкі болып табылады және Демократиялық Конго Республикасы (ДКО) мен Бурундиге бейбітшілік сақтау контингентінің құрамына өкілдерін жіберді. Сондай-ақ, полк полицияны қолдау және шекараны қорғау мақсатында ішкі жұмыстарға қатысты. 2015 жылдың 24 сәуірінде Кейптаун Гиландерлерінің құрылғанына 130 жыл толып, полк мерекелік кештер, Кейптаунда қала құрметі құқығын пайдалану және медальдар мен шіркеу шерулерімен атап өтті. 1967 жылға дейін полк де-факто салтанатты эскорт батальоны ретінде қызмет етті, сондай-ақ Ұлыбритания армиясының гвардиялық полктерін үлгі етіп алды.

Режименттік белгілері

Режименттік тартан: Гордон тайпасының Гордон тайпасының тартаны, бұрын Гордон жоғары таулы әскерлері киген; бұл тартанмен килт киетін әлемдегі жалғыз полк. Полк ұрандары: Полктің екі ұраны бар. Біріншісі, "Nemo Me Impune Lacessit" латын тілінде "Ешкім мені бейшаралықпен сынамасын" дегенді білдіреді; оны бірнеше шотланд полктері қолданады. Екіншісі, "Bydand" – дорик диалектінде "Қарсы тұрушы" дегенді білдіреді. Бұл ұран Гордон жоғары таулы әскерлері мен Кейптаун жоғары таулы әскерлеріне ғана тән болған. Алайда, Гордон жоғары таулы әскерлерінің басқа шотланд бөлімшелерімен бірігуіне байланысты, олар бұл ұранды қолдануын тоқтатты; Кейптаун жоғары таулы әскерлері оны әлі күнге дейін қорғанындағы қалқанда қолданады, онда серке басы бейнеленген, ол сарбаздық дәрежедегі және төменгі шендегілер церемониалдық споранға тағады. Режименттік жылдам шеру: Режименттік жылдам шеру "Солтүстіктің Қасқырұлы"; ол сондай-ақ Гордон жоғары таулы әскерлерінің шеруі болды және Гордон герцогының ұлы, Хантли графының құрметіне арналған, оның лақап аты "Солтүстіктің Қасқырұлы" болған.

Киім белгісі

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Одақ қорғаныс күштері 4-ші жаяу әскер полкін құрды. Бұл полк ерекше болды, себебі ол Трансваал шотландтықтары мен Кейптаун таулы жаяу әскерлерінен құрылған Оңтүстік Африка шотландтықтарынан тұрды және Атолл Мюррей тартанын киді. Полктің жаға белгілері Кейптаун таулы жаяу әскерлерінің белгілерімен бірдей болды, бірақ әдеттегі Кейптаун таулы жаяу әскерлерінің жазуының орнына "Mors Lucrum Mihi" (Өлім мен үшін пайдалы) деген латынша ұраны болды. "Өлім мен үшін пайдалы" – бұл Оңтүстік Африка шотландтықтарының алғашқы командирі, подполковник Ф. А. Джонстың отбасылық ұраны еді.