Аудиторлық есеп – қаржылық ақпараттың дұрыстығын растайтын маңызды құжат. Инвесторлар мен кредиторлар үшін сенімділік деңгейін арттырады. Тәуелсіз аудит туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жазбаша құжаттың түрі
Type of written document
Аудиторлық есеп – бұл ішкі аудитор немесе тәуелсіз сыртқы аудитордың ішкі немесе сыртқы аудит нәтижесінде, аудиттің нәтижелері бойынша пайдаланушылардың шешім қабылдауына көмек ретінде берілген ресми пікір немесе одан бас тарту. Аудиторлық есептер, әсіресе бизнес саласында, қаржылық ақпаратты пайдаланушыларға ұсыну кезінде маңызды құрал саналады. Көптеген үшінші тарап пайдаланушылар қаржылық ақпаратты тәуелсіз сыртқы аудитордың растауын қалайды, тіпті талап етеді. Кредиторлар мен инвесторлар Жоғарғы Аудит Институтының (ЖАИ) аудиторлық есептерін қаржылық инвестициялар туралы шешімдер қабылдау үшін пайдаланады. Аудиторлық есептер қаржылық есептіліктің сенімділігін арттыру арқылы құнды болып табылады, бұл инвесторлардың оларға деген сенімін күшейтеді. Мемлекеттік органдарда заң шығарушы және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес саласындағы органдар аудиторлық есептерді азаматтардың мүддесі үшін мемлекеттік басқарушылардың іс-қимылын бақылауға пайдаланады. Сондықтан аудиторлық есептер – мемлекеттік қаржыны, ресурстарды және сенімді, жақсы басқаруды қамтамасыз етуге бағытталған жергілікті билік, мемлекеттік департаменттер, министрліктер және басқа да мемлекеттік органдар сияқты ұйымдарда азаматтардың атынан тексеру механизмі болып табылады.
An auditor's report is a formal opinion, or disclaimer thereof, issued by either an internal auditor or an independent external auditor as a result of an internal or external audit, as an assurance service in order for the user to make decisions based on the results of the audit. Auditor's reports are considered essential tools when reporting financial information to users, particularly in business. Many third party users prefer, or even require financial information to be certified by an independent external auditor. Creditors and investors use audit reports from Supreme Audit Institutions (SAI) to make decisions on financial investments. Audit reports derive value from increasing the credibility of financial statements, which subsequently increases investors' reliance on them. In the government, legislative and anti corruption entities use audit reports to keep track of the actions of public administrators on behalf of citizens. Therefore auditing reports are a check mechanism on behalf of the citizen, to ensure that public finances, resources and trust are managed in entities created to foster good governance, such as local authorities, government departments, ministries and related government bodies.
Қаржылық есептілік туралы аудиторлық есеп
Қаржылық есептілік туралы аудиторлық есептер – бұл бағалаулар немесе шешім қабылдау үшін ұйымдарды бағауға қолданылатын басқа да ұқсас қорытындылар емес екенін ескеру маңызды. Есепте ұсынылған ақпараттың дұрыс екендігі және маңызды бұрмалауларсыз екендігі туралы ғана пікір беріледі, ал қалған барлық қорытындыларды пайдаланушы өздігінен қабылдауы тиіс. Аудиторлық есептердің төрт негізгі түрі бар, олардың әрқайсысы аудитор жұмысы барысында кездесетін әртүрлі жағдайды көрсетеді. Осы төрт есеп мыналар:
It is important to note that auditor reports on financial statements are neither evaluations nor any other similar determination used to evaluate entities in order to make a decision. The report is only an opinion on whether the information presented is correct and free from material misstatements, whereas all other determinations are left for the user to decide. There are four common types of auditor's reports, each one presenting a different situation encountered during the auditor's work. The four reports are as follows:
Жағымсыз қорытынды туралы есеп
Компанияның қаржылық есептілігі туралы жағымсыз пікір егер қаржылық есептілік маңызды қателермен дайындалса және бұл қателер қаржылық есептіліктің барлық бөліміне әсер етсе беріледі. Жағымсыз пікір, аудитор тексерілетін ұйымның қаржылық есептілігінде маңызды қателер бар екенін және жалпы алғанда, ол GAAP талаптарына сәйкес келмейтінін анықтағанда шығарылады. Бұл, қаржылық жағдайды және қызмет нәтижелерін бағалау үшін ұсынылған ақпараттың маңызды түрде дұрыс емес, сенімсіз және нақты емес екенін көрсететін, жарамды немесе таза пікірге қарама-қарсы болып табылады. Инвесторлар, несие беруші ұйымдар және мемлекеттік органдар аудитор жағымсыз пікір берген жағдайда тексерілетін ұйымның қаржылық есептілігін қабылдамайды және әдетте одан қаржылық есептілікті түзетуді және жаңа аудиттік есеп алуды талап етеді. Әдетте, жағымсыз пікір қаржылық есептілік GAAP-тан елеулі түрде өзгеше болған жағдайда ғана беріледі. Мұндай жағдайға мысал, компанияның маңызды еншілес компаниясын біріктірмеуі. Жағымсыз пікір туралы есептің мазмұны шартты пікірге ұқсас. Қолданылу аясы параграфы тиісінше өзгертіледі және жағымсыз пікірдің себебін түсіндіретін түсіндірме параграфы қолданылу аясы параграфынан кейін, бірақ пікір параграфынан бұрын қосылады. Дегенмен, жағымсыз пікір мен шартты пікір арасындағы ең маңызды айырмашылық – пікір параграфында, онда аудитор қаржылық есептіліктің GAAP талаптарына сәйкес емес екенін нақты көрсетеді, яғни олардың барлығы сенімсіз, нақты емес және тексерілетін ұйымның жағдайы мен қызметі туралы дұрыс көзқарас бермейді. "Біздің пікірімізше, жоғарыда аталған жағдайларға байланысты (түсіндірме параграфында), бірінші параграфта көрсетілген қаржылық есептілік барлық маңызды жағынан "
An Adverse Opinion Report is issued on the financial statements of a company when the financial statements are materially misstated and such misstatements have pervasive effect on the financial statements. An Adverse Opinion is issued when the auditor determines that the financial statements of an auditee are materially misstated and, when considered as a whole, do not conform with GAAP. It is considered the opposite of an unqualified or clean opinion, essentially stating that the information contained is materially incorrect, unreliable, and inaccurate in order to assess the auditee's financial position and results of operations. Investors, lending institutions, and governments very rarely accept an auditee's financial statements if the auditor issued an adverse opinion, and usually request the auditee to correct the financial statements and obtain another audit report. Generally, an adverse opinion is only given if the financial statements pervasively differ from GAAP. An example of such a situation would be failure of a company to consolidate a material subsidiary. The wording of the adverse report is similar to the qualified report. The scope paragraph is modified accordingly and an explanatory paragraph is added to explain the reason for the adverse opinion after the scope paragraph but before the opinion paragraph. However, the most significant change in the adverse report from the qualified report is in the opinion paragraph, where the auditor clearly states that the financial statements are not in accordance with GAAP, which means that they, as a whole, are unreliable, inaccurate, and do not present a fair view of the auditee's position and operations. "In our opinion, because of the situations mentioned above (in the explanatory paragraph), the financial statements referred to in the first paragraph do not present fairly, in all material respects, the financial position of "
Басқа түсіндірме ақпарат және тармақтар
Жоғарыда аталған аудиторлық есептер қаржылық есептілікті аудиттеудің стандартты есептері болып табылады, бірақ аудитор егер қажет деп санаса, есептің жалпы қорытындысын өзгертпей, оған қосымша ақпарат қоса алады. Әдетте, бұл қосымша ақпарат пікір параграфынан кейін беріледі, алайда кейбір жағдайларда қосымша ақпарат пікір параграфына дейін кіргізілуі мүмкін. Көбінесе кездесетін тармақтар:
Although the auditor reports mentioned above are the standard reports for financial statement audits, the auditor may add additional information to the report if it is deemed necessary without changing the overall opinion of the report. Usually, this additional information is included after the opinion paragraph, although some situations require that the additional information be included in paragraphs before the opinion paragraph. The most frequent paragraphs include:
Есеп таралымын шектеу – Кейде аудиторлық есеп белгілі бір пайдаланушыға ғана арналған, және аудитор бұл шектеуді есепте көрсетеді, мысалы, тек салық мақсатында дайындалған ақшалай негіздегі қаржылық есептілік туралы есеп, толық иеленудегі еншілес компанияның қаржылық есептілігі, оның жалғыз пайдаланушысы – ана компаниясы және т.б. Қосымша немесе толықтыру ақпараты – Кейбір аудиторлық клиенттер өздерінің қаржылық есептіліктеріне тікелей қатысы жоқ қосымша және/немесе толықтыру ақпаратын қосады. Мысалдар: көлем, уақыт, орналасқан жер және/немесе техникалық шектеулерге байланысты. Егер бас аудитор басқа аудитордың жұмысына сүйенуге мәжбүр болса, ол компонент ақпараты үшін жауапкершілікті қабылдап, аудиторлық есепті өзгертуден бас тарта алады, немесе бас аудитор компонентті аудиттемегенін, басқа аудитор аудиттегенін, компоненттің аудиттелген ақпаратының жауапкершілігі басқа аудиторда екенін және бас аудитор оны тек аудиторлық клиенттің бастапқы ақпаратына қосып бергенін көрсете отырып, нақты компонент бойынша аудиттен бас тартуға құқылы. Бұл жағдайда бас тарту әдетте кіріспе параграфта жазылады.
Limiting distribution of the report – In some occasions, the audit report is restricted to a specified user and the auditor includes this restriction in the report, such as a report for financial statements made in cash basis which are prepared for tax purposes only, financial statements for a wholly owned subsidiary whose sole user of its financial statements is its parent company, etc. Additional or supplemental information – Certain auditees include additional and/or supplemental information with their financial statements which is not directly related to the financial statements. Examples due to size, time, location, and/or technical constraints. When the main auditor has to rely on another auditor's work, the main auditor may either accept responsibility for the component's information and not modify the audit report, or may choose to disclaim the audit on the specific component, stating that the main auditor did not audit the component, that another auditor audited the component, that the component's audited information is therefore the responsibility of another auditor, and that the main auditor is simply including it in the original auditee's information. If used, this disclaimer is usually included in the introductory paragraph.
Әр түрлі елдердің қаржылық есептіліктері туралы аудиторлық есептер
Аудитордың есебі әдетте елден елге өзгешеленбесе де, кейбір елдерде қосымша немесе аз сөздерді пайдалану талап етіледі. АҚШ-та аудиторлар аудитті "Америка Құрама Штаттарындағы қабылданған аудиторлық стандарттарға сәйкес" жүргізгендерін аудит аясының баяндамаларында көрсетуге міндетті, ал пікір параграфында қаржылық есептіліктердің "Америка Құрама Штаттарындағы қабылданған есеп беру принциптеріне сәйкес" ұсынылғандығын баяндауы керек. Филиппин сияқты кейбір елдер АҚШ-та шығарылатын есептерге ұқсас есептерді қолданады, екінші параграфта аудиттің Филиппин аудиті стандарттарына сәйкес жүргізілгені және қаржылық есептіліктердің Филиппин қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес келетіні айтылғаннан басқа.
The auditor's report usually does not vary from country to country, although some countries do require either additional or less wording. In the United States, auditors are required to include in the scope paragraphs a phrase stating that they conducted their audit "in accordance with generally accepted auditing standards in the United States of America", and, in the opinion paragraph, state whether the financial statements are presented "in conformity with generally accepted accounting principles in the United States of America". Some countries, such as the Philippines, use similar reports to those issued in the United States, with the exception that second paragraph would state that the audit was conducted in accordance with Philippine Standards on Auditing, and that the financial statements are in accordance with Philippine Financial Reporting Standards.
Сатып алу
Аудиторлық шопинг – сыртқы аудиторлар қолданатын термин. «Enron» және «Arthur Andersen» есеп берудегі жанжалдардан кейін, бұл терминді БАҚ және жалпы қоғам аудиторлық есептің қандай нәтиже шығаратынына қарай аудиторларды іздеп табатын немесе олардан бас тартатын ұйымдарды атау үшін де пайдаланады.
Opinion shopping is a term used by external auditors and, after the Enron and Arthur Andersen accounting scandals, the media and general public refer to auditees who contract or reject auditors based on the type of opinion report they will issue on the auditee.
Аудит комитетіне немесе басқармасына есеп беру
Аудитордың қаржылық есептілік туралы баяндамасында аудит процедуралары мен нәтижелері туралы әдетте өте шектеулі мәліметтер беріледі. Керісінше, аудиторлар директорлар кеңесіне немесе кеңестің аудиторлық комитетіне көп көбірек мәлімет ұсынады. 2002 жылдан бастап көптеген елдер аудиттің негізгі жауапкершілігін аудиторлық комитетке жүктеді. Мысалы, Америка Құрама Штаттарында 2002 жылы қабылданған Sarbanes-Oxley заңының 204-бабы аудиторлардан аудиторлық комитеттерге белгілі бір ақпаратты жеткізуді талап етті, олар толығымен тәуелсіз болуы тиіс еді, сондай-ақ аудиторлық комитет аудиторды тағайындауға жауапты болды. 2012 жылдың тамызында АҚШ-тың ашық компаниялардың бухгалтерлік есебін қадағалау кеңесі №16 аудиторлық стандартын бекітті, ол аудиторлық комитетке қосымша хабарламалар жіберуді талап етеді.
The auditor's report on the financial statements typically provides very limited details on the procedures and findings of the audit. In contrast, auditors provide much more detail to the board of directors or to the audit committee of the board. Beginning in 2002, many countries have tasked the audit committee with primary responsibility over the audit. For example, in the United States, section 204 of the Sarbanes Oxley Act passed in 2002 required auditors to communicate certain information to audit committees, which were required to be entirely independent, and also made the audit committee responsible for the auditor's hiring. In August 2012, the U. S. Public Company Accounting Oversight Board finalized Auditing Standard No. 16, which requires additional communications to the audit committee.