Кіріспе
Жылжымайтын мүлікті бағалаудағы ұғым. Салыстыру объектілері (немесе "компс") – бұл бағасы анықталып жатқан мүлікке ұқсас сипаттамалары бар мүліктерді білдіретін жылжымайтын мүлік бағалау термині. Мұны жылжымайтын мүлік агенті нарықтық талдау арқылы әлеуетті клиентінің үйінің немесе мүлігінің құнын анықтауға тырысу арқылы немесе лицензияланған немесе сертификатталған бағалаушы немесе жер өлшеуші жылжымайтын мүлікті бағалау кезінде белгілі бір әдістерді қолдану арқылы іске асыруға болады.
Comparables (or comps) is a real estate appraisal term referring to properties with characteristics that are similar to a subject property whose value is being sought. This can be accomplished either by a real estate agent who attempts to establish the value of a potential client's home or property through market analysis or, by a licensed or certified appraiser or surveyor using more defined methods, when performing a real estate appraisal.
Бағалауда пайдалану
Жылжымайтын мүлікті бағалау – кез келген статистикалық үлгі алу процесі сияқты. Салыстырылатын объектілер – алынған және өлшенген үлгілер, ал нәтижесі – құнның бағасы, жылжымайтын мүлікті бағалау терминологиясында бұл "құн туралы пікір" деп аталады. Көптеген статистикалық үлгі алу процестерінде, ең жақсы бағалаушыны табуға тырысады. Дегенмен, жылжымайтын мүлік нарықтарының өте тиімсіз екені және нарықтағы мәмілелер туралы деректерде елеулі қателер болуы мүмкін екені белгілі болғандықтан, бағалау процесі әдетте бағалаушының пікіріне жету үшін соңғы қадам ретінде сараптамалық келісімге келтіру арқылы құнға бірнеше бірдей тәсілдерді қолданады. Сондықтан, барлық бағалау тәсілдерінде салыстырмалы деректер пайдаланылады.
Сатуды салыстыру әдісі
Бұл - салыстырмалы аналогтарды қолданумен ең көп байланысты тәсіл. Бағалаушы жеткілікті аналогтарды іздейді (тұрғын үйді талдау кезінде кемінде үш, ал тұрғын емес бағалауда одан да көп) және салыстыру факторларына сәйкес аналогтардың сату бағаларын түзетулер жасайды. Мысалы, егер салыстырылатын нысан 1,000 болса, ал аналог 1,100 болса, онда аналогтың сату бағасы осы құндылық айырмашылығын ескеру үшін төмендетіледі. Төмендету мөлшері өте шағын болуы мүмкін, себебі аналогтық факторлардың маргиналды бағалары әдетте кішкентай диапазон ішіндегі орташа бағалардан төмен болады.
Табыс әдісі
Бұл тәсіл болашақ ақша ағымдарының дисконтталған немесе капиталдандырылған бағалауларына сүйенеді. Көбінесе, осы болашақ ақша ағымдарын салыстыратын табыс әкелетін мүліктерді пайдалану арқылы бағалау қажет. Дисконттық ставкалар мен капиталдану ставкалары көбінесе салыстыратын мүліктердің жақындағы сатылымдары арқылы бағаланады, салыстыратын мүлік пен бағаланатын мүлік арасындағы тәуекел айырмашылықтарын ескеру үшін тиісті түзетулер енгізіледі.
Ерекше жағдайлар
Бағалаушылар жиі нақты факторлардың, мысалы, ластанудың, жеңілдік құқығының немесе құрылыс ақауларының әсерін анықтау үшін шақырылады. Мұндай жұмысқа маманданған бағалаушылар әдетте, түзетулерді негізді түрде жасауға болатын салыстырмалы мәмілелердің, жағдайлық зерттеулердің немесе академиялық зерттеулердің дерекқорын ұстайды.
Компенсациялық тексерулер
Салыстырмалы деректер "Comp Check" жүргізу кезінде де қолданылуы мүмкін, бұл жылжымайтын мүлік агенті немесе брокерінің сату бағасының немесе құнының мүмкін диапазонын бағалау үшін жасайтын қарапайым талдауды білдіретін сленг. Нақты жылжымайтын мүлікті бағалау әдетте белгілі бір стандарттарға сәйкес жүргізіледі, көбінесе АҚШ-та – Кәсіби бағалау практикасының бірыңғай стандарттары, немесе қысқаша USPAP. Үй сатып алушыларға немесе сатушыларға жылжымайтын мүліктерінің құнын бағалауға көмектесетін құралдар да бар, бірақ мүліктерінің толық және жан-жақты талдауын алу үшін клиенттер әрқашан лицензияланған немесе сертификатталған бағалаушының қорытындысына жүгінуі керек.