Кіріспе

Эсперанто қозғалысының бірнеше қағидаларын жариялау

Эсперантизмнің мәні туралы декларация, көбінесе Булон декларациясы (Bulonja Deklaracio) деп аталады, – эсперанто қозғалысы үшін бірнеше маңызды қағиданы белгілейтін тарихи құжат. Декларацияны Л. Л. Заменгоф жазды және 1905 жылы Францияның Булонь-сюр-Мер қаласында өткен бірінші әлемдік эсперанто конгресінің қатысушылары бекітті.

Мазмұны

Булонь декларациясы кіріспеден және бес тармақтан тұрады. Кіріспеде Заменгоф Декларацияның бес тармағын қабылдау қажеттігін түсіндіреді, себебі көптеген адамдар эсперанто қозғалысының мәнін дұрыс түсінбейді. Бес тармақ көбінесе осы кең таралған қате пікірлерге жауап ретінде жасалған. Эсперантизм – халықаралық қосымша тілдің (ХҚТ) енгізілуін қолдайтын қозғалыс. Оған ешқандай қосымша мағына берілмейді. Ол саяси, діни және моральдық тұрғыдан бейтарап, және қазіргі тілдерді алмастыруды емес, оларды толықтыруды мақсат етеді. Эсперанто – қазіргі кездегі ең реалистік ХҚТ деп танылады, және осы мақсатқа сүйене отырып, оны дамытуға жұмыс істейді. Эсперанто ешкімге тиесілі емес. Кез келген адам оны өз қалауынша пайдалана алады. Fundamento de Esperanto – эсперантоның жалғыз, мәңгілік және міндетті негізі болып табылады, және оны өзгертуге болмайды. Басқа жағдайда, эсперантоның ешқандай заңдық билігі жоқ, оның ішінде басқару органы немесе жеке тұлға, тіпті Заменгофтың өзі де. Егер тілдік мәселе Fundamento-да көрсетілмесе, оны шешу әр адамның өз қалауында. Эсперантист – эсперанто тілін еркін меңгерген адам. Эсперанто қауымдастығына қатысу ұсынылады, бірақ міндетті емес.