Кіріспе

Неміс композиторы және органшы Франц Тундер (1614 – 5 қараша 1667) – ерте және орта барокко дәуірінде өмір сүрген неміс композиторы және органшы. Ол венециялық үлгілерге негізделген ерте неміс барокко стилі мен кейіннен И.С. Бахтың музыкасында гүлденген барокко стилі арасындағы маңызды байланыс болды; сонымен қатар ол хоралды кантатаның қалыптасуына үлкен үлес қосты.

Өмір

Соңғы зерттеулерге сәйкес, Тундер Любекте туған, ал бұрынғы ғалымдар сенгендей, Феммарн аралындағы Баннесдорф немесе Бургта емес. Оның ерте өмірі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ оның таланты 18 жасында Гольштейн-Готторп герцогы Фредерик III-нің сарай органисті болып тағайындалуына жеткілікті болды. Ол бірнеше жыл бұрын Иоганн Геккелауэрмен бірге Италияға барған, және Флоренцияда болғанда Гироламо Фрескобальдиден сабақ алған болуы мүмкін. (Иоганн Маттесон оның осылай істегенін айтқан, бірақ кейінгі ғалымдар бұл пікірге қарсы шықты). 1632 және 1641 жылдар аралығында Тундер Готторфта "сарай органисті" қызметін атқарды. 1641 жылы ол Любектің басты шіркеуі Мариенкирхеде бас органшы болып тағайындалды, бұл қызметке дейін Петер Хассе орналасқан болатын. 1647 жылы ол сонымен қатар әкімші және қазынашы болып тағайындалды. Ол өмірінің соңына дейін осы лауазымды сақтап қалды. Оның ізбасары Дитеррих Букстехуде болды. Букстехуде 1668 жылы Тундердің қызы Анна Маргаретке үйленді. Ол Мариенкирхеде "Abendmusiken" дәстүрін қалыптастырды, ол Рождествоға дейінгі кезеңде ең әсем болған, ұзаққа созылған тегін концерттер сериясы еді. Осы концерттердің алғашқысы 1646 жылы өтті. Концерттер қалалық қор биржасының апталық ашылуына жиналған кәсіпкерлер үшін арналған орган орындаудан бастау алған сияқты. Бұл концерттер 17- және 18-ғасырларда жалғасты. Олар басқа концерттерден кірудің тегін болуымен (өйткені олар шіркеуде өтті) және кәсіби қауымдастықтардың қаржыландыруымен ерекшеленді.

Музыка

Генрих Шейдеман және Маттиас Векманмен бірге Тундер Солтүстік Германия орган мектебінің ең маңызды өкілдерінің бірі болды; алайда, оның туындыларының көп бөлігі сақталмаған. Оның жеткен шығармалары хоралдық фантазия стиліне ерекше бейімділігін көрсетеді, сонымен қатар ол хоралдық үзінділермен де белгілі, мысалы, оның "Jesus Christus unser Heiland" шығармасы, әсіресе, кіріспе педальдық өрнегімен (органдық шығармадағы ашылу педальдық солосының ең ерте сақталған мысалы болуы мүмкін), кейіннен Дитрих Букстехуде толыққанды пайдаланған техника.