Кіріспе

Бұлшықет талшықтарының дұрыс жұмыс істемеуіне байланысты туындайтын бұлшықет ауруы. Медицинада миопатия – бұл бұлшықет ауруы, онда бұлшықет талшықтары тиісті түрде жұмыс істемейді. Миопатия сөзі бұлшықет ауруын білдіреді (грек тілінен: myo – бұлшықет + patheia – патия: зардап шегу). Бұл мағынасы, негізгі кемшілік жүйкелерде ("нейропатиялар" немесе "нейрогендік" бұзылыстар) немесе басқа жерде (мысалы, мида) емес, бұлшықеттерде екенін көрсетеді. Мұндай бұлшықет кемшіліктері көбінесе миалгияға (бұлшықет ауруы), бұлшықет әлсіздігіне (бұлшықет күшінің төмендеуі) немесе ерте шаршауға (бастапқыда қалыпты, бірақ бұлшықет күшінің азаюына) алып келеді. Бұлшықеттердегі құрысу, қатаю, спазм және контрактура да миопатиямен байланысты болуы мүмкін. Ұзаққа созылған (созылмалы) миопатия бұлшықеттің қалыптан тыс мөлшерге ие болуына, мысалы, бұлшықет атрофиясына (әдеттен кішкентай) немесе псевдоатлетикалық көрініске (әдеттен үлкен) әкелуі мүмкін. Тұтқынға алу миопатиясы жабайы немесе тұтқынға алынған жануарларда, мысалы, бұғылар мен кенгуруларда кездесуі мүмкін және ауру мен өлімге алып келеді. Бұл көбінесе тұтқындау және ұстау кезіндегі стресс пен физикалық күш-жігердің салдарынан болады. Бұлшықет ауруларын нейромышелік немесе бұлшықет-сүйек жүйесі аурулары деп жіктеуге болады. Миозит сияқты кейбір жағдайларды нейромышелік және бұлшықет-сүйек жүйесі аурулары деп қарастыруға болады. Әртүрлі миопатиялар тұқым қуалау арқылы, жұқпалы жолмен, жұқпалы емес немесе идиопатиялық (себебі белгісіз) болуы мүмкін. Ауру тек бұлшықеттерге әсер етуі мүмкін (таза миопатия) немесе митохондриялық миопатиялардағыдай жүйелік аурудың бір бөлігі болуы мүмкін.

Белгілері мен симптомдары

Жалпы симптомдарға бұлшықет әлсіздігі, құрысу, қатаю және тетания кіреді.

Жүйелік аурулар

Жүйелік аурулардағы миопатиялар бірнеше түрлі ауру процестерінен туындайды, оның ішінде эндокриндік, қабыну, паранеопластикалық, жұқпалы, дәрілік және токсиндік әсерлерден туындаған, ауыр сырқаттану миопатиясы, метаболикалық, коллагенге байланысты және басқа жүйелік аурулармен байланысты миопатиялар. Жүйелік миопатиясы бар науқастар көбінесе жедел немесе кейбір уақыттан кейін белгілері байқалады. Ал, туыстық миопатиялар немесе дистрофиялар көбінесе созылмалы түрде дамиды, бірақ метаболикалық миопатияларда симптомдар кейде жедел түрде пайда болуы мүмкін. Бұлшық ет жасушаларында АТФ өндірісіне әсер ететін метаболикалық миопатиялар көбінесе статикалық емес, динамикалық (физикалық жүктеме кезінде пайда болатын) симптомдармен көрінеді. Қабыну миопатияларының көпшілігі қатерлі ісікпен байланысты болуы мүмкін, бірақ бұл көрсеткіш дерматомиозитпен ауыратын науқастарда ғана артады. Миопатияның көптеген түрлері бар. Бар болған жағдайда, МКБ-10 кодтары осы жерде келтірілген.

Емдеу әдістері

Миопатияның әртүрлі түрлерінің себептері сан алуан болғандықтан, миопатияны емдеудің жалғыз жолы жоқ. Емдеу симптомдарды басудан бастап, нақты себептерге бағытталған емге дейін өзгереді. Дәрілік терапия, физиотерапия, қолдау үшін тіреу құрылғыларын қолдану, хирургиялық араласу және массаж – бұл әртүрлі миопатияларды емдеуге қолданылатын қазіргі әдістер.