Кіріспе

Небраскалық адам – Hesperopithecus haroldcookii маймылының түрiне берiлген атау. Ол Солтүстiк Американың алғашқы жоғары приматы ретiнде жарияланды. Оны алғаш рет Генри Фэрфилд Осборн 1922 жылы, 1917 жылы Небраскада фермер және геолог Гарольд Кук тапқан тiс негiзiнде сипаттаған. Небраскалық адам әдейi жасалған алаялық болмаған, бiрақ бастапқы жіктеме қате екенi анықталды және 1927 жылы қайтарылып алынды. Hesperopithecus сөзi "батыс әлемiнiң маймылы" деген мағынаны бiлдiредi, ал haroldcookii түр атауы ретiнде Кук есiмiне байланысты берiлген.

Жариялану және қайтарып алу

1922 жылдың ақпан айында Харольд Кук доктор Генри Осборнға біраз уақыттан бері қолында болған тіс туралы хабарлап хат жазды. Бұл тіс бірнеше жыл бұрын Солтүстік Америкаға тән басқа да қазба жәндіктерімен бірге Небраска штатының Жоғарғы Илгекті өзен арнасынан табылған еді. Осборн бұл үлгіні 1922 жылдың наурыз айында алды және оны анықтауға дереу кірісті. Осборн және доктор Уильям Д. Мэттью жақын арада тіс антропоид маймылға тиесілі деген қорытындыға келді. Содан кейін олар тісті Уильям К. Грегори мен доктор Мило Хеллманға жіберді, олар тіс басқа маймылдарға қарағанда адамға жақын антропоид маймылға тиесілі екенімен келісті. Бірнеше ай өткен соң "Science" журналында Солтүстік Америкада адамға ұқсас маймылдың табылуы туралы мақала жарияланды. Суретші Амеди Форестие H. haroldcookii суретін салды, ол суретті "Pithecanthropus" (қазір Homo erectus), "Ява маймылы" пропорцияларына сүйене отырып, "Иллюстрацияланған Лондон жаңалықтары" үшін жасады. Осборн бұл суретті ұнатып көрмеді, оны "ғылыми құндылығы жоқ, күмәнді және әлдеқайда дұрыс емес қиял өнімі" деп атады.

Креационизм мен эволюция арасындағы пікірталастағы рөлі

H. haroldcookii-нің танылуы ғылыми қауымдастықта кеңінен қабылданылмағанмен, және бұл түрдің алғашқы мақаласы Осборн жариялағаннан жарты он жылдай кейін қайтарылып алынды. Креационистер бұл оқиғаны палеонтология мен гоминидтер эволюциясы теорияларының сенімділігін күңкілдететін ғылыми қателіктердің мысалы ретінде, сондай-ақ мұндай ақпараттың рецензиялануы немесе қалыпты білім ретінде қабылдануы туралы насихаттады. Осы тіс табылған және зерттелген кезден бастап, эволюция тақырыбы мемлекеттік мектептерде Скопс процесінде сынап тасталды. Сотталушы тараптан Уильям Дженнингс Брайан басшылық етті. Сотқа дейін Осборн мен Брайан бір-бірінің сенімдерінің дұрыстығын қызу пікір таласына тартысты. Бірақ сот кезінде Осборн Небраска адамы туралы ештеңе айтпады, себебі Hesperopithecus-қа қарсы дәлелдер жинала бастады және ол қорғаныстың жеңілу қаупіне түсіргісі келмеді.